Haber Detayı
AYM’den sağlık çalışanlarını ilgilendiren karar: Ücret ödenmeyen nöbet uygulaması iptal edildi
Sağlık personelinin tuttuğu nöbetlerde aylık saat sınırını aşan süreler için ücret ödenmemesini öngören düzenleme AYM tarafından iptal edildi. Kararda, karşılıksız nöbetin çalışanlar açısından zorla çalıştırma sonucunu doğurabileceği vurgulandı.
Anayasa Mahkemesi (AYM), sağlık personelinin tuttuğu nöbetlerde belirli bir saat sınırını aşan süreler için ücret ödenmemesini öngören düzenlemeyi iptal etti. 10 Mart 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayınlanan kararda, söz konusu uygulamanın Anayasa’daki zorla çalıştırma yasağına aykırı olduğu belirtildi.
Karar, özellikle aile sağlığı merkezleri ile toplum sağlığı merkezlerinde görev yapan sağlık çalışanlarının nöbetleri açısından önemli sonuçlar doğurabilecek nitelikte.
İptal başvurusu, Çanakkale 2.
İdare Mahkemesi tarafından yapıldı.
Mahkeme, nöbet ücretinin ödenmemesine ilişkin bir işlem nedeniyle açılan davada uygulanacak kuralın Anayasa’ya aykırı olabileceği kanaatine vardı.
Bu değerlendirme üzerine mahkeme, söz konusu düzenlemenin iptali istemiyle dosyayı Anayasa Mahkemesine taşıdı.
Başvuruya konu kural ise 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun Ek 33.
Maddesi’nin üçüncü cümlesi oldu.
İtiraz konusu düzenleme, sağlık personelinin tuttuğu nöbetler için ödenecek ücretlere aylık üst sınır getiriyordu.
Ek Madde 33’e göre; yataklı tedavi kurumları, seyyar hastaneler, ağız ve diş sağlığı merkezleri, aile sağlığı merkezleri, toplum sağlığı merkezleri ve 112 acil sağlık hizmetlerinde haftalık çalışma süresi dışında nöbet tutan memur ve sözleşmeli personele, izin kullandırılamayan nöbet saatleri için ücret ödenmesi öngörülüyordu.
Ancak düzenlemede şu sınırlamalar yer alıyordu: - Aile sağlığı merkezleri ve toplum sağlığı merkezlerinde ayda 60 saatten, - Diğer sağlık kurumlarında ise 130 saatten fazla nöbet için herhangi bir ödeme yapılmayacağı hükme bağlanmıştı.
Bu durum, sağlık personelinin fiilen nöbet tutmasına rağmen belirlenen sınırın üzerindeki süreler için ücret alamaması sonucunu doğuruyordu.
ÜCRET ÖDENMEYEN NÖBET ZORLA ÇALIŞTIRMA Anayasa Mahkemesi kararında, sağlık hizmetlerinin kesintisiz yürütülmesi açısından nöbet uygulamasının gerekli olduğu vurgulandı.
Ancak mahkeme, nöbetin karşılığının ödenmemesinin çalışanlar açısından orantısız bir yük oluşturduğunu belirtti.
Kararda, belirlenen sınırların üzerinde tutulan nöbetler için ücret ödenmemesinin şu sonuçları doğurduğuna dikkat çekildi: - Sağlık çalışanlarının emek karşılığı ücret alma hakkının zedelenmesi, nÇalışanların dinlenme hakkının ihlal edilmesi, - Fiilen çalışılan sürelerin karşılıksız kalması nedeniyle zorla çalıştırmaya yol açabilecek bir durum ortaya çıkması.
Bu gerekçelerle söz konusu kuralın, Anayasa’nın 18. maddesinde düzenlenen zorla çalıştırma yasağıyla bağdaşmadığı sonucuna varıldı.
KARAR OYBİRLİĞİYLE ALINDI Anayasa Mahkemesi, Devlet Memurları Kanunu’nun Ek 33. maddesinde yer alan ve nöbet ücretine üst sınır getiren düzenlemenin Anayasa’ya aykırı olduğuna oybirliğiyle karar verdi.
Karar 26 Kasım 2025 tarihinde alındı ve 10 Mart 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
İptal kararıyla birlikte sağlık personelinin tuttuğu nöbetlerde 60 saat ve 130 saatlik üst sınırın üzerindeki çalışmalar için ücret ödenmemesine dayanak oluşturan hüküm yürürlükten kaldırılmış oldu.
