Emperyalizm, Venezuela ve demokrasi - Doğan Ergenç

3 Ocak 2026 günü ABD, Venezuela’ya sald ırdı ve Devlet Başkanı Nicolas Maduro ile eşini ka ç ırıp New York’a getirdi.

Olay öncesinde ABD ile Venezuela aras ındaki gerginlik giderek tırmanıyordu ancak herhalde b öylesi bir durum kimsenin akl ına gelmemiştir.

Bu durumun uluslararası hukuku ortadan kaldıran bir hareket olduğu tartışma g ötürmez.

Peki, hedef olarak neden Venezuela seçildi?

Hugo Chavez’in iktidara gelmesiyle birlikte Venezuela neoliberal, serbest piyasac ı politikalardan uzaklaştı. “21. y üzy ıl sosyalizmi” vurgusu yapan Chavez halk ç ı, kamucu ve emekten yana bir d üzen in şa etti.

Petrol şirketlerini millileştirdi; buradan gelen geliri halkın refahı i çin harcad ı.

İşte Venezuela’nın ABD tarafından hedef alınmasının en temel nedeni budur.

Petrol üzerindeki kontrolünü yitiren ABD, bu kontrolü yeniden kazanmaya çal ışmaktadır.

ABD İLE ‘UYUMLU’ YÖNETİMLER ABD geçmi şte bir ülkeye müdahale etmeden önce bu müdahaleyi me şrulaştırmak i çin çe şitli gerek çeler üretirdi.

Örne ğin, Irak işgali öncesi bu ülkenin kimyasal silahlara sahip oldu ğu s öyleniyordu.

Bunun yalan oldu ğu ortaya ç ıktı.

Bug ün ise bu tür yalanlara dahi ba şvurulmuyor.

A ç ık a ç ık Venezuela’nın kaynaklarına g öz diktiklerini söylüyorlar.

Örne ğin şu s özler Donald Trump’a ait: “Venezuela petrol endüstrisini ABD şirketleri kurdu ama Venezuela onu bizden çald ı.

Şimdi petrol ü yine büyük şirketlerimiz ç ıkaracak.

Venezuela’yı d üzgün bir iktidar de ğişikliğine kadar biz y önetece ğiz.’’ G örünen o ki ABD’nin sald ırganlığı yalnızca Venezuela ile sınırlı kalmayacaktır.

Latin Amerika b ölgesini “arka bahçesi” olarak gören ABD; Meksika, Küba, Kolombiya gibi ülkeleri de tehdit etmektedir.

As ıl ama ç bu ülkelerdeki ilerici-solcu iktidarlar ı devirip yerlerine ABD ile uyumlu iktidarları getirmektir.

DEMOKRASİNİN GEREĞİ Kimi çevreler ise ABD’nin Venezuela’ya müdahalesini “demokratik gerekçelerle” me şrulaştırmaya çal ışmaktadır.

Bu çevreler Maduro’nun bask ıcı, otoriter, demokrasiyi ve insan haklarını yok sayan, se çim sonuçlar ını tanımayan bir lider olduğunu s öylüyorlar.

Hiç ku şkusuz Maduro y önetiminin birçok hatas ı bulunmaktadır.

Bu y önetimin demokrasiden uzak oldu ğu da a ç ıktır.

Buna karşın, bu ülkeye yap ılan emperyalist m üdahaleler me şru g örülemez.

Venezuela halk ı kendi kaderini tayin etmelidir.

Demokrasinin gereği budur.

ABD emperyalizminin m üdahalesinin demokrasi getirece ğini d ü ş ünenler Afganistan’a, Irak’a, Libya’ya, Suriye’ye bakmal ıdırlar.

Bu ülkelere ne kadar demokrasi geldiyse Venezuela’ya da o kadar demokrasi gelecektir!

Sosyolog Do ğan Ergen ç