Haber Detayı
Herkes Özgü Namal'ı konuşuyor: 'Sarı Zarflar' neyin sembolü
Berlin Film Festivali’nde yarışan “Sarı Zarflar” filmi İlker Çatak imzası taşıyor: Türkiye’de son yıllarda yaşanan soruşturmalar, üniversite protestoları, görevden almalar ve sahneden indirilen oyunları çağrıştıran bir hikaye anlatıyor ama anlatımı bir evliliğin çözülüşü üzerinden yapıyor.
Önce filmi inceleyelim:‘Sarı Zarflar’ adı kişilere tebliğ edilen belgelerden geliyor.
Bir aile ekseninde bu zarflar içinde verilen belgelerle hayatların çok kısa sürelerde tamamen değiştiğine şahit oluyoruz.Yönetmen İlker Çatak iki perdeli bir yapı kurmuş.
İlk bölümde, Devlet Tiyatrosu’nda oyunu sahnelenen ve konservatuvarda ders veren Aziz’in (Tansu Biçer) öğrenci protestolarına destek vermesiyle başlayan süreç hızla bir tasfiyeye dönüşür.
Aziz ve meslektaşları açığa alınır.
Oyunun başrolündeki eşi Derya (Özgü Namal) ise sözünü sakınmayan tavrı nedeniyle tiyatro topluluğundan çıkarılır.
Soruşturmalar, iptaller, ekonomik baskı ve yaklaşan dava süreci… Kırk sekiz saat içinde düzenli bir hayat dağılmıştır.
Film burada devlet mekanizmasının soğuk yüzünü göstermektedir.İkinci perde ise düşüş ve uyum sürecine odaklanıyor.
Çift, ergenlik çağındaki kızlarını koruma refleksiyle İstanbul’a taşınır; Aziz’in annesinin evine sığınırlar.
İşsizlik baş gösterir.
Aziz gece taksi şoförlüğü yapmaya başlar, daha önce mesafeli durduğu çevrelerle temas kurar.
Derya kariyerini yeniden tanımlamak zorunda kalır.
Kızları Ezgi (Leyla Smyrna Cabas) klasik bir ergenlik krizi yaşar.
Baskı arttıkça evin içindeki çatlaklar belirginleşir.
Aziz’in yazdığı “Sarı Zarflar” adlı politik oyunla yeniden birlikte üretmeye çalışsalar da artık hiçbir şey eskisi gibi değildir.
Vurgulanan şey güvenin kırılması, kimliklerin sarsılması ve değişen güç dengeleridir."EVRENSEL BİR POLİTİK DRAMA"Uluslararası eleştirmenler de bu noktaya işaret ediyor.
Variety filmi ‘şaşırtıcı derecede evrensel bir politik drama’ olarak tanımlarken, devlet baskısından çok bunun aile içindeki yansımalarına odaklandığını vurguluyor.
Sanatın gerçekten bir şey değiştirip değiştiremeyeceği sorusu öne çıkarılıyor.
Aziz’in öğrencilerine söylediği “Devletin tiyatrosunu görmediyseniz, size dramaturji anlatamam” cümlesi filmin omurgası olarak okunuyor.Tansu Biçer, Özgü Namal ve yönetmen İlker ÇatakCineuropa ise filmi Beckett’i andıran bir bekleyiş ve çözülme hikayesi olarak değerlendiriyor.
Politik otoriterliğin teşhiri kadar, idealizm ile realizm arasındaki çatışmanın altı çiziliyor.
Aziz’in pragmatizme yaklaşan tutumu ile Derya’nın direniş çizgisi arasındaki gerilim, evliliğin de sınavı haline geliyor.Berlin’deki basın toplantısında Özgü Namal’ın söylediği bir cümle ise filmi manşetlere taşıdı:“Filmi Türkiye’de çekemediğimiz için burada çekmiş değiliz” Bu ifade sosyal medyada hızla 'sansür mü vardı', 'kaçış filmi mi' başlıklarına dönüştürüldü.
Oysa film estetik olarak zaten bilinçli bir yer değiştirme üzerine kurulu.
Ankara yerine Berlin, İstanbul yerine Hamburg kullanılıyor; ancak Almanca tabelalar silinmiyor, mekan makyajlanmıyor.
Bu bir tercih.
Film coğrafyayı muğlaklaştırarak hikayeyi evrenselleştiriyor.
Namal’ın çıkışı da bu tavrın altını çiziyor: Anlatılan bir mağduriyet hikayesi değil, bilinçli bir sanat tercihi.Filmin en dikkat çekici tarafı ise mesafesi.
Olan biten dramatize edilmiyor, mahkeme sahneleri melodramatik zirvelere taşınmıyor.
Büyük sloganlar atılmıyor ve seyirci düşünmeye zorlanıyor.
Bu, Alman oyun yazarı ve yönetmen Bertolt Brecht'in tiyatroda ve anlatımda, izleyiciyi duygusal olarak hikayeye kaptırmak yerine mesafede tutmayı öne alan yaklaşımını andırıyor.
Baskı yalnızca bir ülkeye aitmiş gibi sunulmuyor; sağa kayan küresel iklimin parçası olarak okunuyor.Film, politik sinemayı aile dramının içine yerleştirerek şu soruda düğümleniyor:“Devletle yaşanan çatışma geçici olabilir.
Peki bir evlilikte açılan çatlak onarılabilir mi?” (Film, Almanya merkezli 'if… Productions Film' tarafından yapıldı; Fransa’dan 'Haut et Court' ve Türkiye’den 'Liman Film' ortak yapımcı olarak projede yer aldı.
Uluslararası satışlarını ise Be For Films yürütüyor)Gözde SulaOdatv.com
