Türkiye tarihinde ilk: Gayrimenkulde ibre tersine döndü... 332 milyon dolarlık döviz çıkışı

Türki­ye’de yabancıların , Türklerin başka ülkelerde gayrimenkul alımlarında denge geçen yıl tam tersine döndü.

Yıllık ha­cimde Türklerin gayrimenkul alımı için dışarı transfer ettiği döviz, ilk kez yabancıların aynı amaçla Türkiye’ye getirdiği tutarı geçti.Merkez Bankası’nın son ödemeler dengesi verilerine göre 2025 yılının tümünde ya­bancılar Türkiye’den satışlar düştükten sonra net 2 milyar 343 milyon dolarlık gayrimen­kul alırken, Türklerin yurt dı­şında gayrimenkul alımları 2 milyar 675 milyon dolarla bu­nun üzerinde gerçekleşti.

Ön­ceki yıla göre yabancıların Türkiye’deki alımları yüzde 17 oranında 479 milyon dolar da­ha düşük kalırken, Türklerin yurt dışı alımları yüzde 24,2 oranında net 522 milyon dolar artış gösterdi.

Karşılıklı gay­rimenkul yatırımlarında da­ha önce her yıl net döviz girişi kaydeden Türkiye, ilk kez ge­çen yıl 332 milyon dolarla net döviz çıkışı yaşadı.Dünya'dan Naki Bakır'ın haberine göre, bu veriler karşılığında va­tandaşlık verilmesinin de et­kisiyle önceki yıllarda hızla büyüyerek Türkiye’nin öde­meler dengesinde önemli bir gelir kalemine dönüşmüş olan yabancı alımlarında frene; Türklerin yurt dışı taşınmaz alımlarında ise gaza basma eğilimi geçen yıl daha da güç­lendiğini gösteriyor.YILLIK TUTAR 105,6 MİLYAR TLKayıt içi resmi verilere gö­re Türklerin 2025’te 2,7 mil­yar dolarlık yurt dışı gayri­menkul alımlarının ulusal pa­ra cinsinden karşılığı, Merkez Bankası’nın yıl ortalamasında 39,48 lira olan dolar döviz alış kuruna göre 105 milyar 609 milyon lira.Buna göre Türklerin ekono­mik korunma isteği, küresel­leşen yatırım davranışı, ikin­ci yaşam planları ve finan­sal çeşitlendirme arayışı gibi faktörlerin etkisiyle bir yılda 100 milyar liranın üzerinde bir kaynağı gayrimenkul alı­mı için yurt dışına aktardığı görülüyor.Merkez Bankası verileri­ne göre yabancıların ilk kez 2013 yılında 3 milyar dola­rı, 2014’te 4 milyar doları, 2018’de 5 milyar doları aşan Türkiye’den gayrimenkul alımlarının yıllık hacmi, 2022 yılında 6,3 milyar dolarla te­pe noktayı gördükten sonra düşüşe geçmiş. 2023 yılında 3 milyar 560 milyon dolara, 2024’te 2 milyar 822 milyon dolara inmişti.Türklerin ilk kez 2017’de 341 milyon dolar olarak istatistik­lere yansıyan yurt dışı gayri­menkul alımlarının yıllık hac­mi ise özellikle 2022’de 628 milyon ve 2023 yılında 1 milyar 782 milyon dolarla katlanarak büyümüş, 2024 yılında 2 mil­yar 153 milyon dolar olmuştu.TEK BAŞI­NA GAYRİMENKUL HACMİNİN TA­MAMINI GÖSTERMİYOR.Merkez Bankası’nın ödeme­ler dengesi verilerinde yer alan tutarlar, resmî, kayıt içi gayri­menkul alımlarını gösteriyor.

Başka deyişle sadece bankalar üzerinden döviz çıkışıyla izle­nen, doğrudan resmi kaynak­la ölçülen tutarları içeriyor.

Ödemeler dengesi veri setine girebilmesi için paranın yasal yollardan döviz transferiyle ülkeden çıkması gerekiyor.

İs­tatistikler bu yüzden belirli bir alt sınır oluşturuyor; tek başı­na gayrimenkul hacminin ta­mamını göstermiyor.Gerçek kişiler ve şirketler yurt dışında gayrimenkul alır­ken sadece bu resmi kanalla­rı kullanmıyor.

Bunun resmi istatistiklere yansımayan bir­çok alternatif yolu bulunuyor.

Bu nedenle uzman danışman­lar ve sektör temsilcileri, top­lam hacmin 2,7 milyar dola­rın çok üstünde olduğu görü­şünde.

Artan eğilim ve farklı finansal kanallar hesaba ka­tıldığında, yıllık hacmin resmî verinin birkaç katı olabile­ceği öne sürülüyor.Dövizin yurt dışına resmî transfer ye­rine nakit, barkodlu transfer veya miras, hediye gibi fark­lı kanallarla taşınması, şirket ve offshore yapılar üzerinden mülkiyet edinimi, borçlanma ve benzeri sermaye içerikli transferleri farklı sınıflandır­malar da verilere yansımıyor.SERMAYE ÇIKIŞ YOLLARIKredi, borç ve finansal araçlar üzerinden ödeme: Bazı yatırımcılar doğrudan bankadan döviz göndermek yerine, yurt dışı banka hesabı açıp oradan kredi kullanma/çekme, yurt dışı şirkete borç verme ve geri ödeme yoluna gidebiliyor.

Bu gibi işlemler doğrudan “gayrimenkul yatırımı” olarak sınıflandırılmayabiliyor ancak dolaylı sermaye çıkışı yaratıyor.Offshore / şirketler üzerinden edinimler: Bazı kişiler doğrudan kendileri yerine yurt dışında kurulmuş bir şirket veya offshore yapı üzerinden taşınmaz ediniyor.

Bu durumda; alım “şirket varlığına aktarılan sermaye” olarak gözüktüğü için Merkez Bankası’nın bireysel gayrimenkul transferi istatistiğine girmiyor.Nakit taşımacılığı ve yasal yollar dışı transfer: Bazı yatırımcılar dövizi nakit olarak taşıma, üçüncü şahıslar, aracı fonlar veya kripto üzerinden dışarı çıkarma gibi yollarla ülkeden çıkarıp yurt dışı gayrimenkul alımında kullanıyor.Odatv.com