Şam’dan Moskova’yla kapsamlı işbirliği

Suriye’de ateşkes ve kademeli entegrasyon sürecinin sahaya yansıdığı günlerde, Şam Yönetimi Rusya ile askerî ve siyasi temaslarını yoğunlaştırdı. 3 Şubat akşamı Suriye Genelkurmay Başkanı Tümgeneral Ali el-Na’san, başkent Şam’da Rusya Savunma Bakan Yardımcısı Yunus-Bek Yevkurov başkanlığındaki heyeti kabul etti.

Suriye Savunma Bakanlığından yapılan açıklamada, Rus heyetinin ziyaretinin birkaç gün süreceği ve temasların askerî işbirliğinin geliştirilmesine odaklandığı belirtildi.

Açıklamada, görüşmelerde iki ülke arasındaki mevcut askerî koordinasyonun ele alındığı, temasların “ortak çıkarlara hizmet edecek şekilde” yürütüldüğü ifade edildi.

Görüşmelerin, Suriye sahasındaki askerî düzenlemelerle bağlantılı olduğu vurgulandı.

Rusya ile temaslar 4 Şubat’ta daha geniş bir çerçevede devam etti.

Dışişleri Bakanı Esad Şeybani ile Savunma Bakanı Tümgeneral Merhef Ebu Kasra, Rusya Federasyonu’ndan üst düzey bir heyetle bir araya geldi.

Heyette, Rusya Konut Bakanı Erik Fayzulin, Rusya Devlet Başkanı Danışmanı Igor Levitin ve Savunma Bakan Yardımcısı Yevkurov yer aldı.

Suriye resmî kaynakları, görüşmede Rus askeri varlığının durumu ile iki ülke arasındaki askerî işbirliğinin geleceğinin ele alındığını bildirdi.

Askerî işbirliğinin geliştirilmesine yönelik başlıkların masaya yatırıldığı kaydedildi.

Şam’daki temaslar sırasında, Rus güçlerinin Suriye’nin güneyinde devriye faaliyetlerine başlayabileceğine ilişkin bilgiler de gündeme geldi.

Güvenlik çevreleri, güney hattına ilişkin başlıkların Rus heyetle yapılan görüşmelerde ele alınan konular arasında yer aldığını aktardı.

Bu kapsamda, Rus askeri varlığına ilişkin değerlendirmelerin yalnızca kuzey ve kıyı bölgeleriyle sınırlı kalmadığına işaret edildi.

İŞBİRLİĞİ GÜVENLİKLE SINIRLI DEĞİL Görüşmelerde askerî başlıkların yanı sıra ekonomik ve kalkınma alanlarındaki işbirliği de gündeme geldi.

Rusya Konut Bakanı Fayzulin’in heyette yer alması, altyapı ve yeniden imar konularının da ele alındığı şeklinde değerlendirildi.

Tarafların, teknik ve ekonomik iş birliğinin güçlendirilmesine yönelik başlıkları görüştüğü bildirildi.

Şam yönetimi, Rusya ile yürütülen temasların “mevcut koordinasyonun sürdürülmesi ve geliştirilmesi” çerçevesinde ilerlediğini belirtirken, görüşmelere ilişkin ayrıntılı bir takvim ya da yeni bir anlaşma duyurusu yapılmadı.

Rusya ile Şam arasındaki bu temasların, Suriye yönetiminin Halep operasyonu öncesinde Moskova’da yaptığı görüşmelerin ardından gelmesi dikkat çekti.

Şam yönetimi, Halep süreci öncesinde de Rusya ile askerî ve siyasi düzeyde temaslarda bulunmuştu.

FRANSA SAHAYA İNDİ Fransa da Suriye sahasında diplomatik ve siyasi temaslarını yoğunlaştırdı.

Fransa Dışişleri Bakanı Jean Noël Barrot, bölgesel temaslarının ilk durağı olarak Şam’a gitti.

Barrot, Suriyeli mevkidaşı Esad Şeybani ile görüşmesi öncesinde yaptığı açıklamada, Fransa’nın Suriye’deki mutlak önceliğinin “DEAŞ ile mücadele” olduğunu söyledi.

Barrot, “Suriye’ye Fransa’nın bu önceliğini yeniden dile getirmeye geldim.” ifadelerini kullandı.

Elysee Sarayı kaynakları ise görüşmede, Şam Yönetimi ile terör örgütü YPG arasında 30 Ocak’ta varılan ateşkes ve kademeli entegrasyonu öngören mutabakata “tam uyum” çağrısında bulunulduğunu aktardı.

