Merkez indirdi ama Bankalar gaza bastı: Kredi faizleri fırladı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın sıkı para politikasında kontrollü gevşeme adımı olarak Aralık 2024’ten bu yana sürdürdüğü faiz indirim sürecinde politika faizi toplam 13 puan düşürüldü.

Bu dönemde tüketiciler ve işletmelerin finansmanında kredi faizlerindeki düşüş sınırlı kaldı. 2026 ocak ayında bazı kredi türlerinin faizinde tersine yükseliş yaşandı.Bankaların faiz tutumunu köşesine taşıyan Dünya Gazetesi yazarı Naki bakır, "Merkez Bankası’nın arızi kesintilere rağmen bu yıl ocakta on dört aya ulaşan indirim sürecinde Para Politikası Kurulu (PPK) on iki toplantı yaptı.

Bunlardan sadece; ABD’nin rakip ülkelere fahiş gümrük vergisi oranları getirmesiyle küresel ticaret savaşlarının şiddetlendiği Nisan 2025’teki toplantıda artırım, diğer on birinde ise indirim kararı alındı." diye hatırlattı.BANKALARIN FAİZ TUTUMU EKONOMİ YÖNETİMİNİN HEDEFLERİ İLE UYUMSUZBankacılık sektörünün ocak ayı ortalamasında kredilere uyguladığı faizlerin ekonomi yönetiminin 2026 yılı enflasyon hedefinin de piyasa katılımcıları ve reel sektör beklentilerinin de çok üzerinde olduğunu kaydeden Bakır şu ifadeleri kullandı:"2026-2028 Orta Vadeli Programı’nda (OVP) 2026 yılı için öngörülen yüzde 16 enflasyon hedefi yer alıyor.

Merkez Bankası tarafından ölçülen verilere göre ocak ayı itibarıyla gelecek yılda piyasa katılımcıları yüzde 22,20, reel sektör yüzde 32,90 enflasyon beklerken, hane halkının beklentisi ise yüzde 52,08 düzeyinde.

Buna göre tüm dallarda kredi faizleri piyasa katılımcıları ve reel sektör beklentilerinin oldukça üzerinde seyrederken, ihtiyaç kredisinin fiili ortalama yıllık faizi enflasyonda yükseliş beklentisini hala koruyan hane halklarının yıllık beklentisinin de üzerinde bulunuyor."İHTİYAÇ VE TAŞIT KREDİLERİ FIRLADIOcak ayında Merkez Bankası faiz indirimine devam ederken sektör ve ay ortalamasına göre konut kredisi ve ticari kredide sınırlı düşüşler etti.

Ancak ihtiyaç ve taşıt kredilerinin faizi yükseldi.

Bakır verileri şöyle aktardı:"Tüketici finansmanında hacim olarak en büyük bölümü oluşturan ve en sık başvurulan ihtiyaç kredilerinin aralık ayı ortalamasında yüzde 56,42 olan yıllık basit faizi, ocak ayı ortalamasında 3,34 puan artarak yüzde 59,75’e, taşıt kredilerinin ortalama faizi de 4,23 puanlık artışla yüzde 33,13’ten yüzde 37,36’ya çıktı.Ocakta ihtiyaç kredilerindeki artışta, altın fiyatlarındaki yükselişin yol açtığı “kredi çek-altın al” furyası ile ihtiyaç kredisine talebin artmasının etkisi bulunuyor.

İhtiyaç kredisi, tüketici finansmanında teminatsız, gelir şoklarına en fazla duyarlı ve takibe dönüşü en hızlı kredi türünü oluşturuyor.

Taşıt kredisi faizlerindeki artışta da şirketlerce düzenlenen 2026 kampanyaları ile altına dayalı tasarruflarda hızlı değerlenme ile ortaya çıkan 'servet etkisi'nin ertelenmiş taşıt talebini, bunların da kredi talebini uyarmasının bileşik etkisine işaret ediliyor.Taşıt kredisi faizleri diğer türlere göre hala daha düşük.

Ancak ikinci el piyasanın oynak oluşu, araç fiyatlarının düşme olasılığında teminatın hızla erimesi gibi nedenlerle taşıt kredileri mikro belirsizlikte ilk pahalılaştırılanlar arasında yer alıyor.

Diğer kredi türlerinin faizleri ise ocak ayında düşmeye devam etti.

Tüketici cephesinde, 'teminatlı' olduğu için 'ihtiyaç' segmentine göre riski düşük olan konut kredisinin yıllık basit faizi ocak ayı ortalamasında 1,05 puan düşerek yüzde 36,24’e, girişimci ve işletmelere kullandırılan ticari kredilerin ortalama faizi de 1,09 puan düşerek yüzde 50,56’ya indi.

İhtiyaç ve taşıt kredisi faizinde yükseliş risk ve iç talep hassasiyeti ile ilişkilendirilirken, bankaların genel gevşeme yerine “seçici sıkılaştırma” politikasına adapte olduğu belirtiliyor."Odatv.com