Trump’ın zor savaşı

ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a saldırısının amacı ve hedefleri konusunda farklı görüşler var.

Savaşın bölgeselleşmesi, küresel çapta büyük ölçekli krizleri tetiklemesi olasılıkları üzerinde duruluyor.

İran’ın ABD-İsrail saldırısını varoluşsal bir savaş olarak görerek, öngörülenden daha geniş ölçekli yanıt verdiğine ilişkin değerlendirmeler var.

Bu durumun yeniden bir masa etrafında buluşma olasılığını büyük ölçüde zayıflattığı saptanıyor.

TRT Haber yayınına katılan Dışişleri Bakanı Hakan Fidan saldırının hedeflerini iki ana bölümde sınıflandırdı: “İran’ın sahip olduğu askeri yeteneklerin ortadan kaldırılması ve rejim değişikliği.” Fidan, “ Bu iki hedefe göre savaşın süresi değişir, şekli de değişir, yayılma tarzı, oluşturacağı riskler de değişir.

Bu ikisi çok farklı konsept.” diyor.

Fidan, İran’ın küresel enerji piyasasını baskı altına almayı hedefleyen yanıtını stratejik bir yanlış olarak görüyor.

Buna karşılık, farklı görüşlerden Amerikan analizlerinde Trump’ın bu durum karşısında daha fazla mı sertleşeceği ya da bir noktada masaya dönmeye mi çalışacağı sorusu üzerinde tartışılıyor.

ABD YÖNETİMİ İÇİNDE BÜTÜNLÜK YOK ABD yönetimi içinde bir ağız birliği olmadığı da görülüyor.

İran’a saldırıya karşı olduğu bilinen Başkan Yardımcısı Vance ile Trump’ın açıklamaları birbiriyle örtüşmüyor.

J.

D.

Vance geçmişte “yıllar sürecek savaşlara” karşı olduğunu söylemişti.

ABD ile İran arasında görüşmeler sürerken “İran halkı rejimi devirmek istiyorsa, bu onların işidir.

Şu anda odak noktamız İran’ın nükleer silahlara sahip olmamasıdır.” diyen Vance, Trump’ın saldırı kararını savunurken, “uzun bir savaş olmayacak” iddiasını öne çıkardı.

İran’a saldırı, bir koalisyon olarak görülen Trump’ı destekleyen kesimler arasında bir bölünmeye neden oldu.

Trump’ın ilk dönemine beraber olduğu, fakat şimdiki başkanlık döneminde esas olarak mücadele içinde olduğu ve yönetimdeki kilit noktalardan uzak tuttuğu Elliot Abrams gibi neo-conların İran’a saldırı üzerine bitlerinin yeniden kanlandığı görülüyor.

Buna karşılık, Trump koalisyonunun geniş tabanını oluşturan, ABD’nin deniz aşırı müdahalelerinin sona erdirilmesini savunan kesimlerde İran’a saldırıya karşı yaygın bir karşıtlık var.

SAVAŞIN GİDİŞATI VE TRUMP İÇİN SONUÇLARI ABD ile İsrail’in İran’a ortak askeri saldırısı, ABD içinde geniş bir siyasi ve toplumsal bölünme tetikledi.

Hem Cumhuriyetçi Parti içinde Trump destekçileri arasında hem de Demokrat Parti içinde önemli görüş ayrılıkları mevcut.

Halkın büyük bir kesimi genel olarak saldırıya karşı çıkarken, partiler ve çıkar çevreleri farklı yaklaşımlarla birbirine taban tabana zıt duruşlar sergiliyor.

İran’ın verdiği yanıtların ABD’ye küresel ölçekteki maliyeti, yönetim içindeki görüş ayrılıkları ve içerideki siyasal bölünmeler, savaşın gidişatını etkileyecek.

Trump’ın İran’a İsrail ile birlikte ortak saldırısının sonucunda, hem iç siyasette hem de uluslararası alanda daha büyük kayıplara uğrayacağı görüşü, farklı görüşlerden birçok yorumcunun buluştuğu ortak nokta.