Haber Detayı

Bellek yıkıcılara dikkat: Suç düzenin aynasıdır
Soner yalçın odatv.com
07/01/2026 05:55 (23 saat önce)

Bellek yıkıcılara dikkat: Suç düzenin aynasıdır

Soner Yalçın yazdı...

Mesele salt Trump değil…Mesela salt Maduro değil...Mesele neoliberal kapitalist sistem!ABD, 2008 küresel krizinin yarattığı -ağır eşitsizlik gibi- kapitalist çözülüşten çıkamadı. (Resmi rakamlara göre sekiz milyon işsiz var. 18 yaşından küçük, yüz bine yakın insan bedenini satıyor.

Bir milyona yakın kişi sokakta yatıyor.

Vs.)Bu sebeple ülkede belirsizlik var, otoriterlik var.Amerikan sermayesinin “şahinleri” biliyor ki; bu kriz merkezden çözülemez, krizi -Venezuela gibi- çevreye “ihraç” etmek gerek; “Venezuela petrollerini biz yöneteceğiz!”Kapitalizm tarihinde, düşük maliyetli bu tür otoriter “çözümler” ilk değil.

Bir örnek olay yazmalıyım:İngiltere’de “Viktoryen Çağ” denince aklınıza ne geliyor: Ahlâka sıkı sıkıya bağlı, geleneklerin ağır bastığı sade yaşam.Peki bilir misiniz ki, Kraliçe on dokuzuncu yüzyılın en büyük uyuşturucu taciri idi.İngiliz sermaye gelişiminin temelindeki -hep sanayi vurgusu yapılır ama- Hindistan merkezli uyuşturucudan söz edilmez.

İngilizler bunun büyük bölümünü Çin’e satıyordu.Yıl 1839.

Çin, -ki bağımlı sayısı tahminen iki milyondu- uyuşturucu kullanımını yasakladı.Sözde yüksek ahlâklı Kraliçe ne yaptı dersiniz; uyuşturucunun yasaklanmasını ticaret özgürlüğüne karşı affedilemez suç görüp, savaş gemileriyle Çin’e saldırdı!Çin, Afyon Savaşı’nı kaybetti; tazminat ödeyip yasağı kaldırdı...Suç, kapitalizmin aynasıdır.

Uyuşturucu kaçakçılığının dünyada en büyük müttefiki bankalardır…HAYDUT FİDYE İSTİYORDeniyor ki; “Trump, Venezuela ile sınırlı kalmayıp Küba gibi ‘arka bahçesindeki’ diğer Latin ülkelerine de saldıracak.”Şöyle de denebilir; baş haydut, fidyeyi ödemeyeni yakalayıp hapse atıyor!Sorunu çözemeyenlerin zor’a başvurması ne yeni ne de sürpriz!Trump’ın haydutluğu kapitalizmin klasik otoriter kriz yönetimi örneği:ABD Venezuela’da önce ağır finansal yaptırımlara başladı, arkasından petrol gelirlerini bloke etti, sonra halkın seçtiği yönetimleri gayrimeşru ilan etti ve seçilmiş ülke başkanını kaçırdı.Tüm bunların tek sebebi var: Sömürüye karşı çıkan “Sosyalist Chavez düzenini” yıkmak.ABD bunları yaparken hiçbir toplumsal gelecek vaadi sunmadı, sadece “bu rejim gitsin” istedi.

Irak’ta Libya’da (ve bugün İran’da) olduğu gibi petrol-maden gelirlerini sömürmek istiyor.Bir kez daha kapitalizmin “uygarlık”, “demokrasi”, “özgürlük” getirme perdesi düştü, çıkar siyaseti görünür oldu.Peki, bu sürdürülebilir mi?Bu hâl ABD’yi/kapitalizmi bir kez daha meşruiyet krizine sokacak.

Çünkü:İnsanlar, demokrasi yerine “istikrar” talep edip otoriterliği bir dönem kabul edebilir.

Ancak bu uzun süreli olmaz.

Korku hızlı çalışır ama çabuk aşınır, karşı-tepkiler birikir ve yeni bir siyasal güç ortaya çıkar.Otoriterleşmenin gerçek sınırı, ekonomik değil siyasaldır.

Ve tarih gösterir ki; krizler daima politik dönüşüm fırsatı yaratır.ABD’nin özünde Latin Amerika’yı kaybettiğini yakın zamanda göreceğiz.

Zor’a dayalı bu sistem sürdürülemez.Keza:ABD-ÇİN FARKIDeniyor ki:“Kovboy Trump”, -Venezuela örneğinde olduğu gibi - Çin ile böyle mücadele edecekmiş!

Başarı şansı var mı?Bakınız:Amerika’nın her daim yaptığı negatif strateji: Yıkıyor ama yerine koymuyor!Ülkeyi sömürürken; ne işleyen iktisadi model, ne meşru siyasal sistem, ne de toplumsal rıza üretecek düzen kuruyor.İnsanlar umurunda bile değil ABD’nin tek isteği ülkeden alacağı fidye kazancı!ABD kurtuluşunu salt “kovboyculukta” arıyor; “şeytanlaştırdığını” tek kurşunla yok etme haydutluğu…Peki soru basit:Rakibi Çin, zor’u kullanmadan-rejim değiştirmeden ülkelerle neden etkili ilişki kuruyor?ABD emperyalizmi ile farkı bu; Çin, düzen yıkmayı, bayrak dikmeyi, asker göndermeyi değil; mevcut düzenlerin içine yerleşmeyi hedeflediği için başarılı.Çin kredi veriyor, limanlar, demiryolları, havayolları, enerji santralleri ve altyapı yapıyor, sonra “kaymağını” alıyor…Bunun için siyasi şart koymuyor; liderlere değil,coğrafyaya yatırım yapıyor.Kuşkusuz bu durum da eleştirilebilir ama çok etkili olduğu tartışılmaz.ABD ise sömürme kolaycılığına alışık; kısa vadeli sonuç istiyor.

Oysa Çin daima sabırlı, ilk yıllarda zarar etmeyi göze alarak ülkeler ile uzun dönemli planlar yapıyor.Bugün dünyada ABD kaosla anılırken, Çin “iş yapan ortak” gibi algılanması bundan…ABD zorlandıkça sertleşiyor, Çin sessiz kaldıkça genişliyor.Kovboy Trump’ın başarılı olma şansı zor.Soner YalçınOdatv.com

İlgili Sitenin Haberleri