GÜNEŞİN SOFRASINDAN VİTAMİN D

İnsanlar kendi başlarına D vitamini üretemezler.

Pek çok tanıdık test yaptırdığında D vitamini seviyem normalden düşük, ‘Ne yapacağım şimdi?’ diye soruyor.

Besinlerin, güneş ışığının veya takviyelerin gerekli olup olmadığı konusunda kanıtlar da çelişkili.

Derinizin yeterince geniş bir alanı güneş ışığının UVB ışınlarına maruz kaldığında, örneğin 2-3 haftada bir 20 dakika boyunca gövdenin üst kısmı güneş görecek şekilde güneşte kalmak (kadınlar sadece bir sütyen giyerek, yani derinin geniş bir alanını güneşe maruz bırakarak) -özellikle İskandinav ülkelerinde güneşli havalarda insanlar parklarda sere serpe-, ihtiyacımız olan D vitaminini fazlasıyla üretir.

Kısa süreli maruz kalma nedeniyle deri kanseri riski artmaz.

Sadece yüzü, başı ve kolları güneşe maruz bırakmak iyi bir çözüm değildir; sadece güneş ışınlarından değil, besinler de bize D vitamini sağlar.

Eğer çok fazla güneş ışığına maruz kalmıyorsak -kutup bölgelerinde yaşayan ve daha az güneş ışığı alan kişiler için-, ayrıca açık tenli olma kültürel tercihleri nedeniyle güneş ışığına maruz kalmaktan aktif olarak kaçınma ve kadınlar için dini kıyafet kuralları nedeniyle neredeyse hiç tenin güneşe maruz kalmaması (örneğin burka giyildiğinde), D3 vitamini yetersizliğini, hatta eksikliğini önlemek için D3 vitamini takviyesi alınmasını öneririz.

Türkiye’de olduğu gibi dünya genelinde D vitamini yetersizliği artış gösteriyor, özellikle de orta derecede gelişmekte olan ülkelerde, anne ve babalarının sahip olduğu beden işçiliği nedeniyle güneş ışığına yeterince maruz kalmayan beyaz yakalı çalışanlar arasında!

Bir insan gece vardiyasında çalışıyorsa D vitamini takviyesi alması gerekiyor mu?

Şayet kış mevsimi ise kesinlikle.

Yazın ise; ancak haftada 3-5 kez, sabah 10 ile öğleden sonra 3 arasında vücudunuza yaklaşık 15-30 dakika doğrudan güneş ışığı almazsanız.

Tabii ki, teknik olarak D vitamini aslında bir vitamin değil, güneş ışığına maruz kaldıktan sonra deri tarafından üretilen bir hormondur (veya daha doğrusu bir prohormondur).

Bu nedenle derinizi güneş ışığına maruz bıraktıktan sonra duş almak için en az 12 saat, ideal olarak ise 24 saat beklemeniz gerekir.

Çünkü D vitamini yağda çözünür ve sabun onu cildinizden yıkayabilir.

Güneş ışığına maruz kalma süresi, derinizin rengi-pigmentasyon- derecesine bağlıdır; koyu tenli kişilerin güneşte daha fazla zamana ihtiyacı vardır.

Açık tenli kişilerin ise daha az zamana ihtiyacı vardır (elbette yanmamaya da dikkat etmek gerekir).