Faiz indirimlerinde geri adım mesajı! ‘Jeopolitik gelişmeler belirsizliği artırdı’

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu (PPK)’nun 12 Mart’taki toplantısına ilişkin özet yayınlandı.

Özette, şubat ayı sonunda başlayan jeopolitik gelişmeler neticesinde belirsizliklerin arttığı belirtildi. “Merkez bankaları söz konusu riskleri gözetmeye devam ederken, gelişmelerin büyüme ve istihdam üzerindeki olumsuz etkilerini de dikkate almaktadır.” ifadesi kullanıldı.

Enerji arzı, tedarik zincirleri ve taşıma maliyetlerine ilişkin artan bu belirsizliklerin emtia fiyatlarında genele yayılan yüksek oynaklık ile ham petrol ve doğal gaz fiyatlarında önemli artışa neden olduğu belirtilen özette, tedarik zincirlerindeki aksamaların süresi ve ölçüsünün enerji fiyatlarının gelecekteki seyri açısından önem taşıdığı ifade edildi. ‘RİSKLER GÜÇLENDİ’ Özette, diğer taraftan ABD yüksek mahkemesinin bazı tarifeleri iptal etmesi ile küresel ticaret politikalarına ilişkin belirsizliklerin bir önceki PPK dönemine göre bir miktar yükseldiği, jeopolitik gelişmelerin de etkisiyle büyüme görünümü üzerindeki aşağı yönlü risklerin güçlendiği bildirildi.

Özette, TCMB’nin, 24 Ocak tarihinde, makrofinansal istikrarı ve parasal aktarım mekanizmasını güçlendirmek amacıyla yurt dışından temin edilen Türk lirası borçlara uygulanan zorunlu karşılık oranlarında değişiklikler yaptığı kaydedildi.

Buna ilaveten, 31 Ocak tarihinde sıkı parasal duruşu desteklemek ve makrofinansal istikrarı güçlendirmek amacıyla yabancı para kredilerde 8 haftalık dönemler için yüzde 1 olan büyüme sınırının yüzde 0,5’e düşürüldüğü, tüketicilere tahsis edilen kredili mevduat hesabı limitlerine büyüme sınırı getirilerek 8 haftalık dönemler için büyüme sınırının yüzde 2 olarak belirlendiği ifade edildi.

Özette, Gayri Safi Yurt İçi Hasılanın (GSYH), 2025 yılının dördüncü çeyreğinde yıllık ve çeyreklik bazda sırasıyla yüzde 3,4 ve yüzde 0,4 arttığı belirtilerek, “Bitkisel üretimdeki don ve kuraklık olayları kaynaklı gerilemenin etkisiyle tarım katma değerinde gerçekleşen daralma, yıllık bazda büyümeyi yılın son çeyreğinde de sınırlamaya devam etmiştir.” değerlendirmesinde bulunuldu. ‘ÖZEL TÜKETİM POZİTİF KATI VERDİ’ Harcama yöntemiyle incelendiğinde, özel tüketim ve toplam yatırımların yıllık büyümeye pozitif katkı verdiği belirtilen özette, şöyle denildi: “Çeyreklik bazda ise özel tüketimde artış olurken, toplam yatırımlar sınırlı olarak gerilemiştir.

Aynı dönemde, çeyreklik bazda mal ve hizmet ithalatında artış, ihracatında ise düşüş gerçekleşmiştir.

Böylelikle net ihracatın çeyreklik büyümeye katkısı negatif yönde olmuştur.

Bu çerçevede, iktisadi faaliyet, son çeyrekte hız kesmeye devam ederek potansiyelinin altında bir büyüme sergilemiştir. 2025 yılı genelinde ise büyüme yüzde 3,6 gerçekleşmiştir.

Özel tüketimin yıllık büyümeye verdiği katkı sınırlı olarak gerilemiş, yatırımların katkısı artmış, net ihracat ise büyümeyi sınırlamıştır.”