İzmir Ticaret Odası Başkanı Mahmut Özgener: Savaş bitse de sarsıntı uzun sürecek

Özlem SARSINİzmir Ticaret Odası mart ayı meclis toplantısı, TÜSİAD Başkanı Ozan Diren’in katılımı ile gerçekleştirildi.

Toplantıda Ortadoğu’da devam eden savaşın etkileri konuşuldu.

İzmir Ticaret Odası Yönetim Kurulu Başkanı Mahmut Özgener, Ortadoğu’da başlayan savaşla birlikte küresel ekonominin yeni bir döneme girdiğini söyleyerek, küresel güvenlik mimarisindeki çözülmenin ekonomik alanda da koordinasyon kaybını beraberinde getirdiğini ifade etti.Müttefik ülkelerin ortak hareket etmek yerine enerji ve ticaret güvenliği için bireysel anlaşmalara yönelmesinin küresel piyasaların daha parçalı ve öngörülemez hale gelmesine yol açtığına işaret eden Özgener, “Bu sürecin, özellikle enerji fiyatları ve ticaret akımları üzerinden küresel enflasyonu ve maliyetleri kalıcı olarak yukarı çeken yeni bir risk alanı yarattığını değerlendiriyoruz” dedi.“Yatırım ve kredi büyümesi sınırlanabilir”Küresel enflasyonda en belirleyici olanın savaşın etkisiyle enerji piyasaları olduğuna dikkat çeken Özgener, “Petrol fiyatlarındaki artışlar yalnızca enerji maliyetlerini değil; üretim maliyetlerini, enflasyon beklentilerini ve merkez bankalarının para politikası kararlarını da doğrudan etkiliyor.

Oluşan bu durum, finansal koşulların daha uzun süre sıkı kalmasına yol açarak yatırım ve kredi büyümesini sınırlayabilir” dedi.Savaşın uzaması ve bir enerji krizine dönüşmesinin dengeleri değiştirebileceğine işaret eden Özgener, “Bu gelişme, ekonomilerin bu tür şoklara karşı alternatif üretme kapasitesini de hızlandırabilir.

Bununla birlikte; enerji ve ticaret akışlarının belirli hatlara yoğunlaşmasının yarattığı kırılganlık daha net ortaya çıkarken, alternatif enerji ve lojistik koridorlarının önemi artabilir ve ülkeler tedarik zincirlerini çeşitlendirme yönünde daha hızlı hareket etmek durumunda kalabilir.

Özellikle Asya’da, sanayi stratejisinin merkezine enerji dönüşümünün yerleştirilmiş olması, Ortadoğu’da yaşanan gelişmelerden sonra küresel üretim ve ticaret dengelerini daha fazla şekillendirme potansiyeli taşıyor.

Ekonomideki bu bozulma nedeniyle yeni denge anlayışının oluşmasının ve yerleşmesinin uzun bir zamana yayılacağı kanaatindeyiz” dedi.Özgener, artan jeopolitik risklerin Türkiye ekonomisi üzerinde hem olumsuz hem de fırsat yaratan etkiler doğurduğunu belirtti.

Enerji fiyatlarındaki yükseliş ve risk primindeki artışın makro dengeleri zorladığını ifade eden Özgener, buna karşılık Türkiye’nin coğrafi konumu sayesinde alternatif ticaret ve lojistik hatlarında daha fazla rol üstlenme potansiyelinin arttığını vurguladı.“Savaş uzarsa baskı artar”Enerji kaynaklı küresel enflasyon baskısının faiz indirimlerini geciktirebileceğini ifade eden Özgener, bunun dış finansman koşullarını sıkı tutabileceğini söyledi.

Savaşın uzaması halinde ise maliyet baskılarının artabileceğini ve talepte zayıflama görülebileceğini dile getirdi.

Özgener, orta ve uzun vadeli perspektiften bakıldığında ise küresel sistemde güç dağılımının çeşitlenmesi ve tedarik zincirlerinin yeniden tasarlanmasının Türkiye açısından önemli fırsatlar barındırdığını sözlerine ekledi.“MB’nin hızlı ve cesur kararlar alması rahatlatır”TÜSİAD Başkanı Ozan Diren ise Ortadoğu savaşının etkilerini değerlendirerek savaşın dışsal bir şoku tetiklediğini söyledi.

Kısa vadede mücadele edebilmek için Merkez Bankası (MB) rezervlerinin kuvvetli olduğunu belirten Diren, “Petrol fiyatlarının artması, her 10 dolarlık artışın yaklaşık 5 milyar dolarlık bir dış ticaret açığı yaratması anlamına geliyor.

Dış ödemeler dengesi açığı oluşturuyor.

Dolayısıyla bu durum orta vadede finansmanla ilgili bir ihtiyaç doğurabilir.

Kısa vadede mücadele edebilmek için MB rezervlerimiz kuvvetli” dedi.Petrolün önemli bir ithalat kalemi olduğunu ve enflasyonu etkilediğini söyleyen Diren, “Enerji krizinin enflasyonu yukarı çeken, büyümeyi baskılayan bir etkisi olacaktır.

Bu durumda özellikle MB’nin hızlı ve cesur kararlar alması bu konunun daha rahat ilerlemesine destek oluyor.

Bir tarafta MB kararları güven veriyor.

Bu anlamda düzgün kararlar alınacağını düşünüyoruz.

Uzaması durumunda küresel ölçekte kolay kolay dengeye girmeyecek bir dalgalanma yaratma ihtimalini yüksek görüyoruz” dedi.