Haber Detayı
Vergi mükellefleri dikkat... Fazla vergi ödüyor olabilirsiniz
Beyannamede yer alan indirim, istisna ve mahsup haklarının eksik kullanılması, birçok mükellefin gereğinden fazla vergi ödemesine neden oluyor. Doğru ve bilinçli beyan ise vergi yükünü önemli ölçüde azaltabiliyor.
Her yıl çok sayıda mükellef, yalnızca bilgi eksikliği nedeniyle olması gerekenden daha fazla vergi ödüyor.
Oysa gelir vergisi sistemi, doğru kullanıldığında önemli indirim ve avantajlar sunuyor.
Ancak bu imkânlar çoğu zaman beyannamede ya hiç kullanılmıyor ya da eksik kullanılıyor.Beyanname, çoğu mükellef için yalnızca yerine getirilmesi gereken bir yükümlülük olarak görülüyor.
Oysa doğru kullanıldığında vergi yükünü azaltan yönü vardır.
Özellikle içinde bulunduğumuz Mart ayında, beyannamelerin verilmesiyle birlikte bu sürecin doğru kavranması, mükellef açısından doğrudan mali sonuçlar doğurmaktadır.Vergilendirmede en kritik aşama, vergilendirilecek kazancın doğru şekilde tespit edilmesidir.
Stopaj yoluyla vergilendirmede esas alınan unsur çoğu zaman gayrisafi tutar ve hasılat iken, yıllık beyana dayalı vergilemede durum farklıdır.
Özellikle ticari kazançlarda, vergiye esas kazancın belirlenmesi teknik ve çok aşamalı bir süreçtir.
Bu süreçte kanunun öngördüğü şekilde defterlerin tutulması, işlemlerin belgelendirilmesi ve gerekli değerleme işlemlerinin yapılması zorunludur.KAZANÇLA VERGİ MATRAHI AYNI DEĞİLVergilendirme aşamasında, ticari kazanç ile mali kazanç (vergiye esas kazanç) ayrımı önem kazanır.
Ticari kazanç, işletmenin defterleri esas alınarak belirlenir ve bilanço ile mali tablolarda yer alır.
Bu, işletmenin muhasebe tekniğine göre ortaya çıkan ticari sonucudur.
Ancak vergileme bu kazanç üzerinden doğrudan yapılmaz.Mali kazanç, yani vergiye esas alınacak tutar, beyanname üzerinde yapılan düzeltmelerle belirlenir.
Bu aşamada sistem iki yönlü müdahale eder.
Bir yandan, işletme açısından gider olan bazı unsurlar vergi hukuku bakımından kabul edilmez ve kanunen kabul edilmeyen giderler (KKEG) olarak ticari kazanca ilave edilir.
Diğer yandan, bazı gelirler kanunen vergi dışı bırakıldığı için matrahtan indirilir.GEÇMİŞ YIL ZARARLARIÖncelikle, geçmiş yıl zararlarının mahsubu, mali kazancın tespitinde temel unsurlardan biridir.
Ancak bu imkân sınırsız değildir.
Zararların, doğduğu yılı izleyen beş yıl içinde mahsup edilmesi gerekir; bu süre içinde indirilemeyen zararlar düşme hakkını kaybeder.Ayrıca her zarar türü mahsup edilemez.
Özellikle diğer kazanç ve iratlardan doğan zararlar, istisna kapsamındaki kazançlara ilişkin zararlar veya sermayede meydana gelen eksilmeler vergi matrahından indirilemez.
Bu düzenleme, vergi matrahının aşındırılmasını önlemeye yöneliktir.BEYANNAMEDE DİKKATE ALINAN BAŞLICA İNDİRİMLERBununla da sınırlı kalınmaz.
Sosyal, ekonomik, mali ve kültürel amaçlarla öngörülen muafiyet, istisna ve indirimler de yine beyanname üzerinde dikkate alınır.
Faaliyetle doğrudan ilgisi bulunmasa da örneğin eğitim ve sağlık giderleri defterlerde değil, beyanname üzerinden indirilerek vergi matrahını etkiler.Bu indirimler genellikle beyan edilen gelirin belirli bir yüzdesi ile sınırlandırılmıştır ve belgeye dayanma, Türkiye’de yapılmış olma gibi şartlara bağlanmıştır.Teşvik niteliğindeki indirimler de bulunmaktadır.
Sponsorluk harcamaları, girişim sermayesi fonu olarak ayrılan tutarlar, korumalı iş yeri indirimi, bireysel katılım yatırımcısı indirimi, Ar-Ge ve tasarım indirimi bu grupta yer alır.Bağış ve yardımlar da bu sistem içinde yer alır.
Bazı bağışlar belirli oranlarla sınırlı olarak indirilebilirken, kamu yararı gözetilen bazı bağış ve yardımların tamamı matrahtan indirilebilmektedir.VERGİYİ DOĞRUDAN AZALTAN MEKANİZMASistem yalnızca matrahı değil, doğrudan vergiyi etkileyen bir teşvik mekanizması da öngörmüştür.
Gelir Vergisi Kanunu’nun mükerrer 121’inci maddesi kapsamında, ticari, zirai veya mesleki kazanç sahiplerinden belirli şartları sağlayan uyumlu mükelleflerin, yıllık beyanname üzerinden hesaplanan verginin %5’i, ödenecek gelir vergisinden indirilmektedir.Bu düzenleme matrah indirimi niteliğinde olmayıp, doğrudan hesaplanan vergiyi azaltan bir mekanizmadır.
Amaç, vergiye gönüllü uyumu artırmak ve düzenli mükellef davranışını ödüllendirmektir.VERGİ MAHSUPLARIYıl içinde stopaj yoluyla kesilen vergiler, ödenen geçici vergiler, yıllık beyannamede hesaplanan gelir vergisinden düşülür; kesinti tutarının fazla olması halinde ise aradaki fark mükellefe iade edilir.Özetle yasalarımızda vergi yükünü doğrudan azaltan imkanlar var.
Bu imkanların ihmal edilmesi ise mükellef açısından gereksiz bir vergi yükü anlamına gelir.Odatv.com
