Haber Detayı
Gece uyurken fark etmiyor olabilirsiniz: Diş sıkmayı ele veren 3 gizli işaret
Queensland Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Öğretim Üyesi ve diş hekimi Dr. Arosha Weerakoon, diş gıcırdatmanın çoğu zaman fark edilmeden geliştiğini belirterek, çene ağrısı, diş aşınması ve ağız içindeki izlerin en yaygın üç belirti olduğunu söylüyor.
Gece ya da gündüz fark etmeksizin pek çok kişi dişlerini sıktığının ya da gıcırdattığının farkında olmadan bu alışkanlığı sürdürüyor.
Sciencealert'te yer alan habere göre, uzmanlar bu durumu erken fark edebilmek için kişinin kendine sorması gereken üç temel soruya dikkat çekiyor.
Haftada en az bir kez şu şikâyetlerden herhangi birini yaşıyor musunuz? 🔴Şakaklarınızda, yüzünüzde, çenenizde ya da kulağınıza yakın bölgelerde hassasiyet veya ağrı 🔴Ağzınızı açarken ya da çiğneme sırasında ağrı 🔴Çenenizde kilitlenme, takılma ya da tıklama hissi Bu sorulardan en az birine 'evet' yanıtı veren kişilerde, diş sıkma veya diş gıcırdatma olarak bilinen bruksizm ihtimali bulunuyor.
DİŞ SIKMA NEDEN OLUR?
Diş sıkma ve gıcırdatma istemsiz olarak gerçekleşir.
Kişi farkında olmadan çiğneme kaslarını devreye sokar, alt çenesini sıkar ve dişlerini birbirine bastırır ya da sürter.
Araştırmalara göre her altı kişiden biri bu durumu uykuda yaşarken, her dört kişiden biri gün içinde dişlerini sıktığını fark etmeden yaşamını sürdürüyor.
Uyku sırasında gerçekleşen diş gıcırdatma ise genellikle çevredeki kişiler tarafından duyulabilen belirgin sesler çıkarıyor.
DİŞ GICIRDATMAK ZARARLI MI?
Hafif ve seyrek yaşanan diş sıkma genellikle ciddi bir sorun yaratmaz.
Ancak bu durum sık tekrar ediyorsa veya çok güçlü şekilde gerçekleşiyorsa, zamanla dişlerde, çene ekleminde ve kaslarda çeşitli problemlere yol açabiliyor.
Uzmanlara göre bruksizm; uyku bölünmesine, gerilim tipi baş ağrılarına, kulak ağrılarına ve çene ekleminde hasara neden olabiliyor.
Uzun vadede ise dişlerde çatlama ve kırıklar oluşabiliyor.
Bu sorunların tedavisi hem ağrılı hem de maliyetli olabiliyor.
DİŞ SIKMAYI TETİKLEYEN FAKTÖRLER Diş sıkma genellikle fiziksel, psikolojik ve yaşam tarzına bağlı etkenlerin birleşimiyle ortaya çıkıyor.
Ayağı yere basan nedenler arasında şunlar öne çıkıyor: 🔴Stres, kaygı ve depresyon 🔴Bazı psikiyatrik ilaçların kullanımı 🔴Aşırı kafein, nikotin ve alkol tüketimi 🔴Bölünen uyku ve gece gelen bildirimler gibi ani sesler Uzmanlar ayrıca diş sıkma ile uyku apnesi arasında güçlü bir bağlantı olduğunu belirtiyor.
Uyku sırasında solunumun durması, vücudun oksijensiz kalmasına neden oluyor.
Bu durum stres hormonlarının salgılanmasını artırarak kas spazmlarını ve dolayısıyla diş sıkmayı tetikleyebiliyor.
DİŞ HEKİMİ DİŞ SIKMAYI NASIL ANLAR?
Diş hekimi muayene sırasında hastanın genel sağlık durumunu ve kullandığı ilaçları değerlendirir.
Çene ağrısı, baş ağrısı, çiğneme zorluğu ya da çene kilitlenmesi gibi şikayetler sorgulanır.
Uyku düzeniyle ilgili sorular da değerlendirme sürecine dâhil edilir.
Ağız içinde ise aşınmış, çatlamış ya da kırılmış dişler kontrol edilir.
Diş yüzeylerindeki aşınmalar bazen mide asidinin ağıza kaçtığı reflü hastalığına da işaret edebilir.
Reflüsü olan ve aynı zamanda diş sıkan kişilerde diş hasarı çok daha hızlı ilerleyebiliyor.
Bunun yanı sıra yanak içlerinde beyaz çizgiler, dil kenarlarında dalgalı izler, diş eti çekilmesi, gevşemiş dişler ve dişlerin yer değiştirmesi de diş sıkmanın yaygın belirtileri arasında yer alıyor.
DİŞ SIKMA SORUNU NASIL YÖNETİLİR?
Diş sıkma büyük ölçüde kontrol altına alınabilen bir durum.
Doktorlar, öncelikle altta yatan nedenleri belirleyerek uygun bir yol haritası çiziyor.
Gerekli durumlarda kullanılan ilaçlar gözden geçiriliyor, reflü, çene eklemi rahatsızlıkları veya uyku apnesi gibi sorunlar araştırılıyor.
Uyku bozukluklarının teşhisi için polisomnografi adı verilen uyku testi uygulanabiliyor.
Çene ağrısı konusunda uzmanlaşmış fizyoterapistler, özel egzersizler ve germe teknikleriyle kas gerginliğini azaltabiliyor.
Diş hekimleri ise dişleri korumak amacıyla gece plağı veya oklüzal splint önerebiliyor.
Bazı vakalarda botoks enjeksiyonları da gündeme gelebiliyor.
Ancak bu yöntemin pahalı olduğu, her hastada etkili olmadığı ve geçici sonuçlar sunduğu vurgulanıyor.
UZMANLARDAN UYARI: NEDENİ DE ELE ALIN Uzmanlara göre gece plağı, ağrı kesici veya fizyoterapi diş sıkmanın sonuçlarını hafifletiyor; ancak asıl nedeni ortadan kaldırmıyor.
Bu nedenle stres yönetimi, uyku hijyeni, kafein ve alkol tüketiminin azaltılması, elektronik cihazların yatak odasından çıkarılması gibi basit ama etkili alışkanlıklar büyük önem taşıyor.
Diş sıkma şüphesi olan kişilerin ilk adım olarak bir diş hekimi ya da doktora başvurması öneriliyor.
Bu haber, The Conversation'da yayımlanan ve Creative Commons lisansı ile paylaşılan makaleden hazırlanmıştır.
