Orucu Bozan ve Bozmayan Şeylerin Tam Listesi

Oruç; imsaktan (sabah namazı vaktinin girmesinden) guruba (akşam namazının vaktinin girmesine) kadar ibadet niyetiyle yemeyi, içmeyi ve cinsi münasebeti terk etmektir.

Temel fıkıh kaynaklarımızdan olan El-Mebsut ve Hidaye gibi eserlerde belirtildiği üzere, vücuda dışarıdan bir gıdanın veya gıda özelliği taşıyan maddenin girmesi orucu bozar.

Yukarıdaki tanım gereğince yemek içmekten ve cinsi münasebetten uzak duran kişinin, orucunu muhafaza ettiğini söyleyebiliriz.

Lakin şunu da anlamakta fayda vardır ki, bu üç şey dışında orucu bozan başka şeyler de vardır.

Örneğin kişi cinsi münasebette bulunmasa da mastürbasyon veya benzeri başka bir yolla kendini boşaltırsa orucu bozulur.

Ya da yemek yemese dahi, damardan besleyici serum alırsa orucu bozulur.

Orucu BOZAN şeyleri şu şekilde sıralayabiliriz: Bölgesel ya da genel anestezi almak İğne ve serum gibi uygulamalar (besleyici özelliği olanlar) Vücuda gıda içerikli sıvı verilen diyalizler Dişin kanaması ile birlikte tükürükle bu kanın yutulması Ağza bilerek ve isteyerek kar ya da yağmur suyunun kaçırılması Buruna kolonya çekmek ya da sıvı ilaç kullanmak Sigara içmek Kişinin kendini ağız dolusu kusturması İmsak vaktinin girdiğini fark etmeyip yemeye içmeye devam etmek. (Kişi unutarak yemek yerse orucu bozulmaz, ancak kazara yemek yerse (akşam vaktinin girdiğini sanıp yemeye başlamak gibi) orucu bozulur.

Dişlerin arasında kalan nohut büyüklüğünde herhangi bir şeyi yutmak.

Bu durumdan kaçınmak için gece dişler fırçalanmalıdır.

Burundan çekilen suyun ağızdan çıkarılması Fitil kullanmak (bazı alimler gıda özelliği bulunmayan fitilin orucu bozmayacağını söylemişlerdir) Abdest alırken boğaza su kaçması Dil altına konulan ilacın emilmesi Bunun yanında orucu bozduğu sanılan ancak BOZMAYAN hususlar ise şunlardır Oruçlu olduğunu unutarak yiyip içmek, Hacamat olmak, kan aldırmak, akupunktur kullanmak, Gıybet etmek, ya da yasaklanmış fiilleri yapmak, İlaçsız hava vermesi şartıyla oksijen tüpüne bağlanmak, İstemeyerek ağız dolusu kusmak, Sahurda tokluk ve vitamin veren ilaçlar kullanmak, Göze katı veya sıvı ilaç koymak, ıslak lens takmak, Orucu bozmaya niyet etmek sonra da vaz geçmek, Rüyada ihtilâm olmak, Diş çukuruna ilaç koymak, Yutmadan yemeğin tadına bakmak, Çiçek, kolonya veya parfüm koklamak, Morfinsiz, iğnesiz diş çektirmek, Ağzını yıkadıktan sonra, kalan yaşlığı tükürükle yutmak, Tam kusacakken, ağzına kadar gelen kusmuğun geri gitmesi, Dişleri arasında kalan, nohuttan küçük olan şeyi yutmak, Diş çektirince gelen tükürükten az kanı yutmak, Kulağa su kaçması, Sağlam deriye ilaç, krem sürmek, her çeşit yakı, sigara bandı, tokluk bandı koymak, Misvak kullanmak, macunsuz diş fırçalamak, [Macunlu fırçalamakla da oruç bozulmaz fakat mekruh olur.

