ABD Ulusal Güvenlik Strateji Belgelerinden masallar -I-

5 Aralık 2025’te sahneye konulan Trump imzalı ABD Ulusal Güvenlik Stratejisi Belgesi, “ABD, Ortadoğu’dan kendi kıtasına çekilecek.” şeklindeki yorumların yapılmasını sağladı… Şahsen, emperyalizmin yazdıklarından ziyade eylemlerini dikkate alan biri olarak, ABD’nin birkaç yılda bir yayınladığı Ulusal Güvenlik Strateji Belgelerini ciddiye almıyorum.

Batı’nın bu tür belgelerinin asıl amacı, “algıları caydırıcı bir silah olarak kullanmak” ve Batı’nın yörüngesinden çıkmaya niyetlenen devletlere “ayar vermek”tir.

Aynı amacı taşımakla beraber, Trump’ın imzaladığı Ulusal Güvenlik Strateji Belgeleri ile diğerleri arasında keskin bir tarz farkı bulunmaktadır. 2017 ve 2025 yılında yayınlanan Ulusal Strateji Belgelerinde, kendi dönemlerini öve öve bitiremeyen Trump, önceki dönemlere ait ABD Ulusal Güvenlik Stratejilerini âdeta yerin dibine batırmayı, önceki yönetimleri ise açık bir şekilde ABD’yi geriletmekle suçlamayı tercih etmektedir.

Oysa, Bush, Obama, Biden dönemlerinde imzalanmış olan geleneksel Ulusal Güvenlik Strateji Belgelerinde, ABD’nin önceki dönem stratejileri asla eleştirilmemiş, güçlü ABD algısına zarar verecek laflar edilmemiş idi.

İLAN EDİLEN VE EDİLMEYEN STRATEJİ BELGELERİ Birkaç yılda bir tüm dünyaya ilan edilen ABD Ulusal Güvenlik Strateji Belgelerinde neler anlatılır?

Öncelikle ifade etmeliyim ki; bu belgeleri, ABD’yi yönetenler dışında hiç kimsenin bilmediği “ABD Yüksek Stratejisi Belgeleri” ile karıştırmamak gerekir.

Devletlerin “Yüksek Strateji Belgeleri” ne kadar gizli ve gerçek ise, dünyaya ilan ettikleri “Ulusal Güvenlik Strateji Belgeleri” de o kadar kuşkuludur.

Sebebine gelirsek: Savaşa hazırlanan düşmanlarının cesaretlerini kırmak isteyen devletler, ulaşmaya yakın oldukları bazı hedeflerini ve bunları elde etmek için kullanmaya hazır oldukları güçlü yeteneklerini gizlemezler, hatta düşmanının gözünün içine sokarcasına bilâkis anlatıp sergilerler.

Fakat, uzun vadeli ve ulaşılması güç hedefleri ile bu hedefleri elde etmekte kullanacakları en güçlü, en stratejik yeteneklerini, bırakın duyurmayı, isimleri hakkında bile renk vermezler.

Düşmanın öngöremediği hedefler, öngöremediği savaş doktrinleri, öngöremediği savaş taktikleri ve öngöremediği savaş yetenekleri, öngörülemeyene kolay bir zafer sağlar.

Bu da “stratejik aldatma”yı gerektirir.

CAYDIRICILIK VE ALDATMA Buraya kadar yazdıklarımdan anlayacağınız üzere, ABD Ulusal Güvenlik Strateji Belgeleri hem “caydırıcılığa” hem de “stratejik aldatma”ya hizmet eden belgelerdir.

Bu nedenle, bu belgelere temkinli yaklaşılmalı; hangi kısımlarının “caydırıcı gerçek” hangi kısımlarının “stratejik aldatma” olduğunu anlamak için de farklı disiplinlerde çok sayıda uzmanın bir araya gelip önceki dönemleri de içerecek şekilde titiz bir takım çalışması ile bütünsel analizler yapması gerekir.

