Petrol ve LNG’de navlun maliyetleri patladı

Dünyada deniz yoluyla yapılan petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 25’inin, LNG arzının da beşte birinin taşındığı Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerin durması, yalnızca petrol ve doğal gaz fiyatlarını değil navlun maliyetlerini de artıyor.

Enerji ve navlun maliyetlerindeki artış ve ortaya çıkan belirsizlik nedeniyle borsaların zayıflaması, ABD için savaşın sürdürülmesini zorlaştırıyor.

Brent petrol, iki günde yaklaşık yüzde 12 yükselerek 2020’den bu yana en büyük artışını kaydettikten sonra varil başına 82 dolara doğru tırmanmıştı.

Bloomberg Economics, Hürmüz Boğazı’nın uzun süreli kapatılmasının fiyatları savaş öncesi seviyelerinden yüzde 80 artırarak varil başına 108 dolara çıkaracağını öngördü.

Avrupa’da doğal gaz fiyatı da yüzde 100 arttı.

PETROL TAŞIMA MALİYETİNDE TÜM ZAMANLARIN REKORU Süper tanker navlunun maliyetleri tüm zamanların en yüksek seviyesine çıktı.

Körfez bölgesinden Asya’ya ham petrol taşıyan süper tankerlerin (VLCC) günlük navlunu 423 bin doları aşarak, yılın başına göre yaklaşık 9 kat, İran’a saldırı öncesindeki cuma gününe göre 2,5 kat artmış oldu.

Londra merkezli Baltık Kuru Yük Endeksi (BDI) de son iki günde yüzde 3’ün üzerinde artarak 2 bin 187 puana çıktı.

LNG NAVLUN MALİYETİ YÜZDE 45 YÜKSELDİ LNG tankerlerinde de sert artış meydana geldi.

Atlantik piyasasında günlük LNG navlunu yüzde 43 artışla 61 bin 500 dolara, Pasifik’te ise yüzde 45 artışla 41 bin dolara yükseldi.

ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiğinin durması sonrasında geçişler için sigorta planı açıkladı ancak lojistik şirketleri bu planın sadece kısmi bir çare olacağını değerlendirmesini yaptı.

Sektör temsilcileri bunun “kısmi ve geçici” bir çözüm olduğu görüşünde birleşti.

Çatışmanın sürmesi, piyasalarda arz sıkıntını artırmaya devam ediyor.

Dünyanın en büyük ve küresel arzın yaklaşık beşte birini karşılayan LNG tesisinde üretimi durduran Katar, bazı kimyasal ve metal üretimini de durdurduğunu açıkladı.

IRAK’TA DA ÜRETİM DURACAK OPEC’in en büyük ikinci üreticisi olan Irak’ın da ülkenin en büyük sahası Rumaila ile West Qurna 2’de üretimi durdurmaya başladığı bildirildi.

Durdurma işlemleri tamamlandığında, ülkenin üretiminin büyük bölümü kesintiye uğrayacak. 2022’de Rus gazının Avrupa’dan çekilmesinde yaklaşık 80 milyar metreküplük arz kaybı yaşanmıştı.

Hürmüz hattında uzun süreli bir kesintinin ise 120 milyar metreküpe varan arzı devre dışı bırakacağı tahmin ediliyor.

Trump’ın faiz indirim hayali suya düşecek Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelerin enerji maliyetlerine etkisi, küresel enflasyon riskini de artırıyor.

Bloomberg Economics’e göre ABD ve İsrail’in İran’a saldırmasıyla Orta Doğu’da patlak veren savaş, gümrük vergisi artışlarının etkisini henüz üzerinden atamamış durumda olan küresel ekonomiye ciddi bir darbe vurma tehdidi oluşturuyor.

Analize göre enerji fiyatlarının yüksek seyretmesi halinde Avrupa ekonomisi resesyonun eşiğine gelecek.

ABD içinse bu durum Merkez Bankası Fed’i içinden çıkılmaz bir duruma sokacak çünkü ABD Başkanı Trump’ın talebinin aksine, enflasyonun artışı nedeniyle faiz indirimleri imkansız hale gelecek.

Tüm dünyada borsalar çakıldı Çatışmaların neden olduğu belirsizlik ortamı, küresel piyasalarda değer kayıplarına yol açtı.

Goldman Sachs CEO’su David Solomon, piyasaların İran savaşı etkilerini sindirmesinin ‘birkaç hafta’ sürebileceğini söyledi.

Birleşik Arap Emirlikleri’nde hisse senetleri, piyasalar iki gün kapatıldıktan sonra işlemlerin yeniden başlamasıyla sert düşüş yaşadı.

Dubai Finans Piyasası Genel Endeksi’nde yüzde 4,7’ye varan düşüş meydana geldi.

Abu Dabi’nin FTSE ADX Genel Endeksi ise yüzde 2,9 geriledi.

Japonya Merkez Bankası (BOJ) Başkanı Kazuo Ueda, çatışmanın, ham petrol ve diğer enerji fiyatlarının yanı sıra uluslararası finans piyasaları gibi kanallar aracılığıyla ülke ekonomisi üzerinde büyük bir etkiye sahip olabileceği konusunda uyardı.

Petrol fiyatlarındaki sert yükseliş, Hindistan ekonomisini de zora soktu.

Hindistan’ın para birimi rupi, dolar karşısında 92,30 seviyesini aşarak tüm zamanların en düşük seviyesine gerilerken, Hindistan Merkez Bankası (RBI) piyasaya müdahale etmek zorunda kaldı.

Ülkede borsa düşüş gösterdi ve NSE Nifty 50 yüzde 2,3 değer kaybetti.

GÜNEY KORE’DE 270 MİLYAR DOLARLIK KAYIP Asya borsaları, 2008 küresel finans krizinden bu yana en büyük düşüşünü gördü.

MSCI Asya Pasifik Endeksi’nde yüzde 4,5’e varan bir gerileme kaydedilirken, Güney Kore hisse senetleri yüzde 12’ye varan bir düşüş oldu.

Güney Kore borsası, Kospi endeksindeki sert düşüş nedeniyle yaklaşık 270 milyar dolar piyasa değeri kaybetti.

Düşüşten önce, yapay zeka yatırımlarının simgesi olan Kospi Endeksi dünyanın en iyi performans gösteren göstergesiydi.

Japon hisse senetleri yüzde 4, Hong Kong yüzde 2,8 ve Hindistan yüzde 2 değer kaybetti.

Tayland borsası yüzde 8 düştü, işlemler durduruldu.

AVRUPA BORSALARI DA EKSİDE Avrupa’da Stoxx Europe 600 endeksi yüzde 3,3 gerileyerek son dönemin en sert günlük düşüşünü gösterdi.

Almanya’nın DAX endeksi de önceki kayıplarına ek olarak yüzde 3,7 düştü.

İspanya’da da dün gün içindeki kayıp, yüzde 7’ye ulaştı.

Satış dalgası ABD vadeli işlemlerine de yansıdı; S&P 500 ve Nasdaq 100 kontratları sırasıyla yüzde 1,8 ve yüzde 2,3 ekside işlem gördü.