Antik Roma’nın gastronomi pazarları, Macellum'lar

Antik Roma’nın üstü kapalı pazarları macellum, tarih boyunca genellikle elitlerin lüks gıda ihtiyacını karşılayan mekanlar olarak bilinir.

Tekir balıkları, egzotik etler ve nadir av ürünleri, ziyaretçilerin gözü önünde vitrinlenir; bu pazarlar adeta birer “gurme butiği” izlenimi verirdi.Plautus, Horatius ve Seneca gibi yazarlar, zenginlerin gösterişli tüketimlerini edebi bir dille aktarmış, lüksün sınırlarını aşan fiyatlara dikkat çekmişlerdi.

Suetonius’a göre İmparator Tiberius, üç tekir balığının 30.000 sestertiusa satıldığını öğrenince, macellum’da fiyat denetimi yaptırmıştı.Ancak günümüz araştırmaları, bu eski metinlerin yalnızca küçük bir kısmını yansıtıyor.

Roma’nın kendi mega kenti, tüm imparatorluğun zenginlik ve lüks göstergesiydi; başka eyalet şehirlerindeki pazarların işlevi bu kadar gösterişli değildi.

Yazılı kaynakların abartılı anlatımları, macellum’un gerçek ekonomik rolünü gizleyebilir diye düşünüyor bilim insanları.ARKEOLOJİK BULGULAR VE KEMİKLERİN DİLİRadboud Üniversitesi’nden Adeline Hoffelinck’in çalışmaları, macellum’ların işlevini sadece elit lüksüyle sınırlamıyor.

Kazılarda bulunan hayvan kemikleri, tüketimin tüm sosyal sınıflar arasında dağıldığını gösteriyor.

Örneğin, Viroconium'da (İngiltere), binlerce kemik üzerinde yapılan analizler, çoğu hayvanın olgun yaşta kesildiğini ve farklı kalite etlerin satışta olduğunu ortaya koydu.Iruña-Veleia'da (İspanya), lüks sayılan deniz balıklarından çok daha ekonomik nehir balıkları bulunmuş; tüketim çeşitliliği oldukça yüksek.Leptis Magna'da (Tunus), farklı ölçüm birimlerini gösteren taş kabartmalar, malların standardize edilmesi ve devlet denetimi için kullanılmış.

Bu bulgular, macellum’un elit tüketimin ötesinde, halkın da erişebildiği bir gıda dağıtım merkezi olduğunu kanıtlıyor.Macellum’lar, Roma ekonomisinin karmaşıklığını yönetmek için tasarlanmış.

Üç temel işlev ön plana çıkıyor.

Para ve güvenlik bunun ilki ve en önemlisi.

Macellum’lar, denarius sistemiyle birlikte ortaya çıkan nakit parayı korumak ve izlemek için duvarları ve kilitlenebilir kapıları olan yapılar içeriyordu.

Pompeii’de macellum ile ilişkili bir dükkanda 1.100’den fazla bronz sikke bulunması, ekonomik denetimin somut göstergesi.Tarımsal üretim ve uzmanlaşma da en az para kadar önemli; toplumsal dayanışma ve düzen ile ilgili.

Tarımsal fazlalıkların güvenli bir şekilde satışını sağlayan macellum’lar, çiftlik sahiplerine sabit bir gelir ve düşük ticari risk sunuyordu.

Thugga’da M.

Licinius Rufus’un şehir pazarına yatırım yapması buna örnek.Standardizasyon ve dolandırıcılıkla mücadele da aynı şekilde toplumsal düzen için gerekliydi.

Ölçü ve tartı birimlerinin muhafazası ve doğrulanması, satılan malların kalitesini garanti altına alıyor; aynı zamanda devletin mali çıkarlarını koruyordu.

Fransa’nın Vienne kentinde bulunan taş plan, kiracıları ve kira gelirlerini düzenleyen bir yapıyı ortaya koyuyor.Roma İmparatorluğu döneminde sahip oldukları macellum'ların yerini gösteren harita.Macellum’un tasarımı, elitlerin gösterişli tüketimini engellemeden, daha geniş halk kesimlerinin de erişimini sağlıyordu.

Temel fark, tüketilen ürünün kalite ve türüydü.

Elitler, genç hayvanlar, nadir av ürünleri ve lüks deniz balıkları ile ilgilenirken; yerel halk ise daha olgun hayvan etleri, sosisler, tuzlanmış ve kurutulmuş balıklara erişebiliyordu.

Böylece tek bir yapıda hem prestij hem ekonomik denetim bir arada yürütülüyordu.Odatv.com