Yoğun düşünsel emek isteyen bu çalışmalar Türkiye’de, devlet bünyesinde elbette yapılıyordur; ama, devlet dışı kurumlarca veya kişilerce bu belgelerin süzgeçten geçirilmeden güvenilir kabul edilerek yorumlanması, “eğriyi doğru, doğruyu eğri” gösterme riskini de barındırır.

ÖNCEKİ GÜVENLİK STRATEJİLERİ 21’inci yüzyılda yayınlanan ABD Ulusal Güvenlik Strateji Belgelerini, eylemler üzerinden kontrol ederek ne kadar doğru ve güvenilir olduklarını anlamaya çalışalım.

İçinde bulunduğumuz yüzyılda ABD, 2002, 2006, 2010, 2015, 2017, 2022 ve 2025’te birer Ulusal Güvenlik Strateji Belgesi yayınladı.

Şimdi bu belgelerdeki içerik örneklerine bakalım… LATİN AMERİKA VE AFRİKA Bush imzalı 2002 ABD Ulusal Güvenlik Strateji Belgesi’nde, ABD’nin; Orta, Doğu ve Güney Avrupa ile Tayvan ve Güney Kore’ye getirdiğini iddia ettiği demokrasiyi Latin Amerika ve Afrika’ya da getireceği yazılıydı.

ABD’nin bu iddialı hedefi, teslim almak istediği yoksul Latin Amerika ve Afrika’ya havuç görünümlü demokrasi sopasını uzatmaktan başka bir şey değildi, yani palavraydı.

Aradan geçen 23 yılda, Latin Amerika’ya da Afrika’ya da ABD’nin sahte demokrasisi yerleştirilemedi.

Anlayacağınız kılını bile kıpırdatmadan mazlumu sömürmek isteyen ABD, havuç görünümlü sopasını “ne yapıp ne edip ulaşacağı bir hedef” olarak sunarak blöf yapmıştı. 2002’de Latin Amerika ve Afrika’nın emperyalizme teslim olacağına inanan inandı, benim gibi inanmayan da inanmadı.

FİLİSTİN VE BATI ASYA 2002 ABD Ulusal Güvenlik Strateji Belgesi, ABD’nin Filistin’in bağımsızlığından yana olduğunu yazdıktan sonra, Filistin işgalini sürdürdüğü ve Filistin topraklarını Yahudi yerleşimine açtığı için sertçe eleştirdiği İsrail’i, Filistinlilere şiddet uygulamaktan vazgeçmeye; yaşanabilir ve güvenlik sorunlarını çözmüş bir Filistin’in ortaya çıkması için somut adımlar atmaya davet etmiş; Filistinlilerden ABD’ye güvenmelerini istemişti.

Sanırsınız ki, ABD’nin kalbi Filistin için çarpıyor.

Bush imzalı, ama “stratejik aldatma kokulu” bu belgenin inandırıcılığını anlamak için aradan geçen 23 yılın sonunda Filistin’de yıkıntılar içinde hayatta kalmaya çalışan insanlara bakmak gerekir. 2026’da bile ABD, BM’nin 193 ülkesinden Filistin’i ısrarla tanımayan 40 civarında ülkenin başında gelmektedir. 2002’de Ulusal Güvenlik Strateji Belgesi’ne yazdıkları ile ABD, tüm Filistinlileri ve tüm Batı Asya’yı “stratejik bir şekilde aldatmıştır.” GÜNEY ASYA 2002 ABD Ulusal Güvenlik Strateji Belgesi’nde, ABD’nin Pakistan-Hindistan arasındaki sorunları çözeceği; Afrika’da kırılgan devletleri güçlendireceği, geçirgen sınır sorunlarını çözeceği filan da yazılıydı.

Pakistan ile Hindistan, daha geçenlerde kısa bir savaş yaşadılar; Afrika ise hâlâ kırılgan devletlerle dolu ve sınırları kevgir gibi.

