Deutsche Bank: Hürmüz petrodoların sonunu getirebilir

Alman bankacılık devi Deustche Bank, Hürmüz Boğazı’ndaki krizin küresel ekonomiye olası etkilerini değerlendiren bir rapor yayımladı.

Deustche Bank Araştırma Enstitüsü’nün hazırladığı raporda, krizin petrodolar hakimiyetinin aşılması ile sonuçlanabileceği belirtildi.

ABD’nin dolar hakimiyetinin uluslararası ticaretteki petrodolar sistemi üzerine kurulu olduğunun hatırlatıldığı raporda, sistemin temellerinin Hürmüz krizinden önce de çatırdamaya başladığına işaret edildi.

Hürmüz’deki çatışmanın ise ABD’nin Körfez ülkelerinin altyapısı için güvenlik şemsiyesini ve küresel petrol ticaretinin deniz güvenliğini zorlayarak daha fazla fay hattını kırabileceği kaydedildi. ‘PETROYUANIN BAŞLANGICI İÇİN KATALİZÖR OLABİLİR’ Körfez ekonomilerine verilen zararın, dolar cinsinden tutulan tasarruflarının çözülmesini teşvik edebileceğinin dikkat çekildiği analizde, yuan cinsinden petrol ödemelerinin karşılığında Hürmüz Boğazı’ndan gemi geçişine izin verildiğine dair raporların takip edilmesi gerektiği vurgulandı.

Raporda, “Çatışma, petrodolar hakimiyetinin aşınması ve petroyuanın başlangıcı için önemli bir katalizör olarak hatırlanabilir.” denildi.

Dünyanın, petrol ve doğal gazdan uzaklaşarak, yenilenebilir enerji kaynaklarına ve nükleer enerjiye yönelmesinin de petrodolar sistemi için riski büyüteceğinin altı çizildi.

PETRODOLAR İÇİN ‘FIRTINA’ Ayrıca, dünyanın savunma ve enerji konusunda yerli üretime yönelmesinin de, dolar rezervi ihtiyacını azaltacağı belirtildi.

Orta Doğu’nun doların dünya rezerv para birimi rolü açısından büyük stratejik önemi olduğu anımsatılan analizde, Hürmüz krizinin, petrodolar için bir “fırtına” olabileceği değerlendirmesi yapıldı.

Çalışmada, petrodolar sistemindeki çatışma öncesinde başlayan zayıflamanın şu dört nedenden kaynaklandığı ifade edildi: “1.

ABD artık Orta Doğu petrolünün en büyük alıcısı değildi.

Suudi Arabistan ABD’ye sattığından dört kat daha fazla petrolü Çin’e satıyordu.

Orta Doğu ham petrolünün yüzde 85’i Asya’ya gidiyor.

Bu durum, Çin’in daha fazla petrolün yuan cinsinden faturalandırılmasını istediğine dair raporlarla birlikte temel bir istikrarsızlık yaratmıştı. “2.

Suudi Arabistan zaten kendi savunmasının daha fazlasını yerlileştirmeyi hedefliyordu.

Vizyon 2030 kapsamında Suudi Arabistan, askeri harcamaların yerli içeriğini yüzde 50’ye çıkarmayı ve yabancı ithal silahlara bağımlılığı azaltmayı hedefliyordu.

DOLARDAN UZAKLAŞMA BAŞLAMIŞTI “3.

Suudi Arabistan, mBridge Projesi’ne katılmış ve Çin ile döviz takas hatları imzalamıştı. mBridge Projesi, Çin Halk Bankası (PBOC), Hong Kong Para Otoritesi (HKMA), Tayland Bankası ve BAE ile Suudi Arabistan merkez bankalarını içeren bir girişimdir.

Her ülkenin merkez bankası dijital para birimlerinde ödemeleri kolaylaştırmak için blok zinciri teknolojisini kullanmaktadır. “4.

Rusya ve İran’a uygulanan yaptırımlar, önemli petrol ticaretinin dolar dışı yollarla yapılmasına yol açıyordu.

Rus ve İran petrolünün satışları, ruble, yuan, rupi gibi çeşitli yerel para birimleriyle fiyatlandırılmış ve işlem görmüştür; dolar dışı ödeme altyapısı kullanılmıştır.” Yeni istikrarsızlık kaynakları Savaşın petrodolar için yeni istikrarsızlık kaynakları ortaya çıkardığı kaydedilen raporda, ABD’ye olan güvenin azaldığı noktalar sıralandı: - ABD’nin güvenlik şemsiyesi, Körfez ekonomilerinin ABD üslerine, petrol sahalarına ve altyapısına yönelik saldırılarla karşı karşıya kalmasıyla sınanıyor; bu savaş, ABD’nin bölgedeki askeri müdahalesiyle başladı. - Körfez dışında, acı, tartışmalı bir şekilde, geleneksel ABD müttefikleri olan Avrupa, Japonya ve Kore tarafından orantısız bir şekilde hissedildi. - İran’ın, petrol ödemelerinin yuan cinsinden yapılması şartıyla Hürmüz Boğazı’ndan gemi geçişine izin vermek için sekiz ülkeyle müzakere ettiği yönünde haberler var (The Telegraph, CNN, Asia Times, Chosun).

Bu çatışma, petrodoların hakimiyetinin aşınmasına ve petroyunun başlangıcına katalizör olabilir.

Analizde, savaş nedeniyle ortaya çıkacak en kötü senaryoda, Körfez ülkelerinin dolar tasarruflarını azaltmak zorunda kalabileceği ve bu nedenle petrodolar rejiminin temellerinin sarsılabileceği öngörüldü.