Haber Detayı
Çenemizin sırrı: Sadece insanda var ama hiçbir işe yaramıyor
Bizi diğer tüm canlılardan, hatta en yakın akrabalarımız Neandertallerden bile ayıran tek bir kemik çıkıntısı var: Çenemiz. Ancak bilim insanlarının son araştırması şaşırtıcı bir gerçeği ortaya çıkardı; bu benzersiz yapının aslında hiçbir işlevi yok ve tamamen bir yan ürün olarak yüzümüzde belirdi.
İnsan yüzüne baktığımızda belki de en çok dikkat çeken, karakterimizi belirleyen ama aslında en gizemli olan bölgelerden biri çenemiz.
Jay Leno’dan meşhur çizgi film karakterlerine kadar birçok figürle özdeşleşen bu çıkıntılı yapı, aslında bizi gezegendeki diğer tüm canlılardan ayıran en temel özelliklerden biri.Şaşırtıcı gelebilir ama doğada bizden başka hiçbir hayvanda, hatta en yakın akrabalarımız olan Neandertallerde veya büyük maymunlarda bile böyle bir çene yapısı bulunmuyor.
Peki, neden sadece bizde var?
Yapılan yeni bir araştırma, bu sorunun cevabını oldukça ilginç bir yere bağladı: Çenemiz aslında hiçbir işe yaramıyor.Bilim insanlarına göre çene, doğrudan bir ihtiyaç doğrultusunda değil, tamamen bir “evrimsel kaza” sonucu ortaya çıktı.
Buffalo Üniversitesi Antropoloji Bölümü’nden Dr.
Noreen von Cramon-Taubadel ve ekibinin yürüttüğü çalışma, bu kemik çıkıntısının mimarideki iki kemer arasındaki boşluğa benzediğini gösteriyor.
Nasıl ki bir binada kemerler inşa edilirken aralarda kaçınılmaz boşluklar oluşuyorsa, insan kafatası evrilirken de çene kemiğimizin ucunda bu işlevsiz parça bir yan ürün olarak belirginleşti.Beynimiz büyüdü, çenemiz şekil değiştirdiİnsanoğlunun bu eşsiz yüz hattına nasıl sahip olduğunu anlamak için evrimsel sürecimizi bir film şeridi gibi geri sarmak gerekiyor.
Araştırmacılar, çenenin ortaya çıkışını iki ana değişime bağlıyor: Beynimizin büyümesi ve dişlerimizin küçülmesi.
Teoriye göre insan türü iki ayak üzerine kalkıp dik yürümeye başladıkça ve zekası geliştikçe kafatasının açısı değişti.
Aynı zamanda beslenme alışkanlıklarımızın farklılaşmasıyla birlikte yüzümüzün alt kısmı küçüldü ve dişlerimiz daha narin bir yapıya büründü.Bu değişimler yaşanırken kafatası ve çene kemiği arasındaki açı öyle bir noktaya geldi ki, alt çenenin ucunda boş kalan küçük alan bir kemik çıkıntısı haline dönüştü.
Yani doğa, bizi daha zeki ve daha narin yüzlü bir canlıya dönüştürürken, bu sürecin bir yan etkisi olarak yüzümüze bu çıkıntıyı ekledi.
Yapılan analizler, çenenin çiğneme gücünü artırmak veya çene kemiğine destek olmak gibi hayatta kalmaya yardımcı bir görevi olmadığını da kesinleştirdi.Kısacası çene, doğanın bize "seçilim" yoluyla hediye ettiği bir araç değil, diğer hayati parçalarımız yerli yerine otururken ortaya çıkan bir boşluk doldurucu olabilir.
Kendi başına bir işlevi olmasa da, bugünkü akıllı ve zarif yapımıza ulaşmamızın sessiz bir tanığı olarak yüzümüzde durmaya devam ediyor.
Bu yüzden belki de bir işe yaramasa bile, bu benzersiz evrimsel mirasımızı gururla taşımak gerekiyor.