Anlayacağınız, ABD, 24 yıl sonra bile olmasını istemediği şeyleri “ulusal hedefleri gibi göstermiş!” BUSH VE IRAK Dahası, 2002 ABD Ulusal Güvenlik Strateji Belgesi’nde tam olarak şu cümle yazılıdır: “Irak’ın nükleer silah ve biyolojik ajan edinmeyi planladıklarını gösteren ‘tartışmasız’ kanıtlar elde ettik.” 2003’te Irak’ı işgal ettikten sonra, bu “tartışmasız” kanıtların neler oldukları ısrarla sorulduğunda ABD, ellerinde böyle bir kanıt olmadığını itiraf etmek zorunda kaldı.

Anlayacağınız, Bush imzalı 2002 ABD Ulusal Güvenlik Strateji Belgesi, imzalandıktan 1 yıl sonra “yalan söylediği” kanıtlanmış bir belgeye dönüşmüş oldu.

MÜTTEFİKLER 2002 ABD Ulusal Güvenlik Strateji Belgesi’nde, durgunlaşma eğilimindeki Avrupa ve Japonya’nın ekonomik büyümelerinin yeniden hızlandırılmasının ABD ulusal güvenlik çıkarları için yaşamsal olduğu yazılıdır.

Bu cümleden, ABD’nin AB ve Japonya ile ekonomik işbirliği seferberliğine gireceğini zannedebilirsiniz, ama işbirliği yerine rekabet ile karşılaşan AB ve Japonya’nın son 23 yıllık ekonomik performansları yerlerde sürünmüştür.

Durum, AB ve Japonya için, gerçekten de, iç açıcı değildir.

Demek ki ABD, kılını bile kıpırdatmayacağı hayallerini, yaşamsal ve asla peşini bırakmayacağı hedefleriymişçesine Ulusal Güvenlik Strateji Belgesi’ne yazmış… 'AÇLIK BİTİYOR!' 2002 ABD Ulusal Güvenlik Strateji Belgesi’nde ABD’nin yeni geliştirdiği biyoteknolojik gelişmeleri, gelişmekte olan ülkelere aktaracağı, bu sayede tüm dünyadaki açlık ve yetersiz beslenme sorununun çözüleceği yazılıdır.

Sanırsınız ki, dünyada açlık diye bir şey kalmayacak.

Günümüzde bile dünyada her 11 kişiden biri, tüm gün boyunca bir lokma bile yemek yemeden hayatta kalmaya çalışıyor.

Buyrun size ABD’nin 24 yıldır gerçekleştirmeye çalıştığı “ulusal hedef”.

Ciddiye alan alsın.

DİĞER STRATEJİK ALDATMACALAR 2006’da yine Bush’un imzasıyla yayınlanan ABD Ulusal Güvenlik Strateji Belgesi de, 2002’dekinin oldukça benzeri “stratejik aldatma”lara devam etmiştir.

İlave olarak 2006’da ABD’nin, Sudan’a barış getirdiği; dünya çapında olağanüstü bir koordinasyon örneği sergileyerek Kuzey Kore nükleer silah programını çökertmeye yakın olduğu filan yazılıdır.

Aradan geçen 20 yıl içinde, Sudan ikiye bölündü ve yıllardır devam eden kanlı iç savaş nedeniyle Sudan halkı perişanlık içinde.

Kuzey Kore nükleer silah programı ise aslanlar gibi yürümeye devam ediyor.

Alın size 2006 ABD Ulusal Güvenlik Strateji Belgesi.

Bush, aynı 2002’deki gibi ABD’nin ulusal hedefler listesine, blöflerini sıralamış… Kendinden öncekiler gibi “stratejik aldatma”yı amaçlayan Trump imzalı 2025 ABD Ulusal Güvenlik Strateji Belgesi’ne de sıra gelecek; bu hafta, Bush’un “stratejik aldatmaları” ile yetinelim, haftaya da Obama’nın Ulusal Güvenlik Strateji Belgelerindeki “strateji aldatma”lar ile devam edeceğiz…