Haber Detayı
Ilımlı Pezeşkiyan çözüm olur mu
Bugüne kadar Tahran’da dini liderlerin “keskin açıklamaları”nı görüyorduk.
İran adına konuşan dini liderler.
Hamaney gibi “ABD ve İsrail’e ölüm” diyen Devrim Muhafızları’nın sert açıklamalarını biliyorduk...
Ama dün Tahran’ın ses tonunda çok önemli bir değişiklik oluyor.
Dini liderlik yerine daha ılımlı olan seçilmiş Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan konuşuyor.
HAMANEY KESKİNLİĞİNDEN PEZEŞKİYAN NORMALLEŞMESİNE İran’ın ılımlı Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, dini liderliğin ötesinde ilk kez Tahran yönetimi adına uluslararası bir açıklama yapıyor: “Bölgedeki komşu ülkelere vurmayacağız.
Özür diliyoruz.” Bu açıklamayı çok önemli görüyorum.
Bugüne kadar Hamaney ve dini liderliğin keskin açıklamalarını ve İran’ın “devrim ihracı politikası”nı hatırlarsak, Dini liderliğin Ortadoğu’daki “vekil güç politikaları”nı düşünürsek, Hizbullah’ı, Hamas’ı, Kudüs birliklerini, Yemen’de Husi’leri düşünürsek, Bu defa onların temsilcileri değil, İran’ın seçilmiş Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan konuşuyor.
Bu değişiklik Tahran yönetimindeki sıkışmanın ve stratejik değişimin göstergesi olabilir mi?
Yani Hamaney keskinliğinden vazgeçiliyor olabilir mi?
Daha makul bir isim olan Pezeşkiyan modeline mi geçiliyor?
Açıklamayı Pezeşkiyan’ın yapması bile bana göre bir “ılımlı mesaj”dır.
Pezeşkiyan’ın konuşmasıyla Trump’ın “Rejim umurumuzda değil, uyumlu bir yönetim istiyoruz” sözü birleştirilebilir mi?
Eğer dünyanın muhatabı Pezeşkiyan olursa, Trump’ın yaklaşımı nasıl olur?
Seçilmiş Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan’ın daha özgürlükçü ve modernist yapısı biliniyor.
Hatta vekil güçler ve özgürlükler konusunda dini liderlik ile ayrı düşündüğü yorumları da var.
Öğrenci ayaklanmalarındaki ve özgürlükler konusundaki makul tavrı hatırlanıyor.
Bunun bir etkisi olabilir mi?
Eğer İran’da Hamaney keskinliğinden Pezeşkiyan normalleşmesine geçiliyorsa, Savaşı durduracak bir kapı da açılıyor olabilir.
İşte bu durumda; Savaştan hemen önce Pezeşkiyan’a “üçlü zirve öneren” Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın tecrübesi barış görüşmeleri için öne çıkabilir.
DEVRİM MUHAFIZLARI YERİNE DİPLOMATLARIN DÖNEMİ İran’da Devrim Muhafızları ile seçilmiş yönetim arasında anlayış farkı olduğunu düşünürsek, ABD ve İsrail’in dini liderliği ve Devrim Muhafızları komutanlarını vurmasının ardındaki planı da görebiliriz.
Yani dini liderlik ve Devrim Muhafızlığı üst yönetimi vurulduğuna ve şimdi seçilmiş Cumhurbaşkanı konuştuğuna göre;“plan işliyor” diyebilir miyiz?
Son olarak Trump’ın “İran’daki rejim umurumda değil, bizimle işbirliği içinde bir yönetim istiyoruz” sözünü de buraya bir kez daha altını çizerek yazıyorum.
Tabii savaşın ateşi henüz soğumuş değil.
Başkan Trump’ın “İran yönetimi teslim olana kadar” sözünü...
İsrail’in Lübnan dahil saldırılarını...
Son olarak Tahran’a bomba yağdırmasını...
Ve İran’ın Hürmüz Boğazı’na koyduğu yasağı...
Yine İran’ın attığı füzeleri toplarsak...
Bütün bunlara “ABD, 3’üncü uçak gemisini yola çıkarıyor” haberini eklersek; En azından Trump’ın bu ayın sonunda yapacağı Çin ziyaretine kadar savaşın sürme ihtimalinin yüksek olduğunu söyleyebiliriz.
Geçen defa ikinci uçak gemisi yola çıkınca; “Bu ikinci uçak gemisi, okyanusu süs olsun diye aşmıyor, ABD vurmaya hazırlanıyor” diye yazmıştım.
Şimdi üçüncüsünün geleceği haberleri var.
Belli ki İran’ın Hürmüz’deki üstünlüğünü kırmak için ciddi bir vuruş hazırlığı yolda.
Ama işte tam bu sırada Tahran’ın sesi olarak Pezeşkiyan’ın konuşması dikkat çekiyor.
PETROL FİYATLARI VE KRİZ Açılan bu kapıdan geçilerek gelmekte olan fırtınalı günleri önlemek mümkün olabilir mi?
Çünkü savaş devam ederse petrol fiyatlarındaki artış ciddi düzeylere ulaşabilir.
Varil fiyatı 100 dolara ulaşan petrol; Hürmüz Boğazı’nın durumuyla birleşince dünya tedarik zincirleri sarsılıyor.
Bu elbette enerji fiyatlarını, özetle ekonomiyi vuruyor.
Önceki gün Mahfi Eğilmez çok net yazdı: “Petrolün varil fiyatındaki her 10 dolarlık artış, mevcut varsayımlar altında, cari açığı en az 2.5 milyar dolar ve enflasyonu yaklaşık 1 puan yükseltir.” Buna kur baskısını da ekleyebiliriz.
Türkiye şimdilik bu baskılara karşı ekonomik olarak sağlam durumda.
Ama nereye kadar?
O nedenle bu savaşın hem dünya hem de bölgemizin istikrarı açısından bir an önce sonlanması gerekiyor.
Bunun için de İran’ın artık “vekil güçlerle devrim ihracı” gibi geçmişte kalmış olan Humeyni anlayışından kurtulması gerekiyor.
Halkın oylarıyla seçilmiş Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan’ın konuşmasının, Ve Trump’ın “Tahran’da uyumlu yönetim” vurgusunun rastlantı olmamasını umuyorum.
O nedenle soruyorum: “Acaba Pezeşkiyan barış için bir çözüm olabilir mi?”
