Haber Detayı

İsrail ve ABD İran'a saldırdı, Tahran düğmeye bastı: Made in Korea* Odatv o füzeleri mercek altına aldı... Çin işin neresinde... Rusya detayı...
özel odatv.com
04/03/2026 13:00 (2 saat önce)

İsrail ve ABD İran'a saldırdı, Tahran düğmeye bastı: Made in Korea* Odatv o füzeleri mercek altına aldı... Çin işin neresinde... Rusya detayı...

İran’a yönelik saldırıların gündeme gelmesiyle birlikte Tahran’ın füze kapasitesi yeniden merak konusu oldu. İran’ın askeri stratejisinde önemli bir yer tutan balistik füze programının nasıl ortaya çıktığı, hangi altyapıya dayandığı ve envanterde hangi sistemlerin bulunduğunu araştırdık.

Orta Doğu’daki en geniş ve çeşitlendirilmiş balistik füze kapasitesine sahip ülkelerden biri olan İran, askeri stratejisinde ‘cezalandırma yoluyla caydırıcılık’ doktrinini öne çıkarıyor.

Uluslararası yaptırımların hava kuvvetlerinin modernizasyonunu sınırlaması, Tahran’ın güvenlik yaklaşımında füze kapasitesine daha fazla ağırlık vermesine yol açtı.LİBYA’DAN YERLİ ÜRETİMEİran'ın füze programının temelleri, 1980-1988 yılları arasındaki İran-Irak Savaşı'na, özellikle de "Şehirler Savaşı" olarak bilinen döneme dayanıyor.

Irak ordusunun Scud füzesi saldırılarına karşı elinde modern bir hava gücü bulunmayan Tahran, acil bir çözüm olarak 1984 yılında Libya'dan ilk balistik füzeleri olan 20 adet Sovyet yapımı "Scud-B"yi temin etti.Bu ilk alımın ardından İran; Kuzey Kore ve Çin'den Scud füzeleri ile fırlatıcı araçlar satın almaya başladı. 1990'lı yıllara gelindiğinde Tahran, dışa bağımlılığı azaltmak amacıyla tersine mühendislik yöntemlerine odaklandı ve araştırma-geliştirme süreçlerini ülke içine taşıyarak kendi yerli üretim dönemini başlattı.*Made in Korea: Kore'de yapıldı2000'li yıllarda daha uzun menzilli (Şahab-3 gibi) ve katı yakıtlı (Sejjil gibi) gelişmiş füzeleri envanterine katan İran, 2010'dan itibaren hassas güdüm teknolojilerine ve uzay fırlatma sistemlerine yöneldi.FÜZELER NEREDE ÜRETİLİYORİran'ın bugünkü devasa füze sanayisi büyük ölçüde yerli imkanlarla yürütülse de, füzelerin kökenlerinde ve kritik teknoloji transferlerinde Kuzey Kore, Çin ve Rusya'nın izleri oldukça belirgin.Örneğin; İran'ın belkemiği olan Şahab-3 füzeleri Kuzey Kore'nin No-Dong 1 füzesi temel alınarak geliştirilmiş, SRBM sınıfı füzelerde ise Çin (CSS-8 ve M-11 sistemleri) teknolojilerinden faydalanılmış.Tahran, katı yakıtlı füzeler için kritik bir bileşen olan sodyum perklorat gibi hammaddeleri büyük ölçüde Çin'den deniz yoluyla tedarik ediyor.Sovyetler Birliği, Soğuk Savaş döneminde ABD ile yarışabilecek seviyede füze teknolojisine sahip oldu ve bu, bir teknoloji mirası olarak Rusya’ya geçti.

Hala süren Ukrayna savaşında Moskova'nın, drone üzerine yatırım yapan İran'ın üretim ekipmanını kullanıldığı biliniyor.

Dolayısıyla İran'dan drone yardımı alan Rusya'nın füze alanında Tahran'a yardım ihtimalinin çok yüksek olduğu düşünülüyor.

Tabii söz konusu askeri yardımların büyük kısmı resmi olarak açıklanmıyor.Füzelerin Ar-Ge, üretim ve montaj süreçleri ise tamamen İran Savunma Bakanlığı (MODAFL) ve Devrim Muhafızları Ordusu'nun (IRGC) kontrolündeki yerel tesislerde gerçekleştiriliyor.ÜRETİM VE TEST AŞAMALARIİran'ın en büyük füze üretim ve montaj tesisi İsfahan'da bulunuyor.

