Mossad'ı anlatan yapımcının sır ölümü: Kim bu Dana Eden... Tehran dizisi ne anlatıyor

Dana Eden, Apple TV+’ta yayımlanan İsrail yapımı casus gerilimi Tehran’ın ortak yaratıcısı ve yapımcısıydı.

Dizi, İran doğumlu bir Mossad ajanının Tahran’a sızarak ülkenin nükleer programını sabote etmeye çalışmasını konu alıyor.

İran rejiminin ‘Siyonist propaganda’ olarak nitelediği yapım, İsrail’de büyük başarı elde etti; ikinci sezonda Glenn Close’un kadroya dahil olmasıyla uluslararası görünürlüğü daha da arttı. 2024-2025 arası yayınlanan 8 bölümde, House dizisi ile milyonların tanıdığı Hugh Laurie’nin de etkisi yadsınamaz.NEDEN ATİNA’DAYDIEden 4 Şubat’tan beri Atina’daydı.

Tehran dizisinin dördüncü sezon çekimleri, önceki sezonlar gibi Yunanistan’da yapılıyordu.Dana Eden ve Tehran dizisi oyuncuları(Dizi başından beri Tahran yerine Atina’da çekiliyor; yapım ekibi şehrin mimarisinin İran başkentine en çok benzeyen şehir olduğunu savunuyor.

Dağ silueti, dar sokaklar, geniş bulvarlar ve Akdeniz ışığı… Bu estetik tercih aynı zamanda jeopolitik bir tercih)16 Şubat Pazar günü, Eden’in otel odasında ölü bulunduğu açıklandı.

Cesedi erkek kardeşinin bulduğu bildirildi.

Saatler içinde Yunan polisi soruşturma başlattı; otel personelinin ifadesi alındı, güvenlik kamerası kayıtlarına el konuldu.İLK AÇIKLAMA: İNTİHARYunan polisinin ilk açıklaması, olayda dış müdahale bulgusu olmadığı yönündeydi.

Ölümün intihar olabileceği değerlendirildi.

Otopsi yapılacağı duyuruldu ancak ayrıntılı adli tıp raporu henüz kamuoyuna açıklanmadı.Polis sözcüsü, Eden’in geçmişte hastaneye yatmasına neden olan bir sağlık sorunu bulunduğunu ve ilaç kullandığını belirtti.

Bazı haberlerde odada ilaç bulunduğu da yazıldı.

Ancak bu hastalığa dair bir bilgi hiçbir mecrada yer almadı.Bu noktada soru işaretleri başladı.MORLUK İDDİALARIYunan yerel basınında ilk saatlerde Eden’in boynunda ve ellerinde morluklar olduğu iddiaları yer aldı.

Bu bilgi resmi otopsi raporuna dayanmıyordu; ancak haber dili kısa sürede ‘gizemli ölüm’ başlıklarına dönüştü.İsrail medyasında ise sosyal medyada dolaşan ‘İran bağlantısı olabilir mi’ sorusu haberleştirildi.

Özellikle dizinin İran karşıtı içeriği nedeniyle olayın politik bir suikast olabileceği yönünde spekülasyonlar yayıldı.

Büyük İsrail gazeteleri bu iddiaları aktarırken aynı zamanda polis açıklamalarını verdi ve ‘kanıtsız’ olduklarını iddia etti.İran’a yakın yayın organları ise farklı bir çerçeve kurdu: “İran karşıtı propaganda dizisinin yapımcısı öldü” başlığı ön plana çıktı.

Bu başlıklar doğrudan bir suçlama içermese de, dizinin politik arka planını özellikle öne çıkararak olayla bağı olabileceğini düşündürttü.Bu iddiaların ardından Eden’in sahibi olduğu Donna and Shula Productions bir açıklama yaptı.

