Haber Detayı
Tam bağımsızlığın mührü: İzmir İktisat Kongresi ve ‘Misak-ı İktisadi’ 103. yaşında
İzmir İktisat Kongresi, askeri zaferin ardından ekonomik bağımsızlığı esas alan bir zihniyet devrimini ilan etti. 1135 delegenin katılımıyla şekillenen “Misak-ı İktisadi”, yeni Türk devletinin üretim, kalkınma ve tam bağımsızlık rotasını dünyaya duyurdu.
Ulu önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk önderliğinde yürütülen Milli Mücadele’nin askeri safhasının sona ermesiyle birlikte, yeni Türk devletinin ekonomik rotasını çizmek amacıyla 17 Şubat- 4 Mart 1923 tarihleri arasında toplanan İzmir İktisat Kongresi, tam bağımsızlık hedefinin iktisadi manifestosu oldu.
Dönemin İktisat Vekili Mahmut Esat Bozkurt’un mimarlığını yaptığı kongreye; Türkiye’nin dört bir yanından çiftçi, tüccar, sanayici ve işçi kesimlerini temsilen 1135 delege katıldı.
Kongrenin temel felsefesi Atatürk’ün, “Askeri zaferlerimizle mağrur olmayalım, yeni ilim ve iktisat zaferlerine hazırlanalım” sözleri oluşturdu.
Ulu önderin kongredeki “Siyasi ve askeri zaferler ne kadar büyük olursa olsun, iktisadi zaferlerle taçlandırılmazsa kalıcı olamaz” sözleri de Türkiye’nin fetihçi değil, barışçı ve üretim odaklı bir “iktisat devleti” olacağı vurgulandı.
Kongrede “Misak-ı İktisadi” ilkesi ile atılacak ekonomik adımların temelleri atıldı.
Mesleki temsil esasına dayanan kongre, Türkiye’nin kendi imkânlarıyla, ulusal kaynaklarını kullanarak kalkınma iradesini tüm dünyaya ilan ettiği tarihi bir dönemeç olarak kayıtlara geçti.
DÜNYAYA MESAJ Kongrenin önemini anlatan tarihçi Prof.
Dr.
Hakkı Uyar, “Türk Kurtuluş Savaşı ve Cumhuriyetin kuruluş sürecinde üç misaktan söz edilebilir.
Biri siyasi ve askeri bağımsızlığı sağlayacak olan Misak-ı Milli, ekonomik bağımsızlığı ve kalkınmayı sağlayacak olan Misak-ı İktisadi, çağdaş bir toplum yaratacak olan laik bir milli eğitim yaratmanın öncüsü olan Misak-ı Maarif’tir.
Kongrenin zamanlaması da manidardı.
Lozan görüşmeleri kesintiye uğramak üzereydi.
Ekonomik bağımsızlık meselesi tıkanma noktasına gelmişti.
Büyük devletler kapitülasyondan vazgeçmek istemiyordu.
İzmir’deki kongre ile Batı ekonomik sisteminin içinde kalmak istendiği gösterildi.
Ankara Hükümeti’nin bir mesajı da içerideki diğer güç odaklarınaydı.
Ülke kurtarıldıktan sonra meşruti yönetim kaldığı yerden devam etmeyecekti, egemen ekonomik çevreler, İstanbul’daki iş dünyasına ipler teslim edilmeyecekti.
Kongrenin İzmir’de toplanmasının nedeni de buydu” dedi.
