Haber Detayı
İrade tek başına yeterli değil!
Dünyada 1,3 milyar insan tütün kullanıyor ve her yıl 8 milyondan fazlası buna bağlı sebeplerden hayatını kaybediyor. Bu alışkanlıktan vazgeçmek isteyenlerin oranı çok yüksek. Klasik ve yeni nesil sigarayı bırakma yöntemlerini derledik.
Sigarayı bırakmak uzun yıllar boyunca yalnızca ‘irade meselesi’ olarak ele alındı.
Oysa bugün nikotin bağımlılığının biyolojik, psikolojik ve davranışsal boyutlarıyla çokkatmanlı bir süreç olduğu biliniyor. 9 Şubat Sigarayı Bırakma Günü yaklaşırken uzmanlar ve araştırmalar tektip çözümler yerine kişiye özel yöntemlerin önemine dikkat çekiyor.Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) 2025 verilerine göre dünyada 1,3 milyar insan tütün kullanıyor ve bunların yaklaşık yüzde 80’i düşük ve orta gelirli ülkelerde yaşıyor.
Tütün ürünleri her yıl 8 milyondan fazla ölüme neden oluyor.
Türkiye’deki tablo da benzer.
TÜİK’in 2022 verilerine göre 15 yaş ve üzeri nüfusun yüzde 28’i sigara içiyor.
Bu oran erkeklerde yüzde 41,3, kadınlarda yüzde 15,5.
Ancak Küresel Tütün Araştırması Türkiye Raporu (2025) umut veren bir gerçeğe işaret ediyor: Sigara içenlerin yüzde 44,9’u geçen yıl bırakmayı denedi, yüzde 35’iyse önümüzdeki 12 ay içinde bırakmayı planlıyor.
Dünya genelinde de sigara içenlerin yaklaşık yüzde 60-65’i bırakmak istediğini söylüyor.DSÖ’nün uluslararası klinik çalışmaları, destek almadan sigarayı bırakmayı deneyenlerin yüzde 5’inden azının bir yıl sonunda bunu başardığını gösteriyor.
Bu nedenle danışmanlık ve davranışsal destek içeren yöntemler giderek yaygınlaşıyor.
Türkiye’deki Sağlık Bakanlığı Sigara Bırakma Poliklinikleri de bu yaklaşımı temel alıyor.
Sigarayı bırakmak isteyenler ALO 171 Sigara Bırakma Danışma Hattı’ndan ya da Yeşilay Danışmanlık Merkezi’ni (YEDAM), 115’i arayarak ücretsiz destek alabiliyor.SİZE YARDIM EDECEK BİR YÖNTEM MUTLAKA VARDIRİlaç tedavisi: Doktor kontrolünde kullanılan reçeteli ilaçlar, sigara isteğini ve içmekten alınan haz duygusunu baskılayarak başarı oranını arttırıyor.Nikotin replasman tedavileri: Nikotin bandı, sakızı ve pastilleri vücudun fiziksel yoksunluk belirtilerini azaltarak süreci kolaylaştırır.Birden bırakma: En yaygın yöntem ama yoksunluk belirtileri sert yaşanıyor.Mindfulness ve nefes çalışmaları: Özellikle stres kaynaklı sigara içme dürtüsünü azaltmada etkilidir.Allen Carr yöntemi: İngiliz yazar Allen Carr’ın kitapları, sigarayı bırakmayı bir irade savaşı olmaktan çıkarıp zihinsel aydınlanma sürecine dönüştürüyor.Mobil uygulamalar: Yapay zekâ destekli uygulamalar, sigara içme krizinizin ne zaman geleceğini tahmin edip size anlık motivasyon mesajları ve oyunlaştırılmış görevler gönderiyor.Sanal gerçeklik terapisi: Henüz deneysel olan bu yöntemde kişiler sanal ortamda sigara içilen stresli durumlara sokuluyor ve bu durumlarla nasıl başa çıkacakları güvenli bir simülasyonda öğretiliyor.Biyorezonans: Bu cihazlar sigaranın vücutta yarattığı frekansları analiz ediyor ve bunları nötralize eden ters frekanslar gönderiyor, vücudun sigara isteğini azaltmaya yardımcı oluyor.Akupunktur ve hipnoterapi: Özellikle kulak akupunkturu (auriküloterapi), sigara bırakma tedavisinde sık kullanılan yöntemlerden biri.
Hipnozsa bilinçaltına sigara içme alışkanlığını değiştiren telkinler vermeyi hedefliyor.‘MASUM ZANNEDİLEN ELEKTRONİK SİGARALAR DA...’Göğüs hastalıkları uzmanı Dr.
Tutku ÇerçiKullanımı giderek yaygınlaşan ve masum zannedilen elektronik sigaralar akciğer kanserine neden oluyor.Akciğer kanserinden korunmanın en etkili yolu sigara başta olmak üzere tütün ve tütün ürünlerinin bırakılması.
Diğer bir korunma yöntemi de özellikle 50 yaş üstü ve 20 yıl boyunca günde bir paket sigara içen kişiler için düşük doz tomografi (LDCT) dediğimiz tarama programlarının yaygınlaştırılmasıdır.
