Bayram ikramiyesi alım gücünü kaybetti! Asgari ücret karşısında yüzde 62,4’ten 14’e geriledi

Emeklilere dini bayramlar öncesinde verilen bayram ikramiyesi, 2018’de uygulamaya girdiği dönemde önemli bir destek olarak görülüyordu.

Ancak yüksek enflasyon ve asgari ücretteki artış, ikramiyenin değerini yıllar içinde ciddi ölçüde eritti.

İkramiye Mayıs 2018’de, emeklilere Ramazan ve Kurban bayramları öncesinde bin TL olmak üzere yılda toplam 2 bin TL olarak verilmeye başlandı.

Sonraki yıllarda yapılan sınırlı artışlar ise alım gücünü korumaya yetmedi. 2021’de yüzde 10’luk artışla ikramiye bin 100 TL’ye yükseltilirken, 2023’te 2 bin TL, 2024’te 3 bin TL, 2025’te ise 4 bin TL oldu.

Ancak 2026’da ikramiyede herhangi bir artış yapılmadı ve ödeme yine 4 bin TL seviyesinde kaldı.

Düşük emekli gelirleri yalnızca mevcut emeklileri etkilemekle kalmıyor.

Millî Eğitim Bakanlığı bünyesinde 123 bin 724 öğretmen, emekli olma hakkını kazanmış olmasına rağmen ekonomik gerekçelerle görevine devam ediyor.

İKRAMİYE DE DEĞER KAYBETTİ İkramiyedeki değer kaybı asgari ücretle yapılan karşılaştırmada daha net ortaya çıkıyor. 2018 yılında ilk kez verilen bi TL’lik bayram ikramiyesi, aynı yıl net bin 603 TL olan asgari ücretin yaklaşık yüzde 62,4’üne denk geliyordu.

Aradan geçen yıllarda asgari ücrette hızlı artış yaşanırken ikramiyedeki sınırlı yükseliş nedeniyle bu oran hızla geriledi. 2025 yılında asgari ücret 22 bin 105 TL, bayram ikramiyesi ise 4 bin TL oldu ve ikramiyenin asgari ücrete oranı yüzde 18’e düştü. 2026 yılında net asgari ücret 28 bin 75 TL olarak belirlenmesine rağmen ikramiye yine 4 bin TL olarak kaldı.

Böylece emekli bayram ikramiyesinin asgari ücret karşısındaki değeri yüzde 14’e kadar gerilemiş oldu.

İKRAMİYE YAKLAŞIK 17 BİN SEVİYESİNDE OLMALIYDI TÜİK verilerine göre, 2018’den bu yana tüketici fiyatları yaklaşık 13–14 kat arttı.

Buna göre, 2018’de bin TL olan emekli bayram ikramiyesinin 2026’da aynı alım gücünü koruyabilmesi için en az 13 bin TL’ye yükselmesi gerekiyordu.

Gıda ve alkolsüz içecekler endeksi esas alındığında ise fiyatlar yaklaşık 15 kat arttı; bu durumda ikramiyenin yaklaşık 16–17 bin TL seviyesinde olması gerekirdi. 2018’de kilogram fiyatı 45–50 TL olan dana eti, emeklilerin bayram ikramiyesiyle yaklaşık 20 kilogram kırmızı et alabilmesini sağlıyordu. 2026’da ise kırmızı etin kilogram fiyatı 850 TL’ye çıktı.

Bugün ödenen 4 bin TL’lik ikramiye ile emekliler yalnızca 4–5 kilogram et alabiliyor. 2018’deki alım gücünün korunması için ikramiyenin yaklaşık 17 bin TL olması gerekiyor.

Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi (DİSK-AR) da ikramiyenin yıllardır değer kaybettiğine dikkat çekiyor.

Araştırmada, ikramiyenin asgari ücretle olan oranının korunması gerektiği vurgulanarak, 2026 için en az 17 bin 514 TL olması gerektiği ifade edildi.

BİN LİRA İLE 41 PARÇALIK ALIŞVERİŞ YAPILIYORDU 2018 yılında emekliler, bin TL’lik bayram ikramiyesiyle 41 parçalık bir market alışverişi yapabiliyordu.

Sepette kahvaltılık ürünler, süt ürünleri, bakliyat, kuruyemiş gibi temel gıdaların yanı sıra et ürünleri de bulunuyordu.

Emekliler, alışveriş listelerine kangal sucuk, kuzu sote, dana kıyma, pastırma, piliç baget, piliç fileto, dana külbastı, kemiksiz kuzu kol ve kuzu sac kavurmalık gibi dokuz farklı et ürününü ekleyebiliyordu.

Temizlik malzemeleri de sepetin içinde yer alıyor, bayram öncesi temel ihtiyaçlar rahatça karşılanabiliyordu.

Bugün ise aynı miktardaki ikramiye ile alınabilecek ürün sayısı ciddi şekilde azaldı. 2018’de bin TL ile 14 Ramazan kolisi alınabilirken, bugün aynı tutarla sadece 3 koli satın alınabiliyor.

Gelir endişesi emekliliği erteletiyor Emeklilerin yaşadığı gelir kaybı yalnızca bayram ikramiyesiyle sınırlı değil. 2026 yılında en düşük emekli aylığı 20 bin TL’ye yükseltilmiş olsa da yüksek enflasyon nedeniyle bu artışın etkisi kısa sürede azaldı.

Hesaplamalara göre en düşük emekli aylığının alım gücü yılın ilk ayında 19 bin 32 TL’ye geriledi.

Böylece emeklilerin geliri sadece bir ayda 968 TL erimiş oldu.

Düşük emekli gelirlerinin etkisi çalışma hayatında da görülüyor.

Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) bünyesinde görev yapan 123 bin 724 öğretmen, emeklilik hakkını elde etmiş olmasına rağmen fiilen görevine devam ediyor.

Yetkililer, bu öğretmenlerin büyük çoğunluğunun ekonomik gerekçelerle emekli olmayı ertelediğini belirtiyor.

Öğretmenlerin emekli olduklarında alacakları maaşın, görevdeyken elde ettikleri ücretin yaklaşık yüzde 45’ine denk geldiği ifade edildi.

Sendikalar, ek ders ücretleri ve uzmanlık ile başöğretmenlik tazminatlarının emekli maaşına dahil edilmesi gerektiğini vurguladı.

Emekliliği hak eden öğretmenlerin görevde kalması, genç öğretmenlerin istihdamına da engel teşkil ediyor.

Mevcut durumda 500 bini aşkın öğretmen adayı atama beklerken, açılan 10 binlik atama kontenjanları bu sorunu çözmekte yetersiz kalıyor.

Eğitim uzmanları, emeklilik şartlarının iyileştirilmesinin hem öğretmenlerin ekonomik güvenliğini sağlayacağını hem de genç öğretmenlere yeni istihdam olanakları yaratacağını belirtti.