Çanakkale’de mayınlar kâbus olmuştu!

ABD’nin İran’a yönelik saldırıları pek çok yönüyle Çanakkale Savaşı’na benziyor.

Hürmüz Boğazı, ABD’nin kâbusu oldu.

Uzadıkça da Çanakkale’deki gibi “denizden olmadı karadan deneyelim”e döndü.

Şimdilerde denizden geçmenin yanı sıra karadan çıkarma konuşuluyor.

Bunun zor olacağı uzmanlar tarafından dile getiriliyor.

Çanakkale Savaşı’nı bilenlere göre ise olanlar tekrar niteliğinde.

Çanakkale Savaşı Türk Milleti’nin varoluş savaşıydı; orada bütün gücünü kıt imkanlara rağmen ortaya koydu.

Hürmüz Boğazı’ndaki savaş da İran Milleti’nin var oluş savaşı niteliğinde.

Çanakkale’de İngiliz emperyalizmi büyük bir yara alırken, Hürmüz’de de ABD emperyalizminin kurduğu düzen sarsılıyor.

İran’a yönelik saldırılar füzelerle cevap alırken, Çanakkale’de denizden geçmeye kalkan İngiliz ve Fransız Donanması mayınlar ve karadaki tabyalardan atılan toplarla denizin dibini boyladı.

NE DENİZDEN NE DE KARADAN 25 Nisan 1915 tarihinde başlayan kara savaşı ise tam manasıyla hüsrana döndü ve düşman bölgeye dönem dönem sevk ettiği 500 bin kişilik kuvvetiyle Çanakkale’yi karadan da geçemedi.

Büyük kayıplara uğradı. 20 Aralık 1915 ve 9 Ocak 1916 tarihlerinde gerçekleştirdikleri tahliye harekâtıyla bölgeden Atatürk’ün deyimiyle “Tam manasıyla kaçtılar!” Hava savaşıyla başlayan İran Savaşı, Hürmüz Boğazı’nı geçme konusuyla yeni bir boyut kazandı.

Burada da “İran, boğazı mayınlarsa ne olur?” konusu tartışılmaya başlandı.

Dar boğazları geçmenin, savunana göre daha zor olduğu bir kez daha konuşulur oldu.

İlginçtir, Çanakkale’de de düşman kuvvetler kendilerine çok güvenerek önce kara desteği olmadan denizden geçmeye kalktılar.

Ancak mayınlara çarparak geri dönmek zorunda kaldılar. 18 Mart 1915 günü üç zırhlıları mayınla battı. 3 zırhlıları ise top mermileriyle ağır yara alarak geri çekilmek zorunda kaldı.

Bugüne ders olması amacıyla, Çanakkale Savaşı sırasında batan ve batırılan gemilerin listesini yayınlayalım: BATAN GEMİLERİN LİSTESİ ♦ Fransız Gemileri: Bouvet Zırhlısı, 18 Mart 1915’te mayına çarparak battı.

Saphir Denizaltısı 15 Ocak 1915’te karaya oturdu.

Joule Denizaltısı 1 Mayıs 1915’te mayına çarptı.

Mariotte Denizaltısı 26 Temmuz 1915’te ağlara takıldı.

Turquoise Denizaltısı 30 Ekim 1915’te karaya oturdu. ♦ İngiliz Gemileri: Irresistible Zırhlısı 18 Mart 1915’te mayına çarptı.

Ocean Zırhlısı 18 Mart 915’te mayına çarptı.

Goliath Zırhlısı 12 Mayıs 1915’te torpillendi.

Triumph Zırhlısı 25 Mayıs 1915’te denizaltı tarafından batırıldı.

Majestic Zırhlısı 27 Mayıs 1915’te denizaltı tarafından batırıldı.

Raglan Monitoru 20 Ocak 1918’de top ateşiyle batırıldı.

M-28 Monitoru 20 Ocak 1918’de top ateşiyle batırıldı.

E-15 Denizaltısı 17 Nisan 1915’te karaya oturdu.

E-14 Denizaltısı 25 Ocak 1918’de mayına çarptı.

E-2 Denizaltısı 30 Nisan 1915’te top ateşiyle batırıldı.

E-7 Denizaltısı 4 Eylül 1915’te ağlara takıldı.

E-20 Denizaltısı 1 Kasım 1915’te denizaltı tarafından batırıldı. ♦ Türk-Alman Gemileri: Mesudiye Zırhlısı 13 Aralık 1914’te Çanakkale’de B-11 Denizaltısı tarafından batırıldı.

Barbaros Hayrettin Zırhlısı 8 Ağustos 1915’te Marmara’da E-14 denizaltısı tarafından batırıldı.

Mecidiye Kruvazörü 2 Mayıs 1915’te Odesa’da mayına çarparak battı.

Breslau (Midilli) Kruvazörü 20 Ocak 1918’de Limni’de mayına çarparak battı.

Demirhisar Torpidosu 16 Nisan 1915’te Minerva’nın top ateşiyle battı.

Yarhisar Torpidosu 3 Aralık 1915’te Marmara Denizi’nde E-11 Denizaltısı tarafından batırıldı. (Prof.

Dr.

Mete Tunçoku- Doç.

Öğ.

Kd.

Alb.

Cemalettin Taşkıran, Çanakkale, Churchill ve Anzaklar, Genelkurmay Başkanlığı ATASE Yayınları, 2000, s97-98.) DÜNDEN BUGÜNE NOTLAR 18 Mart 1915 günü gerçekleşen Deniz Savaşı’nda 18 ağır zırhlıdan 3’ünü mayın batırırken, 3’ünü de topçular ağır şekilde yaraladı.

Deniz Savaşı tam manasıyla mayıncıların ve topçuların müşterek zaferi oldu.

Yüzbaşı Tophaneli İsmail Hakkı Bey komutasındaki Nusret Mayın Gemisi’nin bilinenin aksine 17/18 Mart 1915 gecesi değil, 10 gün önceden 7/8 Mart gecesi 11.

Mayın Hattı olarak 26 adet mayını plan dahilinde Erenköy Koyu’ndaki Karanlık Liman’a döşediği ortaya çıktı.

Büyük küçük Türk tarafı da dahil toplam 250 gemi, Çanakkale Boğazı’nda ya da girişinde battı/ batırıldı…