Çanakkale'de "kağıttan mermiler": Psikolojik harp

Çanakkale Savaşları, cephedeki fiziksel çarpışmaların ötesinde birçok psikolojik savaşa sahne oldu.

Çanakkale Cephesi'nin Ocak 1916'da kapanmasına rağmen Birinci Dünya Savaşı'nın devam etmesi sebebiyle, İngilizler Mayıs 1916'da bölge üzerine uçaklar aracılığıyla propaganda bildirileri atmayı sürdürdü.

Bu faaliyetlerin temel amacı, savaşın kaybedildiği yönünde yanlış bilgiler yayarak Osmanlı askerinin direncini kırmak ve müttefikler arasındaki bağları zayıflatmaktı.

Literatürde önemli bir yer tutan bu beyannameler, mektuplar ve gazeteler aracılığıyla Türk askerinin ve halkının moralini bozmayı hedefleyen sistemli bir çalışmanın ürünü olarak değerlendiriliyor.

DEZENFORMASYON VE MORAL BOZMA İngilizler tarafından hazırlanan bu propaganda metinlerinde özellikle çarpıtma ve yanlış bilgi yayma yöntemlerine başvurulduğu görülüyor.

O dönem için gerçek dışı olmasına rağmen "Yavuz" ve "Midilli" gemilerinin battığı yönündeki iddialarla Osmanlı donanma gücünün yok olduğu algısı yaratılmaya çalışıldı.

Ayrıca askerlere, cephe gerisinde bıraktıkları ailelerinin aç bırakıldığı ve kaynakların müttefiklerce tüketildiği yönünde mesajlar verilerek toplumsal huzursuzluk hedeflendi.

Sadece Osmanlı ve Almanya arasındaki ilişkiyi değil, Avusturya-Macaristan ile olan ittifakı da bozmak isteyen İngilizler, bu orduların Ruslara karşı yüz binlerce kayıp ve esir verdiğine dair dezenformasyon içerikli açıklamaları bildirilerine dahil etti.

TÜRK ASKERİ KANMADI "Savaşmanız anlamsız" ve "Birinci Dünya Savaşı'nı kaybediyorsunuz" gibi ifadelerle askerleri ümitsizliğe sevk etmeye çalışan bu girişimler, Türk askerinin kararlı duruşu karşısında etkisiz kaldı.

Utkan Emre Er, Türk askerinin ne yaptığını bilen bir şuurla hareket ederek bu tür dezenformasyon planlarına düşmediğini ve cephedeki görevini bu bilinçle sürdürdüğünü vurguladı.