2026’da emtia fiyatları ve sektörel dönüşüm

Ekonomist – Bankacı Uğur Gündüz2026 yılına girerken dünya, alı­şılmış jeopolitik krizlerin öte­sine geçen, "belirsizliğin kurum­sallaştığı" bir dönemi yaşıyor.Trump’ın Grönland’ı satın alma talebinden Avrupa’ya yüzde 25, ba­zı stratejik ürünlere (çip gibi) yüz­de 100 gümrük vergisi tehditleri­ne; Venezuela'daki yönetim deği­şikliğinden İran'la savaş dahil her şey masada.Bu dönüşüm, küreselleşmeye güvenerek üretim yapısını çok faz­la dünyayla entegre eden ülkeler için çok daha zor gerçekleşecek.İşte bu kaos ortamında 2026 yılı emtia piyasaları için analiz ve bazı öngörüler yapmaya çalıştım.1 Altın: ‘Güvenli liman’ın ötesinde artık bir para bi­rimiAltın, 2026'da sadece bir emtia değil, küresel ticaret savaşlarına karşı bir "sigorta poliçesi" olarak görülüyor.

Trump'ın ticaret part­nerlerine yönelik sert vergi tehdit­leri, doların rezerv para statüsü­ne dair endişeleri artırırken altına olan talebi körüklüyor.Wall Street Journal altındaki ar­tışı beş nedene bağlıyor:1-Güven endişesi, belirsizlik.2-Düşük faizler3-MB alımları4-Pahalı hisse değerleri5-Momentum (İlk 4 maddenin yarattığı hareket)Bu nedenlerin kısa vadede de­ğişmeyeceği göz önüne alınırsa, hareketli bir yıl daha bizi bekliyor.Tahmin: 2026 sonu hedefi 5000$ - 7000$/ons bandı.Analiz: Merkez bankalarının (özellikle Çin ve Hindistan) çe­şitlendirme alımları ve Trump’ın "öngörülemez" dış politikası, al­tındaki her düşüşü bir alım fırsa­tına çeviriyor. 2026'da 5 bin dolar seviyesi, artık bir "uç senaryo" ol­maktan çıkıp temel beklenti haline gelmiş durumda.2 Gümüş: ‘Güneş paneli ve kaos’ ikilisiGümüş, 2025'teki deva­sa yükselişinin ardından 2026'da hem endüstriyel bir metal hem de altının küçük kardeşi olarak çift taraflı destek buluyor.Tahmin: 100$- 160$/ons bandı.Analiz: Yapay zekâ veri merkez­leri ve yenilenebilir enerji yatırım­ları (güneş panelleri), elektrikli otomotiv sektörü fiziksel gümüş talebini rekor seviyelere taşıdı.

Arz açığının beşinci yılına girme­si, fiyatlarda sert dalgalanmaları (volatiliteyi) beraberinde getire­cektir.3 Bakır: Yeni dünyanın ‘kı­zıl altını’Trump'ın gümrük ver­gisi tehditleri sanayi üretimi için bir risk olsa da, bakırın kaderi yeşil dönüşüm ve yapay zekâ ile mühür­lenmiş durumda.Tahmin: 13.000$ - 15.000$/tonAnaliz: Maden arzındaki cid­di sıkıntılar ve veri merkezlerinin devasa kablolama ihtiyaçları bakı­rı stratejik bir varlık haline getirdi.

Grönland veya başka bir bölge üze­rindeki jeopolitik gerginlikler, arz zincirini kırma riski taşıdığı için fiyatları yukarı iten birer katalizör görevi görüyor.4 Petrol: Arz fazlası bir yanda jeopolitik barut fı­çıları bir yandaPetrol, 2026'nın en karmaşık denklemi.

Bir yanda ABD ve Gu­yana'dan gelen güçlü arz fazla­sı, diğer yanda İran ve Venezue­la'daki patlamaya hazır durum­lar.Tahmin: Brent Petrol: 55$ - 65$ / varil (Normal seyirde), an­cak bir çatışma anında 90$+.Analiz: Piyasalarda gün­lük yaklaşık 2-3 milyon varillik bir arz fazlası öngörülüyor.

