Haber Detayı
İhracat tabana yayılmadı
İmalat sanayinde işler, iki yıldır iyi gitmiyor. Sanayi temsilcileri Türkiye’nin üretimden hizmete yöneldiği uyarısını yapıyor. SGK kayıtları da istihdamın sanayi sektörlerinden koparak hizmete yöneldiğini gösteriyor. İhracat artışları büyük şirketlerden kaynaklanıyor ve tabana yayılmıyor
Son iki yılda uygulanan sıkılaştırma politikaları, ekonomide en çok imalat sanayi sektörlerini vurdu.
Yüksek faiz oranları, artan maliyetler ve daralan talep karşısında güçlük çeken üreticiler, ihracat ve istihdamda kayıplarla karşılaştı.
İmalat sektörlerinin hemen hemen tamamında istihdam kayıpları kaydedildi.
İhracat artışları ise tabana yayılmadı.
Sektörlerindeki darboğazı sık sık gündeme getiren sanayi temsilcileri, Türkiye ekonomisinin sanayi ve üretimden, hizmete doğru kaymaya başladığını dile getirmeye başladı.
Sosyal Güvenlik Kurumunun (SGK) istatistikleri de bu gerçeği ortaya koydu.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre işsizlik yatay seyrederken, SGK’dan derlenen sektörel veriler, imalat sanayisinde sert istihdam kayıplarını gösteriyor.
SGK kayıtlarına göre imalat sanayinde toplam istihdam kaybı, Ekim 2022’den Ekim 2025’e kadar 601 bine ulaştı.
GİYİM VE TEKSTİLDE TOPLAM KAYIP 370 BİN Son 3 yılda en yüksek istihdam kaybı 230 bin ile giyim eşyalarının imalatında, 143 bin ile de tekstil ürünlerinin imalatında yaşandı.
Bu dönemde diğer imalat sektörlerinin istihdamında da kayıplar meydana geldi.
Fabrikasyon metal ürünleri imalatı 65 bin, kauçuk ve plastik ürünlerin imalatı 35 bin, ana metal sanayi 24 bin, deri ve ilgili ürünlerin imalatı 23 bin, deri ve ilgili ürünlerin imalatı 23 bin, mobilya imalatı 20 bin, makine ekipmanları imalatı 12 bin, ağaç, ağaç ürünleri ve mantar ürünleri imalatı 11 bin, motorlu kara taşıtı, treyler ve yarı treyler imalatı 10 bin, kağıt ve kağıt ürünlerinin imalatı 10 bin, elektrikli teçhizat imalatı 8 bin, kimyasalların ve kimyasal ürünlerin imalatı 4 bin istihdam kaybetti.
TÜİK verilerine göre işsizlik oranının yatay seyretmesi ise istihdamın sanayiden, hizmet sektörlerine yöneldiğini gösterdi. 2025’te ihracat, 2024’e kıyasla yüzde 4,5 artarak 273 milyar 434 milyon dolar oldu.
Ancak Aydınlık’ın Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) kaynaklarından edindiği bilgilere göre, imalat sanayisi sektörlerindeki ihracat artışları, sektördeki büyük ölçekli firmalardan kaynaklandı ve büyüme tabana yayılmadı. 2025 yılında otomotiv endüstrisinde ihracat, 4,3 milyar dolar arttı fakat bunun 4,1 milyar doları en fazla ihracat yapan üç şirketten kaynaklandı.
İhracat artışının yüzde 64’ü’ne karşılık gelen 2,7 milyar dolarlık yükseliş ise tek bir şirketten geldi.
ARTIŞIN YÜZDE 70’İ TEK ŞİRKETTEN Savunma ve havacılık sektöründe de 3,28 milyar dolarlık artış görülürken 3,22 milyar doları yalnızca üç firmadan geldi.
Sektördeki ihracat artışının yüzde 71’inin ise tek bir firmadan geldiği gözlendi.
Ayrıca, elektrik ve elektronik sektöründeki 1 milyar dolarlık artışın 620 milyon doları, demir ve demir dışı metaller sektöründeki 814 milyon dolarlık artışın 255 milyon doları, en fazla ihracat yapan üç şirketten kaynaklandı.
Mücevherde ise sektörün kalanı, en fazla ihracat yapan üç firmanın gerisinde kaldı.
Sektörde en fazla ihracat yapan ilk üç firma, yılı 841 milyon dolar artı ile kapatırken, sektörün kalanının olumsuz etkisiyle toplam artış tutarı 596 milyon dolara düştü.
