Haber Detayı
Uzmanlar cezaevlerindeki çocuklar için eğitim esaslı infaz istedi: Ceza vermek çare değil
Türkiye Çocuklara Yeniden Özgürlük Vakfı Başkanı Selmin Cansu Demir: “Hükümlü çocukların kalabildiği, örgün ve mesleki eğitime erişimin mümkün olduğu eğitimevlerinin, tutuklu çocukları da kapsayacak şekilde genişletilmesi gerekiyor.”
Adalet Bakanlığı’nın en güncel verilerine göre cezaevlerinde 4 bin 505 çocuk bulunuyor.
Kapalı ceza infaz kurumlarında açılan 6 çok programlı anadolu lisesinde okuyan toplam çocuk sayısı 238.
Eğitimevlerinde örgün eğitime devam edenlerle birlikte toplam yalnızca 552 çocuk bu haktan yararlanabiliyor.
Türkiye Çocuklara Yeniden Özgürlük Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Selmin Cansu Demir, “Adalet Bakanlığı verileri, çocuklar açısından ağır bir tabloya işaret ediyor.
Bu, yaklaşık her 8 çocuktan sadece 1’inin örgün eğitimden yararlanabildiği anlamına geliyor.
Üstelik infaz kurumlarındaki çocukların neredeyse yarısı hiçbir eğitim programına kayıtlı değil; çocukların onda biri ise adli sisteme girmeden önce de zaten eğitim hakkından yararlanamamış durumda” diyor.
TUTUKLU SAYISI ÇOK Sorunun temel nedenlerinden birinin, tutuklu çocuk sayısının hükümlü çocuk sayısının neredeyse iki katından fazla olması ve bu çocukların daha ağır koşullardaki çocuk kapalı ceza infaz kurumlarına, kimi zaman da yetişkin kapalı kurumlarına gönderilmesi olduğunu vurgulayan Demir, şöyle devam ediyor: “Oysa yargılamalar uzun sürdüğü için birçok çocuk cezası kesinleşmeden yıllarını kapalı kurumlarda geçiriyor ve eğitimden fiilen kopuyor.
Çünkü mevcut yasaya göre yalnızca hükümlü çocuklar eğitimevine gidebiliyor.
Bu tabloya karşı çözüm ise açık: Eğitim esaslı bir infaz rejimini gerçekten hayata geçirmek.
Hükümlü çocukların kalabildiği, örgün ve mesleki eğitime erişimin mümkün olduğu eğitimevlerinin, tutuklu çocukları da kapsayacak şekilde genişletilmesi gerekiyor.
Cezası kesinleşmiş bir çocuğun bu kurumlarda kalabildiği bir sistemde, hakkında henüz hüküm verilmemiş bir çocuğun daha ağır koşullardaki kapalı kurumlara gönderilmesi masumiyet karinesiyle ve tarafı olduğumuz Çocuk Hakları Sözleşmesi ile Pekin Kuralları’yla bağdaşmıyor.
Tutulmanın istisna, eğitimin ise esas olduğu bir yaklaşım benimsenmeden çocukların adalet sistemi içinde korunması ve güçlendirilmesi ve yeni suçların önlenmesi olası görünmüyor.” Vakfın hazırladığı “Çocuk Mahpusların Eğitim Hakkı: Türkiye’de Çocuk Mahpusların Örgün Eğitime Erişim Hakkının İhlali Üzerine Bir Değerlendirme” başlıklı rapora göre, ceza infaz kurumlarında bulunan çocuklardan 370’i okuma yazma bilmiyor. 196’sı okur-yazar ama bir okul bitirmemiş.
Raporda, “Bu tablo, adalet sistemine giren çocukların önemli bir bölümünün, eğitim hakkına erişememiş olduğunu somut biçimde ortaya koymaktadır.
Dolayısıyla çocuk mahpusların eğitime erişimi, ceza infaz kurumunda başlayan bir sorun değil; hapsedilme öncesinde zaten derinleşmiş olan yapısal eşitsizliklerin görünür hale geldiği bir sonuç olarak ortaya çıkmaktadır” deniyor.
NELER YAPILMALI?
Tutuklu çocukların kapalı kurumlarda tutulmasına son verilmesi.
Eğitimevi modelinin mevzuat ve uygulamada güçlendirilmesi.
Ceza infaz kurumlarında okul açma uygulamasından geri dönülmesi.
Yetişkinlere özgü kapalı ceza infaz kurumlarında tutulan tüm kız ve erkek çocukların kendilerine özgü ve ayrı kurumlarda barındırılması.
Eğitim hakkının ihlal edilmesinde sorumluluğu doğuran kurumlararası yetki karmaşasının giderilmesi.
