Haber Detayı
İran restinin ardından yanıt gecikmedi: Avrupa'ya aba altından sopa
Avrupa’dan Trump'a İran restlerinin peş peşe gelmesinden hemen sonra yayımlanan Foreign Affairs analizi, Atlantik hattında yeni bir uyarıya işaret ediyor ve deyim yerindeyse aba altından sopa gösteriyor.
Avrupa’nın İran krizinde Washington’a mesafe koymasının hemen ardından, Atlantik hattından dikkat çekici bir metin geldi.
Foreign Affairs’te yayımlanan Hugo Bromley imzalı yazı, yüzeyde teknik bir analiz gibi görünse de satır aralarında farklı bir mesaj taşıyor: ABD’siz bir Avrupa güvenliği mümkün değil.Bu tür metinleri yalnızca akademik tartışma olarak okumak eksik kalır zira Foreign Affairs gibi yayın organlarında dile getirilen tezler, çoğu zaman Washington’daki dış politika aklının sınırlarını ve reflekslerini yansıtır.
Nitekim Bromley’nin çizdiği tablo da bir öneriden çok bir uyarı niteliği taşıyor ve Avrupa’nın askeri özerklik arayışına girmesi halinde kendi iç dengelerinin sarsılacağına işaret ediyor.Burada dikkat çekici olan, mesajın doğrudan verilmemesi.
Yazı Avrupa’ya ‘yapmayın’ demiyor; ancak ortak savunma fikrinin ekonomik kriz, siyasi bölünme ve aşırı akımların yükselişiyle sonuçlanabileceğini uzun uzun anlatarak bir tür çerçeve kuruyor.
Bu da Atlantikçilerin klasik ‘açık tehdit yerine, olası felaket senaryoları üzerinden hizaya çekme’ taktiği olarak yorumlanabilir.Bromley’nin yazısında bu yaklaşım açık biçimde görülüyor.
Avrupa Birliği’nin 'bir savaş değil barış projesi olduğu' vurgulanırken, kıtanın güvenliğinin bugüne kadar ABD sayesinde sağlandığı hatırlatılıyor.
Hatta bu dengenin bozulmasının “üye devletler arasında gerilim yaratacağı ve Avrupa iş birliğinin mevcut yapısını tehdit edeceği” ifade ediliyor.
Yazının ilerleyen bölümlerinde ise ortak bir Avrupa savunma politikasının ekonomik krizleri tetikleyebileceği, Almanya başta olmak üzere kuzey ülkelerinde siyasi kırılmalar yaratabileceği ve aşırı akımların güçlenmesine yol açabileceği gibi senaryolar sıralanıyor.Tam da bu noktada metin, teknik bir analiz olmaktan çıkıp politik bir bağlama oturuyor.
Çünkü bu uyarılar, Avrupa’nın İran krizinde Washington’ın çağrısına mesafeli durduğu bir dönemde geliyor.
Trump yönetiminin Hürmüz Boğazı ve İran operasyonu için müttefiklerinden beklediği askeri desteği bulamaması, transatlantik hatta zaten var olan gerilimi görünür hale getirmişti.
Bromley’nin çizdiği “ABD olmadan güvenlik olmaz” çerçevesi, bu tabloyla birlikte okunduğunda daha farklı bir anlam kazanıyor.Açıyı biraz daha derinleştirdiğimizde Avrupa’nın İran konusunda geri durduğu bir dönemde yayımlanan bu metnin, teorik bir tartışmanın ötesinde, bu mesafenin sonuçlarına dair bir hatırlatma işlevi gördüğünü söylemek dahi mümkün.
Yazı doğrudan Trump’ın çağrısına atıf yapmıyor, ancak kurduğu argüman zinciriyle dolaylı bir mesaj veriyor, deyim yerindeyse ‘aba altından sopa gösteriyor’Bu nedenle Bromley’nin makalesi, Avrupa’nın İran konusundaki tutumunun hemen ardından gelen bir stratejik uyarı metni olarak da okunabilir.
Çizilen tablo, Atlantik ittifakının dışına çıkmanın maliyetini hatırlatan bir çerçeve sunuyor.Bu da Washington’daki düşünsel merkezlerin (think-tank’ler), Avrupa’daki mesafelenmeye karşı refleks üretmeye başladığını gösteriyor.MAKALE NEDEN ÖNEMLİForeign Affairs’in, ABD Dış İlişkiler Konseyi’nin (CFR) yayını olduğu düşünüldüğünde bu tür metinler ayrı bir ağırlık kazanıyor.
Nitekim Konsey, 2015’te İran’la imzalanan nükleer anlaşma öncesinde yaptırımların uranyum zenginleştirme faaliyetlerini durdurmadığını, aksine sürecin devam ettiğini defalarca vurgulamış; doğrudan müzakere olmadan ilerleme sağlanamayacağına ve Washington’un bu dosyayı önceliklendirmesi gerektiğine dikkat çekmişti.Ulusal Terörle Mücadele Merkezi (NCTC) Direktörü Joe Kent’in istifasının ardından yaptığı açıklamalar bu tezi güçlendiriyor.
Kent, İran kararlarının dar bir çevrede şekillendiğini, farklı görüşlerin sistematik biçimde filtrelendiğini ve belirli bir tehdit algısının büyütüldüğünü söylerken, Washington’daki karar mekanizmasının işleyişine dair kritik bir tablo çizdi.
Kent isim vermedi; ancak tarif ettiği yankı odası ve ‘kapı tutucular’ modeli, Washington’da politika, medya ve düşünce kuruluşları arasında kurulan ve belirli bir güvenlik perspektifini büyüten o tanıdık döngüyü akla getiriyor.Ve bu eksende bakıldığında Bromley’nin analizi, atlanmaması gereken mesajlar içeriyor.Gözde SulaOdatv.com
