Haber Detayı
Siyasi eşitlikte frene basıldı, kadın temsili geriliyor
‘Siyasette Kadın 2026’ çalışmasına göre dünya siyasetinde kadınların temsili hâlâ olması gereken yerin oldukça gerisinde. Üstelik bu kez tablo sadece yavaş ilerlemeyi değil, bazı alanlarda açık bir gerilemeyi de gösteriyor.
Parlamentolar Arası Birlik (IPU) ve Birleşmiş Milletler Kadın Birimi’nin (UNWomen) her yıl kadınların siyasetteki temsilini araştıran çalışması ‘Siyasette Kadın 2026’ geçen hafta yayımlandı. 2026 haritasına göre, kadınlar küresel ölçekte siyasi güçte bu yıl da eşit temsilden hâlâ uzak.
Yalnızca 28 ülke bir kadın devlet ya da hükümet başkanı tarafından yönetiliyor. 101 ülkeyse bugüne kadar hiç kadın lider görmedi.Kadınlar dünyada bakanlıkların yalnızca yüzde 22,4’ünü elinde bulunduruyor.
Bu oran 2023’te yüzde 23,3’tü.
Bu, yıllardır süren kademeli ilerlemenin ardından bir gerilemeye işaret ediyor.
Parlamentolardaki sandalyelerinse yüzde 27,5’i kadınlara ait.
Oran 2025’te yüzde 27,2’ydi.
Sadece 0,3 puanlık artış yaşandı.
Bu 2017’den beri kaydedilen en yavaş büyümenin, iki yıl üst üste yaşandığını gösteriyor ve kadınların siyasi karar alma gücüne erişiminin ne kadar yavaş ilerlediğini ortaya koyuyor.
Bazı alanlardaysa ibre tersine dönmüş durumda.Yükselmekte zorlanıyorlar14 ülke kabinelerinde eşitliği sağladı; bu durum eşit temsilin mümkün olduğunu gösteriyor.
Ama 8 ülkede hiç kadın bakan yok.
Ülkemizdeyse 17 bakanlıktan sadece 1 tanesi (Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı) kadın bakan tarafından yönetiliyor.Ocak 2026 itibariyle dünya genelinde 54 kadın parlamento başkanı var; bu sayı tüm parlamento başkanlarının yüzde 19,9’una karşılık geliyor.
Bu oran bir önceki yıla göre yaklaşık 4 puan düşük.
Bu son 21 yılda kadın parlamento başkanı sayısındaki ilk azalmayı temsil ediyor.
Özetle tablo, kadınların siyasete girmekte değil, orada kalmakta ve yükselmekte zorlandığını ortaya koyuyor.
Veriler kadınların siyasette yer bulduklarında bile çoğu zaman belirli alanlara sıkıştıklarını gösteriyor.
Kadınlar toplumsal cinsiyet eşitliği bakanlıklarının yüzde 90’ını, aile ve çocuk politikalarının yüzde 73’ünü yönetiyor.
Ancak savunma, ekonomi, içişleri, adalet gibi güç alanları hâlâ büyük ölçüde erkeklerin kontrolünde.
Bu durum, siyasetteki eşitsizliğin sadece sayısal değil, aynı zamanda yapısal olduğunun da ispatı.Kadınların siyasete katılımını zorlaştıran önemli bir başlık da şiddet ve yıldırma.
Araştırma kadın parlamenterlerin yüzde 76’sının kamuoyu tarafından psikolojik baskı ve yıldırmaya maruz kaldığını söylüyor.
Bu oran erkeklerde yüzde 68.
Çevrimiçi linçten fiziksel tehdide uzanan şiddet ve yıldırma tablosu, kadınların sadece seçilmek için değil, aday olabilmek için de daha fazla bedel ödediğini gösteriyor.
UN Women İcra Direktörü Sima Bahous tabloyu küresel bir kapasite sorunu olarak tanımlıyor: “Kadınların siyasi liderlikten dışlanması, toplumların karşı karşıya oldukları zorluklara yanıt verme kapasitesini zayıflatıyor.
Kadınlar karar alma süreçlerine dahil olduğunda ülkeler daha istikrarlı, politikalar daha etkili oluyor.” IPU Başkanı Tulia Ackson’sa eşit temsilin ‘ahlaki bir zorunluluk’ olduğunu söylüyor ve aynı zamanda daha iyi yönetim anlamına geldiğini vurguluyor.