Şirket, ölümün ‘kriminal ya da milliyetçi motivasyonlu’ olduğuna dair iddiaları açıkça reddetti; söylentilerin temelsiz olduğunu belirtti.ANA AKIM MEDYA NASIL GÖRDÜReuters, AP, The Guardian ve Euronews gibi ana akım uluslararası medya kuruluşları, Yunan polisinin dış müdahale ihtimalini devre dışı bıraktığı yönündeki açıklamalarını aktardı.

Haberlerde: Eden’in 4 Şubat’tan beri dizinin çekimleri için Atina’da olduğu, cesedin erkek kardeşi tarafından bulunduğu, otopsi sürecinin başlatıldığı ve polis tarafından şu aşamada cinayet bulgusu olmadığı yönünde açıklama yapıldığı vurgulandı.Ana akım basın, morluk iddialarına temkinli yaklaştı; bunu genellikle ‘yerel medya aktardı’ ifadesiyle verdi ve resmi teyit bulunmadığını belirtti.SORU İŞARETLERİNİN SEBEBİDizinin politik içeriği İran’ın nükleer programını hedef alan, Mossad merkezli bir anlatı.

Kafaları karıştıran birincil detay bu.

İkinci olarak jeopolitik bağlam ele alınıyor ve İsrail-İran geriliminin tırmandığı bir döneme denk gelmesi odağa oturtuluyor.Yerel basında yer alan ‘morluk’ iddiaları ise ölümden önce bir mücadele yaşanmış olacağını işaret ediyor ancak hiçbiri resmi bir rapora dayandırılmıyor.Soru işaretlerinin ana kaynağı ise elbette sosyal medya: İstihbarat ajanslarının olayla bağlantısı olabileceği iddiaları en çok Reddit ve benzeri platformlarda konuşuluyor.Tüm bunları, ‘somut, adli ve kamuoyuna açıklanmış’ bir cinayet bulgusu olmadığı bilgisiyle değerlendirmekte fayda var.SUİKAST İHTİMALİ VAR AMA ZAYIFÖzetlemek gerekirse Dana Eden’in ölümü şu an için resmî makamlarca intihar ihtimali üzerinden değerlendiriliyor.

Ana akım uluslararası medya da bu çerçeveyi esas alıyor.

Ancak Tehran dizisinin politik arka planı, İran-İsrail hattındaki gerilim ve ilk saatlerde ortaya atılan morluk iddiaları kamuoyunda soru işaretleri doğurdu.Adli tıp raporu açıklanmadıkça bu sorular tam anlamıyla kapanmış sayılmayacak.

Fakat şu an için eldeki bilgiler, politik bir suikast iddiasını destekleyecek düzeyde değil.

Bir casus dizisinin yapımcısının ölümü, ister istemez bir senaryo gibi okunuyor.

Ancak gazetecilik refleksi, senaryoyla gerçek arasındaki çizgiyi kalın tutmayı gerektiriyor.DANA EDEN KİMDİRDana Eden, Eylül 1973 doğumlu.

Thelma Yellin Sanat Lisesi’nde eğitim gördü.

Babası Yoram Levy’nin kurduğu Dana Productions’a 1996’da katıldı; 1997’de ilk dizisi “Chalomot Ne'urim”i üretti.

Babasının Parkinson hastalığı sonrası şirketin yönetimini devraldı.İsrail kamu yayıncısı Kan’da yayımlanan ve uluslararası başarı elde eden Tehran’ın ortak yaratıcısı ve yapımcısıydı.

Dizi 2021’de Uluslararası Emmy Ödülü kazandı.

Eden ayrıca “Mary Lou”, “Not in Front of the Kids”, “Mother’s Day”, “Shakshouka”, “Michael”, “Magpie” ve “She Has It” gibi yapımların da arkasındaki isimdi.2023’te verdiği bir röportajda, Tehran’ın çekimleri için evini ipotek ettirdiğini açıklamış, projeye büyük mali risk alarak devam ettiklerini söylemişti.

Dizinin Apple tarafından milyonlarca dolarlık bir anlaşmayla satın alınması, İsrail televizyonu açısından dönüm noktası olmuştu.Gözde SulaOdatv.com