Haber Detayı
Atatürk'ün sevmediği fotoğrafı
Hürrem Elmasçı yazdı...
Atatürk fotoğraflarını yazdığım gün o kadar çok mesaj geldi ki çocuklar… Madem öyle dedim, devam edeyim konuya…Bilirsiniz araştırmayı severim, yıllar içinde aldığım notları paylaşmak da muazzam memnun ediyor beni.Gelin şimdi size o fotoğraflardan birinin pek bilinmeyen öyküsünü anlatayım:1911 senesinde Trablusgarp’ta çekilmiş bir fotoğraf karesi…Biliyorsunuz Mustafa Kemal Libya'ya 'Gazeteci Şeref Bey' adını kullanarak gönüllü gitti.Mustafa Kemal Trablusgarp'taHenüz Osmanlı subayı, üzerinde yerel kıyafetler var.
O dönem için sıradan bir poz gibi duruyor.Çocuklar bu fotoğraf evvela 1928’de yayımlanan ‘Türk’ün Altın Kitabı’nda basıldı.
Atatürk’ün hayatını anlatan bölümde yer aldı… Kimse ses etmedi."Türk'ün Altın Kitabı"Lakin aynı fotoğraf bu kez Fransızca yayımlanan La Turquie Moderne dergisinde kullanıldığında derginin toplatılmasına varan hadiseler yaşandı.Önce devlet içinde bir dizi yazışma başladı: Dahiliye Vekâleti, Başvekâlet ve ilgili birimler arasında yürütülen bu yazışmalarda fotoğrafın dolaşıma girişi hararetli biçimde tartışıldı.Kararname çıkarıldı, hatta ve söz konusu fotoğraf için ‘uydurma’ ifadesi kullanıldı.Uydurma fotoğraf kullanması nedeniyle de derginin ilgili sayısı toplatıldı.Fakat asıl mesele bu değildi, anlatıyorum:Resmi gerekçe şuydu çocuklar:“Memleketin umumi siyasetine aykırılık”Yazışmalarda dikkat çeken bir diğer unsur da derginin sahibiyle ilgili vurgular çocuklar.
Yayının yabancı bağlantıları ve sahibi üzerinden ek gerekçeler sunulmuştu.Dergi sahibinin doğum yeri BağdatAmmavelakin asıl mesele fotoğrafın teknik doğruluğu değildi çocuklar…Neyi temsil ettiğiydi.Trablusgarp’ta çekilmiş o karenin, Cumhuriyet’in kuruluş döneminde oluşturulan Atatürk imgesinden farklı bir figür sunduğu düşünüldü:Osmanlı subayı, yerel kıyafetler içinde, eski dünyanın bir parçası olan bir Mustafa Kemal’di o karedeki.İşte bu nedenle dolaşımı sınırlandırıldı.Memleketin içindeki bir yayında kullanılması bu nedenle rahatsızlık vermemişti.
Fakat uluslararası okunurluğa müsait bir mecrada kullanımı uygun düşmezdi.Ve çocuklar bu yüzden, Trablusgarp’ta çekilen o fotoğraf, zamanla Atatürk’ün en az görmek istediği karelerden biri haline geldi.Bu fotoğrafı kimin çektiği meçhul, o dönem görev yapan askerlerden biri yahut yerel bir foto muhabir olduğu düşünülüyor.Ya çocuklar, bir fotoğraf karesi deyip geçmemek lazım, ardında nasıl bir tarih var durup düşünmek de gerek bazen...Haydi, öptüm gözlerinizdenHürrem ElmasçıOdatv.com