Macun yutulursa oruç bozulur, kaza gerekir.] Gusletmek, banyo yapmak, Kulağa pamuklu çubuk sokmak, [Şâfiî’de bozar.] Dudaktaki yaşlığı yutmak, Sakındığı hâlde toz ve dumanın boğazdan veya burundan içeri girmesi, Banyoda oluşan su buharını teneffüs etmek, Evi haşere için ilaçlayan, ister istemez ilacı teneffüs etse, orucu bozulmuş olmaz; çünkü sakınmak zordur, Kulağa sabunlu su kaçırması, Ağza su alıp çalkalamak veya ağzı yıkadıktan sonra ağızda kalan yaşlığı tükürükle yutmak, Hanımını öpenin orucu, mezi gelse de bozulmaz.

Çatlak dudağa veya eldeki yarığa, krem, tentürdiyot, kolonya veya oksijenli su sürmek.

İğneli epilasyon yaptırmak orucu bozmaz.

Kaş, bıyık aldırmak, etek tıraşı olmak ve epilasyon orucu bozmaz.

Oruçlunun ağzına gözyaşı veya ter girerse, çok olur da tuzluluğunu ağzının her yerinde duyar ve yutarsa orucu bozulur.

Yutmayıp tükürürse bozmaz.

Şimdi buraya kadar zikrettiklerimizden birkaçını daha detaylı inceleyelim.

Ağza Giren Yağmur veya Kar Tanesini Yutmak Orucu Bozar mı?

Yağmur veya kar suyunu yutmada zaruret olgusu değerlendirilir.

Eğer yağmuru ya da karı engellemenin bir yolu yoksa ve kasıtsız bir şekilde ağza girmişse bu durumda oruç bozulmaz.

Ancak bilinçli ve istekli bir şekilde ağız açılarak yağmurun ağızdan içeri girmesi sağlanırsa oruç bozulur.

Şiddetli yağmur ya da tipiye dönüşmüş kar yağışı sırasında, yağmur damlalarının ya da kar tanelerinin ağza kaçmasını önlemek oldukça zordur.

Bu durumda zaruret fıkhı devreye girer ve önlemenin mümkün olmadığı ihlaller muafiyet kapsamına alınır.

Diş Fırçalamak ve Macun Kullanmak Oruca Engel mi?

Diş fırçalamanın kendisi orucu bozmaz.

Ancak diş fırçalarken diş macunu ya da su kazara dahi olsa boğaza kaçarsa, oruç bozulur ve kaza gerektirir.

Bu yüzden risk almamak ve dişleri imsaktan önce fırçalamak en iyisidir.

Unutarak Bir Şey Yiyip İçmek Orucu Bozar mı?

Unutarak yemek içmek konusunda Peygamber Efendimiz Sallallahu Aleyhi Vesellem müminleri şöyle müjdelemiştir: مَنْ نَسِيَ وَهُوَ صَائِمٌ فَأَكَلَ أَوْ شَرِبَ فَلْيُتِمَّ صَوْمَهُ فَإِنَّمَا أَطْعَمَهُ اللَّهُ وَسَقَاهُ "Bir kimse oruçlu olduğunu unutarak yer veya içerse orucunu tamamlasın.

Çünkü onu Allah yedirmiş ve içirmiştir." (Buhari) Sakız Çiğnemek Orucu Bozar mı?

Eski fıkıh kitaplarında sakız çiğnemenin orucu bozmayacağı söylenmiştir, lakin o zamanlar sakızlarda tatlandırıcı ve çiğnedikçe çözülen katkı maddeleri yoktu.

Günümüzde katkısız sakız bulabilmek oldukça güçtür.

Kenger sakızı katıksız ve saftır.

Bu sakızı çiğnemek orucu bozmaz.

Ama yine de çevredeki insanlar sakız çiğneyen kişinin oruçlu olmadığını sanıp sui zanna kapılabilirler.

Bu nedenle sakız çiğnemek mekruh görülmüştür.

Uzak durulması gerekir.

Astım Hastalarının Kullandığı Sprey Oruca Engel mi?

Güncel tıp ve fıkıh iş birliği neticesinde Diyanet, astım hastalarının kullandığı spreylerin orucu bozmadığına dair fetva yayınlamıştır.

