Riyad savunması

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Riyad bildirisindeki tavrı Körfez dönüşü gazetecilere yaptığı açıklamada da sürdürdü.

ABD’nin İran’a saldırılardaki rolünü hafifleten Fidan, esas sorumlunun İsrail olduğunu öne sürdü ‘ABD’NİN TUTUMU BELİRLEYİCİ OLACAK’ ABD’nin İsrail’in zoruyla hareket ettiğini savunan Fidan şunları söyledi: “Körfez ülkelerinde savaşın iki üç hafta daha süreceği değerlendirmesi yapılıyor.

Tabii burada belirleyici olan ABD’nin tutumu olacak.

İsrail, ABD üzerinde etkili olmaya çalışacak ve ateşkes veya kısa sürede bir barışa ulaşılmasını engellemek isteyecektir.

ABD ve İsrail’in başlangıç pozisyonlarının birbirinden uzaklaştığı yönündeki değerlendirmeler arttı.

Bu da savaşın daha uzaması sonucunu doğurabilir. ‘BU SAVAŞI İSRAİL BAŞLATTI’ “Savaş varken müzakere edilmesi seçeneği pek olası görünmüyor.

Ama kısa süreli ateşkes ilan edip bu süre zarfında müzakereye başlayıp ‘müzakereden sonuç alamazsam tekrar savaşa başlarım’ denilmesi ihtimalini de göz önünde bulundurmalıyız.

İsrail, savaş mümkün olduğunca uzasın, İran’a daha fazla zarar verelim gibi bir politika da izleyebilir.

Bu yaklaşım karşısında ABD’nin alacağı tutum önem kazanacak.

İsrail kendileri için önemli olan askeri ve sanayi hedeflerini ortadan kaldırmadan durdurmayacağı izlenimini veriyor.

Suikastler devam ediyor.

Bu savaşı İsrail başlattı.

Sorun, savaşı bitirmeye yönelik planlar olmaması değil, sorun İsrail’in barış istememesi.

Bu gerçeği her yerde, her fırsatta vurguluyoruz.” KÖRFEZ SAVUNMASINDAYENİ ARAYIŞ Körfez ülkelerinin savaştan sonraki durumu sorulan Fidan, bundan sonra “pek çok şeyin değişebileceğini”, ülkelerin “savunma sanayi alanında yeni arayışlara girebileceğini” dile getirdi: “Savaşın sona ermesinin ardından Körfez ülkeleri İran’dan beklentilerini açıkça ortaya koyup, bazı şartlar yerine getirildiği takdirde ekonomik işbirliği üzerine yoğunlaşılabilir.

İran da Körfez’deki ABD üsleri konusunda bazı taleplerle ortaya çıkabilir. “Bu savaşın ardından Türkiye’ye olan güvenin arttığını görüyoruz.

Başından beri ikircikli bir tavır takınmadık.

Yapılan yanlışları tüm taraflara açıkça söylediğimizi herkes görüyor.

İran’a yapılanın da Körfez ülkelerine yapılanın da yanlış olduğunu en güçlü ve net şekilde gündeme getiriyoruz.” ‘KÖRFEZ ÖNLEM ALACAK’ Körfez ülkelerinin İran’a askeri karşılık verme ihtimalinin sorulması üzerine Fidan, şunları aktardı: “Körfez ülkeleri yoğun saldırı altında bulunuyor.

Bu savaşta İran’ın kendilerini neden hedef aldığını sorguluyorlar. ‘Bizim bu savaşın çıkışıyla bir ilgimiz yok, o başka bir konu’ diyorlar. ‘Bize yapılan saldırı haksız bir saldırı ve bu saldırıya karşı cevap vermemiz gerekiyor’ diyorlar.

Körfez ülkeleri hava sahalarını ve ülkelerindeki üsleri İran’a karşı kullandırmayacaklarını en başta deklare ettiler. ‘Biz bu savaşın parçası değiliz’ diyorlar.

Ayrıca İran’ın askeri üsler dışında sivil altyapıya da ekonomik hedeflere de saldırı yaptığını, bunun kasıtlı olduğunu söylüyorlar.

Biz başından beri uyarıyoruz.

Körfez ülkeleri mevcut durumun devam etmesi halinde karşı önlem almak zorunda kalacaklarını söylüyorlar.

Bu toplantıda biraz da bu konudaki son uyarılarını yaptılar.

Son yoğun saldırılar da bunu tetikledi.

Risk arttı.” ‘SORUNLARI KENDİMİZ ÇÖZMELİYİZ’ Riyad’da yapılan Türkiye-Suudi Arabistan-Pakistan-Mısır görüşmesi için Fidan şöyle konuştu: “Bölgede belli bir güce sahip olan ülkeler olarak sorunları çözme konusunda güçlerimizi nasıl birleştirebiliriz, bunun arayışı içindeyiz.

Her şeyden önce bölge ülkelerinin bir araya gelip tartışması, fikirler geliştirmesi bizim bir süredir söylediğimiz bir şey.

Bölgesel sahiplenmeyi öne çıkarıyoruz.

İlkesel olarak şunu görmemiz lazım: Bizler ya bir araya gelip kendi sorunlarımızı kendimiz çözmeyi öğrenmeliyiz ya da dışarıdan bir hegemon gelecek, kendisi için yararlı olan çözümleri dikte edecek veya hiçbir şey yapmayacak ve yapılmasına engel olacak.

Birbirimize güvenmeyi öğrenmemiz lazım.

Belli konularda beraber hareket etmemiz lazım.

Ortak tavır alabilmemiz lazım.

Türkiye’nin uluslararası ilişkilerde kurumsal ve toplu çabaların ortaya konması konusunda çok büyük tecrübesi var. “Körfez ülkeleri bu toplantıyı tek bir gündemle organize ettiler.

İran’ın bu ülkelere gerçekleştirdiği saldırılar konusunda bölge ülkelerinin değerlendirmelerini almak için yapıldı toplantı.

Savaştan doğrudan veya dolaylı olarak etkilenen bütün bölge ülkeleri masa etrafındaydı.

Ortak bir akıl araması amaçlıydı.” ‘TOPLANTI İRAN GÜNDEMİYLE ORGANİZE EDİLDİ’ Toplantının tek gündem maddeli olduğunu ve ortak açıklamanın da bunu yansıttığını söyleyen Fidan şöyle sürdürdü: “Biz ilkesel tutumumuzu sürdürüyoruz.

Hem İsrail’in saldırganlığına ve yayılmacılığına hem de İran’ın savaşı bölgeye yaymaya yönelik eylemlerine karşı çıkıyoruz.

Nitekim yalnızca İran gündemiyle organize edilmiş olsa da Riyad’daki toplantıda, İsrail’in bu savaşın ortaya çıkmasındaki rolünü vurguladık.

Dahası İsrail’in bölgedeki yayılmacılığının yarattığı tehdide ortak açıklamada değinilmesini sağladık.”