Aynı kaynaklar, Fransız tarafının özellikle “Kürt haklarına saygı” vurgusu yaptığını bildirdi.

Şeybani de görüşmede Kürtlerle “ortaklık kurma arzusunu” dile getirdi.

Görüşmede ayrıca ülkeler arasındaki işbirliği, DEAŞ ile mücadele ile Suriye’nin doğusundaki kamp ve hapishanelerin güvenliği başlıkları ele alındı.

ŞAM’DAN BAĞDAT VE ERBİL’E Barrot’un Şam ziyaretiyle eş zamanlı olarak Fransa Dışişleri Bakanlığı, Fransız Bakan’ın Irak ve Kuzey Irak Bölgesel Yönetimini kapsayan bir diplomatik tur gerçekleştireceğini duyurdu.

Buna göre Barrot, Bağdat’ta Irak Başbakanı ile görüşecek, ardından Erbil’e geçerek Kuzey Irak Başkanı Neçirvan Barzani ile bir araya gelecek.

Fransız kaynaklar, bu ziyaretlerin amacını “Fransa ile bölge arasındaki stratejik ortaklıkları pekiştirmek” olarak tanımladı.

Erbil’deki görüşmelerde bölgesel güvenlik ve iş birliği konularının ele alınmasının öngörüldüğü bildirildi.

MAZLUM ABDİ İLE GÖRÜŞME Barrot’un Erbil programının en dikkat çekici başlıklarından biri ise PKK/SDG elebaşı Mazlum Abdi ile planlanan görüşme oldu.

Edinilen bilgilere göre görüşmenin Kuzey Irak Bölgesek Yönetimi binasında yapılması kararlaştırıldı.

Görüşmede, SDG’nin Suriye ordusuna entegrasyonu ve bölgesel güvenlik başlıklarının ele alınması bekleniyor.

Mazlum Abdi, daha önce 22 Ocak’ta da Erbil’e gitmiş; burada Mesud Barzani, Mesrur Barzani ve ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack ile görüşmeler yapmıştı.

Bu temasların ardından Washington’un, SDG’nin Suriye ordusuna entegrasyon sürecine destek verdiği açıklanmıştı.

FRANSIZ HEYETLER KAMIŞLI VE HASEKE’DE Fransa hattındaki temaslar yalnızca bakan düzeyiyle sınırlı kalmadı.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron operasyonlar sırasında, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ve Mazlum Abdi ile üçlü bir telefon görüşmesi yapmıştı.

Bu görüşmeden kısa süre sonra Fransız milletvekillerinden oluşan bir heyetin Kamışlı ve Haseke’de temaslarda bulunduğu bildirildi.

Anna Pic ve Dylan Boutiflat’ın yer aldığı heyetin, bölgedeki siyasi muhatapların yanı sıra askerî yetkililerle de görüştüğü kaydedildi.

Fransız milletvekillerinin, Kamışlı’da PKK/YPG’nin kadın yapılanması YPJ yapılanmasının yöneticileri Rohilat Efrîn ve Fiyan Adar ile bir araya geldiği, ayrıca sözde “Özerk Yönetim” Dış İlişkiler birimiyle temas kurduğu belirtildi.

Ziyaretlerin, Fransız tarafınca “Rojava’daki durumu yerinde gözlemlemek ve Kürt halkının sesini uluslararası arenaya taşımak” amacıyla yapıldığı ifade edildi.

Arap basınında ise temaslar “Rojava’daki Kürt halkının korunması” başlığıyla yer aldı.

FRANSA-YPG TEMASLARI SÜREKLİLİK GÖSTERİYOR Diplomatik kaynaklar, Fransa’nın YPG/SDG ile temaslarının yeni olmadığını, 2025 yılı içinde en az beş ayrı görüşmenin kayıtlara geçtiğini aktarıyor.

Bu görüşmelerden biri, Barrot ile Mazlum Abdi’nin 2025 Nisan ayında Erbil’de yaptığı temas olmuştu.

Aynı yıl Paris’te yapılması planlanan Suriye–SDG görüşmelerinin ise birkaç kez ertelendiği biliniyor.

Fransa tarafı, bu temasları kamuoyuna “DEAŞ ile mücadele” başlığı altında savunurken, Paris’te yapılan açıklamalarda SDG’ye verilen desteğin Fransa’nın iç güvenliğiyle ilişkilendirildiği dikkat çekiyor.