Ayrıca Parchin Askeri Kompleksi araştırma-geliştirme faaliyetlerinde, Tahran yakınlarındaki Khojir üretim ve depolamada, Semnan ve Shahroud ise balistik füze ile uzay aracı testlerinde kullanılıyor.Ülkede hava saldırılarından korunmak ve füzelerin tespitini zorlaştırmak için İran, yerin 500 metre altına kadar inen "füze şehirleri" var: En büyük füze silosuna sahip Hürremabad (Khorramabad) üssünün yanı sıra, İmam Ali, Tebriz, Bakhtaran ve güney kıyılarındaki yeraltı kompleksleri stratejik öneme sahip.ENVANTERDEKİ FÜZELERİran ordusu füzelerini sahada hızlı konuşlandırmak için katı yakıt teknolojisine ve füzelerin isabet oranını (hassasiyetini) artırmaya büyük ağırlık verdi.

Envanterdeki temel füzeler Kısa Menzilli (SRBM) ve Orta Menzilli (MRBM) olarak ikiye ayrılıyor.Khorramshahr (Hürremşehr / Kheibar)KISA MENZİLLİ BALİSTİK FÜZELER (SRBM) - (300 km – 1.000 km)Şahab-1 ve Şahab-2: Sırasıyla yaklaşık 300-350 km ve 500 km menzile sahip sıvı yakıtlı füzelerdir.

Sovyet Scud-B tasarımına dayanırlar.Fatih-110 ve Fatih-313: Katı yakıtlı olan bu serinin menzili 300 ile 500 km arasındadır.

Gelişmiş güdüm sistemleri sayesinde isabet oranları çok yüksektir.Zolfaghar: Katı yakıtla çalışan, yaklaşık 700 km menzilli modern bir füzedir.

Çeşitli bölgesel operasyonlarda kullanılmıştır.Qiam-1: Sıvı yakıtlı ve yaklaşık 700-800 km menzilli bu füze, radar tespitini zorlaştıran ve uçuş dengesi sağlayan "kanatsız" bir tasarıma sahiptir.Fatih-110ORTA MENZİLLİ BALİSTİK FÜZELER (MRBM) - (1.000 km – 3.000 km)Şahab-3: Kuzey Kore teknolojisine (Nodong) dayanan, İran'ın temel caydırıcı güçlerinden biridir.

Yaklaşık 1.300 km menzile sahip sıvı yakıtlı bir sistemdir.

Nükleer başlık taşıma potansiyeline sahip olduğu değerlendirilir.Emad: Şahab-3 füzesinin geliştirilmiş bir versiyonudur.

Gelişmiş hedefleme yetenekleriyle dikkat çeken sıvı yakıtlı füzenin menzili 1.800 kilometreyi bulmaktadır.Ghadr (Ghadr-110): Yine Şahab-3 üzerinden geliştirilen bu sıvı yakıtlı füze, daha yüksek isabet oranına ve yaklaşık 1.600 - 1.800 km menzile sahiptir.Sejjil/Siccil (Sejjil-2): İki kademeli ve katı yakıtlı olmasıyla İran için büyük bir teknolojik sıçramayı temsil eder.

Sıvı yakıtlılara kıyasla çok daha hızlı ateşlenebilen füze, 2.000 km menzile sahiptir.Khorramshahr (Hürremşehr / Kheibar): İran'ın en gelişmiş sıvı yakıtlı sistemlerinden biridir.

Yaklaşık 2.000 km menzile sahiptir ve ağır faydalı yük taşıma kapasitesi (birden fazla savaş başlığı) ile öne çıkmaktadır.Fettah-1 ve Fettah-2 (Fattah): İran'ın "hipersonik" olarak tanıttığı füzelerdir.

Ses hızını defalarca aşabildiği iddia edilen bu füzeler, atmosfer içinde manevra yapabilen bir harp başlığına (MaRV) sahiptir ve 1.400 - 1.500 km menzile ulaşabilmektedir.Gözde SulaOdatv.com

İlgili Sitenin Haberleri