Haber Detayı

İran sorunu
Yazarlar cumhuriyet.com.tr
16/03/2026 04:00 (2 saat önce)

İran sorunu

ABD’nin ve İsrail’in, uluslararası hukuku devre dışı bırakarak İran’a saldırmaları kabul edilemeyeceği gibi, İran’daki yönetimin kendisine saldırmayan ve ABD üslerini kendisine karşı kullanmasına izin vermeyen ülkelere saldırması da kabul edilebilir değildir.

ABD’nin ve İsrail’in, uluslararası hukuku devre dışı bırakarak İran’a saldırmaları kabul edilemeyeceği gibi, İran’daki yönetimin kendisine saldırmayan ve ABD üslerini kendisine karşı kullanmasına izin vermeyen ülkelere saldırması da kabul edilebilir değildir.

İran yönetimi böylece savaşı bölgeye yaymış; Suudi Arabistan, Katar, Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Umman, Azerbaycan ve Irak’a saldırılar gerçekleştirmiştir, ayrıca petrol ve doğalgaz ulaşımı açısından yaşamsal önemde olan Hürmüz Boğazı’ndaki uluslararası suları ve Umman ile BAE’nin ulusal karasularını işgal etmiştir.

İran’daki yöneticilerin, ABD üslerine sahip olan tüm ülkelerin hedef olduğunu açıklaması ve İran’dan Türkiye’ye üç farklı tarihte üç adet füzenin fırlatılmış olması, İran’ın Türkiye’yi de tehdit ettiğinin ve Türkiye’yi savaşın içine çekmeye çalıştığının göstergesidir.

Türkiye’nin bu provokasyonlara kapılmamış olması ve savaşın bir parçası olmamak için büyük bir çaba göstermesi, ayrıca İran’ın din, mezhep ve etnik kimlik üzerinden bölünmemesi için de bir tavır geliştirmesi, doğru bir tutumdur.

Ancak Türkiye’de bazı odakların, kendisine yönelik saldırgan bir tutum sergileyen İran yönetimini savunmaları kabul edilebilir bir durum olmadığı gibi, vatanseverlikle de bağdaşmamaktadır.

İran yönetiminin Türkiye’deki ABD üslerini hedef aldığı varsayılsa bile, İran yönetimi bu hareketiyle Türkiye Cumhuriyeti’nin topraklarını da hedef almaktadır, Türkiye Cumhuriyeti’nin hava sahasını ve egemenlik haklarını ihlal etmektedir. *** İran’daki yönetimi savunmak başka açılardan da vatanseverlikle bağdaşmamaktadır.

İran’daki teokratik yönetim 1979 yılından beri, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş ilkelerine ve laik bir cumhuriyete düşmanlık sergilemektedir, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu olan Mustafa Kemal Atatürk ’e meydan okumaktadır.

İran’ı yönetenler Türkiye’ye geldiklerinde Anıtkabir’i ziyaret etmeyi reddetmektedirler.

Muammer Aksoy, Uğur Mumcu, Bahriye Üçok, Ahmet Taner Kışlalı gibi aydınlara yönelik suikastlardan sorumlu olan bazı kişilerin İran’da eğitim gördükleri mahkeme kararlarıyla sabit hale gelmiştir.

İran’daki yönetim yıllardır terör örgütü PKK’nin Kandil’de ve İran-Irak sınırının iki tarafında konuşlanmasını kolaylaştırmaktadır.

AKP hükümeti ile İran’daki yönetim arasındaki bazı siyasi benzerlikler nedeniyle bu sorunlar yıllardır gündeme getirilmese de bu sorunlar ortadan kalkmamıştır ve bu sorunların İran’daki sorumluları bunun hesabını vermemişlerdir.

Bu nedenlerle, kendilerini vatansever olarak tanımlayanların, ABD ve İsrail emperyalizmine karşı mücadele verirken İran’daki yönetimi ve rejimi savunmak gibi bir konuma düşmemeleri, tutarlılık ve samimiyet açısından son derece önemlidir. *** İran’daki teokratik oligarşik yönetimi emperyalizme karşı bir mücadelenin parçası olarak görmek de büyük bir yanılsamadır.

Birincisi, söz konusu teokratik rejimi kuran Ayetullah Humeyni 1963-1979 yıllarında emperyalizmin desteğiyle örgütlenmiştir ve iktidara geldikten sonra İran’daki en büyük antiemperyalist mücadeleyi veren sosyalistleri ve komünistleri bertaraf etmiştir, binlerce sosyalisti ve komünisti idam etmiştir, İran’ın komünist partisi Tudeh’i kapatmıştır.

İkincisi, emperyalizm kapitalizmin bir uzantısı olduğuna göre, sosyalizm ve/veya komünizm bağlamında antikapitalist bir mücadele verilmeden, antiemperyalist bir mücadele verilemez.

Üçüncüsü, laiklik karşıtı hareketler, ülkelerin din, mezhep ve felsefi görüş üzerinden bölünmesine ve parçalanmasına yol açarlar; ulusal bir vatandaşlık bilinci yerine, ümmetçi, dinci ve mezhepçi bir bakış açısını yaygınlaştırırlar, böylece emperyalizme hizmet etmiş olurlar.

İran’daki yönetim vatanını ve ulusal egemenliğini gerçekten umursuyor olsaydı, ulusta karşılığı kalmayan teokratik oligarşik rejimi sürdürmekte ısrar etmezdi.

İran hükümetinin televizyonlara servis ettiği görüntülere aldanmayanlar, İran’da halkın henüz meydanlara çıkmadığını ve İran’ı yönetenlerin İran halkını temsil etmediklerini bilmektedirler.

İlgili Sitenin Haberleri