An­cak Trump’ın İran’a yönelik ola­sı askeri müdahale tehditleri ve­ya Hürmüz Boğazı'ndaki bir ak­sama, bu "bolluk" illüzyonunu bir gecede yok edebilir.

Venezu­ela'daki "Maduro sonrası" geçiş süreci de üretimin tekrar sisteme dahil olması açısından kritik.2026 yılı "Siyah Kuğu" (bek­lenmedik yıkıcı olaylar) olayla­rına en gebe yıl olabilir.

Özellikle Trump'ın Avrupa ve Asya'ya yö­nelik yüzde 100'e varan vergi teh­ditlerini hayata geçirmesi, küre­sel büyüme tahminlerini aşağı çe­kerken değerli metalleri (Altın/ Gümüş) stratosfere taşıyabilir.İki kritik sektörün derinlemesine analizi:1 Teknoloji sektörü: "Ya­rı iletken duvarı" ve yapay zekâ enflasyonuOcak 2026 itibarıyla Trump yönetimi, ileri seviye yapay zekâ ve hesaplama çiplerine yüzde 25 gümrük vergisi getirdi.

Bu hamle, teknoloji dünyasında "yarı ilet­ken duvarı" olarak adlandırılan yeni bir dönemi başlattı.●Çip fiyatlarında patlama: Bellek çipi (DRAM) fiyatlarının 2026’nın ilk çeyreğinde yüzde 40-50 oranında artması bekle­niyor.

Trump’ın özellikle Asyalı üreticilere yönelik yüzde 100'lük vergi tehditleri, Nvidia, AMD ve Apple gibi devlerin maliyet yapı­sını bozuyor.●Donanım maliyetleri: Akıllı telefon, sunucu ve yapay zeka işlemcileri artık lüks tü­ketim sınıfına girmeye başladı. 2026'da bir amiral gemisi telefo­nun fiyatı, gümrük vergileri ve te­darik zinciri kırılmaları nedeniy­le bir önceki yıla göre dolar bazın­da yüzde 20-30 daha pahalı.●Üçüncü taraf test zorun­luluğu: Çin'e gidecek çiplerin Tayvan’dan ABD’ye yönlendirilip test edilmesi zorunluluğu, lojis­tik maliyetleri artırırken "zama­nında üretim" (just-in-time) mo­delini tamamen bitirdi.2 Otomotiv sektörü: Te­darik zinciri felaketi ve "ICE"ın dönüşüOtomotiv, karmaşık ve iç içe geçmiş tedarik zinciri nedeniyle Trump’ın gümrük vergilerinden en ağır darbeyi alan sektör konu­munda.●Avrupa ve Almanya şo­ku: Grönland gerginliği sonra­sı Almanya’ya uygulanan yüzde 10'luk (Haziran'da yüzde 25'e çı­kacak) ek vergiler, Volkswagen, BMW ve Mercedes-Benz hisse­lerinde sert düşüşlere yol açtı.

Al­man otomotiv ihracatı şimdiden %15 daralmış durumda.●EV (Elektrikli Araç) vs. içten yanmalı (ICE): Trump’ın Venezuela petrolleri üzerindeki kontrolü artırması ve petrol fi­yatlarını baskılaması, akaryakıt maliyetlerini düşürdü.

Bu du­rum, yüksek çip maliyetleri ne­deniyle pahalılaşan elektrik­li araçlara olan talebi baltalıyor. 2026, içten yanmalı motorların (ICE) beklenmedik geri dönüş yılı olabilir.●Maliyet transferi: ABD’de montajı yapılan araçlarda kulla­nılan yabancı parçalara getirilen vergiler, ortalama bir araç fiyatı­nı ABD'li tüketici için 1.500 do­lar artırdı.