AKİB Yönetim Kurulu Başkanı Memiş: Bakliyat, iklim krizine karşı tarımsal kalkandır

Akdeniz İhracatçı Birlik­leri (AKİB) Koordinatör Başkanı ve Akdeniz Hu­bubat, Bakliyat, Yağlı Tohumlar ve Mamulleri İhracatçıları Birli­ği (AHBİB) Yönetim Kurulu Baş­kanı Veysel Memiş, bakliyatın gı­da güvenliği, halk sağlığı, sürdü­rülebilir tarım ve ihracat dengesi açısından stratejik değer taşıdı­ğını vurgulayarak, Türkiye’nin bu alandaki potansiyelini daha güçlü politikalarla değerlendirmesi ge­rektiğini söyledi.

Memiş; nohut, kuru fasulye ve mercimeğin hem sofralarda hem de tarımsal üre­tim planlamasında ayrıcalıklı bir konuma sahip olması gerektiği­nin altını çizdi.Türkiye’de 7 çeşit yemeklik baklagil yetiştirildiği bilgisini veren Veysel Memiş, üretimin büyük bölümünü nohut, kırmı­zı mercimek ve kuru fasulye­nin oluşturduğunu belirtti.

Bu­na rağmen son 30 yılda bakliyat ekim alanlarında yüzde 56,6, üretimde ise yüzde 33’ü aşan bir gerileme yaşandığını kayde­den Memiş, “Bu tablo, potansi­yelimizle örtüşmüyor.

Bakliyat, toprak yapısını iyileştiren, mü­navebeli ekimi destekleyen ve su ihtiyacı görece düşük olan bir ürün grubu.

İklim değişikliğiy­le mücadelede de elimizdeki en güçlü araçlar arasında” değer­lendirmesini yaptı.“İhracatın merkezinde Akdeniz Bölgesi var” Temel protein kaynakların­dan biri olan bu ürün grubunda dışa bağımlılığın hem ekonomik hem de sosyal riskler barındır­dığına dikkati çeken Veysel Me­miş, üretimin artırılması için atılması gereken adımları da sı­raladı.

Memiş, bakliyatın strate­jik ve özel ürün statüsüne alın­ması, nadas alanlarının üretime kazandırılması, münavebeli eki­min zorunlu hale getirilmesi, ser­tifikalı tohum kullanımının yay­gınlaştırılması ve su kısıtı olan bölgelerde nohut ile mercimeğe pozitif ayrımcılık yapılmasının kritik önem taşıdığını söyledi.Bakliyatın stratejik önemini ih­racat rakamlarının da ortaya koy­duğunu belirten Veysel Memiş, Türkiye’nin “Hububat, Bakli­yat, Yağlı Tohumlar ve Mamulle­ri Sektörü” kapsamında 2025 yı­lında 12 milyar 365,7 milyon do­larlık ihracat gerçekleştirdiğini, bakliyat grubunun 481,3 milyon dolarlık ihracat değeriyle strate­jik ürünler arasındaki yerini ko­ruduğuna değindi.2025 yılında ulusal bakliyat ihracatında kırmızı mercime­ğin 338,9 milyon dolarlık ihracat değeriyle açık ara lider olduğu­nu belirten Veysel Memiş, bezel­ye ve nohutun bu ürünü izlediği­ni söyledi.

Değer bazında yüzde 24’lük gerileme yaşanmasına rağ­men bakliyatın ihracat sepetin­deki ağırlığını muhafaza ettiğini vurgulayan Memiş, “Bu rakamlar, bakliyatın yapısal gücünü ve stra­tejik önemini açıkça ortaya koyu­yor” diye konuştu.AHBİB verilerinin de bu tab­loyu desteklediğini belirten Vey­sel Memiş, Birlik olarak 2025 yı­lında 1 milyar 816 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirdiklerini, bu­nun 423 milyon dolarlık kısmının bakliyat ürünlerinden sağlandı­ğını aktardı.

Memiş, 2025 yılın­da bakliyatın AHBİB sektör ihra­catının yüzde 23’ünü oluşturarak bölgesel ihracatta ilk sırada yer aldığını kaydetti.

Veysel Memiş, kırmızı mercimeğin 297,4 milyon dolarla bölge ihracatında bünye­sindeki en yüksek ihracat gelirini sağlayan ürün olduğunu söyledi.Önümüzdeki döneme ilişkin değerlendirmesinde üretim vur­gusu yapan Veysel Memiş, bak­liyatta sürdürülebilir ihracatın ancak üretim artışıyla mümkün olabileceğini belirterek, şunları kaydetti: “Bakliyatta yeniden net ihracatçı konumuna yükselmek istiyorsak, üretim alanlarının ge­nişletilmesi, verimliliğin artırıl­ması ve üreticinin desteklenme­si şart.

AHBİB olarak hedefimiz, bakliyatı katma değerli ürünler­le dünya pazarlarında daha güçlü bir noktaya taşımaktır.”