Diyanetin gerekçelerine göre; bu spreylerde mideye giden bir gıda maddesi yoktur, miktar olarak çok küçüktür ve çoğu nefes borusunda kalır.

Kusmak Hangi Durumlarda Orucu Bozar?

Kusmak orucu bozmaz.

Ne kadar kusulduğu da önemli değildir.

Zira orucu bozan şeyler vücuda giren şeylerle sınırlıdır.

Yiyeceğin vücuttan çıkması bu kapsamda değerlendirilmez.

Ancak ağza parmak sokarak veya başka bir yöntemle kasten kusmak, ağız dolusu olması şartıyla orucu bozar ve kaza gerektirir.

Kan Vermek Veya Hacamat Yaptırmak Orucu Etkiler mi?

Kan verirken veya Hacamat yaparken vücuda bir şey girmediğinden oruç bozulmaz.

Peygamber Efendimiz Sallallahu Aleyhi Vesellem’in oruçluyken hacamat yaptırdığına dair sahih hadisler vardır.

Göze Damla Damlatmak veya Kulak Yıkatmak Göz Damlası: Göz ile boğaz arasında bir kanal olduğu doğrudur, ancak damlatılan ilacın miktarı çok azdır ve çoğu gözde emilir.

Bu nedenle orucu bozmaz.

Kulak Yıkatmak: Kulak zarı sağlamsa, kulağa su kaçması veya yıkatılması orucu bozmaz.

Ancak zar delikse ve su mideye ulaşırsa oruç bozulur.

Burun Damlası ve Sprey Kullanımı Buruna damlatılan ilaçların geniz yoluyla mideye ulaşma ihtimali yüksektir.

Bu sebeple İttihadul Ulema’ya bağlı fıkıh otoriteleri, burun damlası kullanıldığında ilacın mideye ulaşması durumunda orucun bozulacağını ve kaza edilmesi gerektiğini belirtmiştir.

Vajinal Muayene ve Fitil Kullanımı Kadınların jinekolojik muayene olması veya tedavi amaçlı fitil kullanması, eski alimlerin çoğunluğu tarafından orucu bozan bir işlem olarak görülmüştür.

Zira burada vücuda giren bir şey söz konusudur bu da orucun genel kaidelerine aykırıdır.

Ancak günümüz alimleri bu konuda eski alimlerden farklı düşünmektedirler.

Günümüz alimlerinin çoğu, vücuda giren şeyin orucu bozabilmesi için, beslenme ile alakalı olması gerektiğinden yola çıkarak vajinal muayene ve fitil kullanımının orucu bozmayacağını söylemektedirler.

Endoskopi ve Kolonoskopide Oruç Durumu Mide veya bağırsakların incelenmesi sırasında vücuda giren cihazlar, üzerlerinde su veya yağ gibi kayganlaştırıcı maddeler bulunduğu için orucu bozar.

Sigara Ve Nargile Gibi Keyif Verici Maddeler Tütün ürünleri, duman yoluyla vücuda alındığı ve keyif verici/bağımlılık yapıcı özelliği olduğu için orucu kesin olarak bozar.

Bu konuda alimler arasında ittifak vardır.

Sigara içmek orucu bozduğu gibi, kimi alimlere göre kefaret de gerektirir.

Yani kişi sigara içerek orucunu bozarsa, o günün yerine 61 gün oruç tutmalıdır.

Merhem ve İlaçlı Bant Kullanımı İnsan derisinin geçirgen bir yapısı vardır.

Üzerine dökülen su bile deri tarafından emilir.

Ancak derinin geçirdiği maddeler kana karışsalar bile orucu bozmazlar zira yeme içme dediğimiz fiil burada gerçekleşmiş olmaz.

Bu nedenle deriye sürülen merhemler ve ilaçlı bantlar orucu bozmaz.

Banyo Yapmak veya Yüzmek Banyo yapmak ya da yüzmek orucu bozmaz.

Lakin banyo yapan ya da yüzmek için suya giren kişinin boğazına kazayla dahi olsa su kaçarsa oruç bozulur.

Çünkü bu işleri yapmak zaruri değildir.