ABD OPERASYONLARINA DEVAM EDİYOR ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) ise aynı zaman diliminde Suriye’de “DEAŞ hedeflerine yönelik” hava operasyonlarını sürdürdü.

CENTCOM, 27 Ocak-2 Şubat tarihleri arasında beş ayrı saldırı düzenlendiğini, operasyonlarda 50 hassas güdümlü füzenin kullanıldığını açıkladı.

CENTCOM Komutanı Amiral Brad Cooper, saldırıların “DEAŞ’ın yeniden zemin kazanmasını engellemeye yönelik” olduğunu belirtti.

Açıklamada, örgütün üst düzey yöneticilerinden bir ismin etkisiz hale getirildiği bilgisi paylaşıldı.

ABD ile deniz aşırı arama için mutabakat ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi ve Ankara Büyükelçisi Tom Barrack, başkent Şam’da Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ile bir araya geldi.

Görüşme, Şam’daki Halk Sarayı’nda gerçekleştirildi.

Suriye Cumhurbaşkanlığı’ndan yapılan açıklamada, görüşmeye Dışişleri Bakanı Esad Şeybani’nin de katıldığı belirtildi.

Açıklamada, “bölgedeki son gelişmeler ve ortak ilgi alanlarına giren konuların ele alındığı” ifade edildi.

Daha sonra bir açıklama yapan Tom Barrack, Suriye Petrol Şirketi ile ABD merkezli enerji şirketi Chevron ve Katar merkezli Power International Holding arasında deniz aşırı petrol ve gaz arama faaliyetlerine ilişkin bir mutabakat zaptı imzalandığını duyurdu.

Barrack, bunun Suriye açısından “ilk deniz aşırı arama mutabakatı” olduğunu belirtti. “Suriye’nin deniz aşırı gaz arama faaliyetlerindeki tarihi bir dönüm noktasına tanıklık etmekten onur duyuyorum.

Suriye Petrol Şirketi, Chevron ve Power International Holding ile ilk deniz aşırı arama mutabakat zaptını imzaladı.” diyen Barrack, mutabakatın Suriye’nin geleceğine ilişkin mesajlar da içerdiğini belirterek, “Suriye halkının sarsılmaz ruhu ve zengin kaynakları, refah, kapsayıcılık ve yenilenme dolu bir geleceği birlikte inşa ediyor.” ifadelerini kullandı.

PKK İsrail Meclisi’nde İsrail Diaspora Bakanı Amichai Chikli, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, PKK/YPG’li Azad Halil’i İsrail Meclisi’nde kabul ettiklerini duyurdu.

Chikli, Halil’in Likud Partisi’nden Dürzi Milletvekili Afif Abed ile İsrail Meclisi Dışişleri ve Savunma Komitesi Üyesi Amit Halevi ile görüştüğünü bildirdi.

Görüşmeye ilişkin, “İsrail’in Rojava’daki Kürt azınlığın yanında olduğu” ifadeleri paylaşıldı.

Azad Halil de açıklamasında İsrail’e desteklerinden dolayı teşekkür etti. ‘Onlar yıktı, biz yapıyoruz’ Haseke, Kamışlı ve Ayn el Arab hattında güvenlik ve idareye ilişkin yeni gelişmeler yaşandı.

Haseke ve Kamışlı kent merkezlerinde Suriye İçişleri Bakanlığına bağlı güvenlik güçleri konuşlandırıldı; Kamışlı Uluslararası Havalimanı Sivil Havacılık Müdürlüğüne bağlandı ve Haseke Valiliğine SDG içinden bir isim atandı.

Toplumsal hareketlilik de dikkat çekti.

Haseke kırsalında toplanan gruplar, Suriye Ordusu’nun kent genelinde kontrol sağlaması yönünde talepler dile getirdi.

Gösterilerde güvenliğin merkezi otorite tarafından sağlanması çağrıları öne çıktı.

Yerel kaynaklar, devlet kurumlarının girdiği bölgelerde eğitim ve sağlık hizmetlerinin yeniden başlatıldığını bildirdi.

Terör örgütü YPG’nin 2014’te patlattığı ve Şuyuk Beldesi’ni Cerablus hattına bağlayan köprü, bölge halkı tarafından kendi imkânlarıyla onarılmaya başlandı.

Köprü onarımına katılan belde sakinleri, “Onlar yıktı, biz yapıyoruz.” diyerek çalışmaları sürdürdü.