CV’nin Ardındaki Emek: Türkiye İş Piyasalarında Kimler Hikayesini Anlatabiliyor?

CV’lerin profesyonel bir şekilde hazırlanması için adaylar tarafından emek verilir.

Bu emek içerisinde zaman harcanır ve bilgi birikimi kullanılır.

Nitekim bu emeğin hangi derecede karşılık bulduğu veya kimlerin gerçekten bu emeği sarf etme standartlarına sahip oldukları, derin soru işaretlerini beraberinde getirir.

İş piyasalarında bireysel hikayelerini anlatma konusunda başarısız olan adaylar, eleme süreçlerinin ilk aşamalarında yarışa veda eder.

Emek, Zaman ve Ayrıcalık Genellikle iş başvuruları yapan her adayın eşit şartlarda değerlendirilmesi için standart bir prosedür üzerinden işe alım aşamaları yürütülür.

Ancak sadece CV ismi verilen dokümanlar üzerinden iş başvurularının değerlendirilmesi yaklaşımı, toplumdaki bazı bireyleri iş başvuru sürecini daha çok emek vererek tamamlamak için zorlar.

Merkezi konumlarda eğitim hayatlarını tamamlayan ve dijital araçlara erişimi kolay olan bireyler, daha önce CV hazırlamamış olsalar bile araştırma yaparak bu süreci yönetebilir.

Örneğin Jobseeker platformu iş arayan adayların etkileyici CV ve ön yazı hazırlamaları için bilinmesi gereken tüm bilgileri A’dan Z’ye yayınlamaktadır.

Bu platformda inceleme yapan bir aday, CV veya ön yazı hazırlama sürecinin tüm detaylarını keşfedebilir.

Öte yandan kırsal bölgelerde yaşayan, erken yaşta çalışmak zorunda kalan veya eğitim hayatlarını çeşitli şartlar sonucunda yarıda bırakmak zorunda kalan bireyler için CV hazırlama süreci daha da zorlayıcıdır.

Öncelikle iş piyasalarının kabul gören CV dili, beyaz yakalı olarak adlandırılan ve genellikle yüksek pozisyonlarda çalışan bireylerin iş kültürü yapısını yansıtır. “Yetkinlik”, “sorumluluk alanı” veya “proje bazlı çalışma” gibi kavramlar, belirli eğitim geçmişine sahip olmayan bireyler için yabancı ifadelerdir.

Oysa ki bu kavramlara yabancı olmak, tamamen iş dünyasına yabancı olunduğunu göstermez.

Türkiye içerisinde birçok birey aile işletmelerinde, tarım alanlarında veya günübirlik işlerde çalışmaktadır.

Bu çalışmalar sonucunda kazanılan tecrübelerin genel olarak CV içerisine eklenmesi zordur.

CV’nin yaygın olarak kabul gören klasik yapısı, kayda değer çeşitli deneyimlerin açıkça ifade edilmesine engel olabilir.

Bu durumda iş başvurusu yapan adayların harcadıkları emeğin ve zamanın, farklı şekilde ele alınması gerektiği görülür.

CV’de Hikaye Anlatımı ve İstihdam Erişimi İlişkisi Türkiye’de istihdam erişimi ağırlıklı olarak adayların kendilerini ifade etme yetenekleri kapsamında şekillenir.

Bireyin erken yaşlarda geliştiği kültürel yapı bu noktada belirleyici bir faktör olarak öne çıkar.

Nitelik ve yeteneklerini iyi bir şekilde ifade eden, profilini etkili bir şekilde yansıtan ve kariyer hedeflerini net bir şekilde belirtmeyi başaran adaylar, iş başvuru aşamalarında avantajlı konuma geçer.

Kişinin aksanı, toplumsal değerleri ve öncelik verdiği kavramlar ise bu anlatının temelini oluşturur.

Anlatma ve kendini ifade etme yeteneği güçlü olan adaylar için CV’ler önemli bir iş başvuru dokümanı haline gelirken, doğru şekilde kendilerini ifade edemeyen adaylar için sessiz bir eleme mekanizması aracına dönüşür.

Yalnızca iş başvurularında değil, iş dünyasının içerisinde bile bu durumun çeşitli etkileri görülür.

Örneğin ailesinin arazisinde 7 sene boyunca çiftçilik yapan bir bireyin kazandığı tecrübelerini, kurumsal iş dünyasında etkili bir şekilde dile getirmesi oldukça zordur.

Çiftçilik deneyimi doğrultusunda kazanılan sorumluluk alma bilinci, fiziksel dayanıklılık ve problem çözme becerisi, alışılmış bir karşılığa sahip olmadığı için profesyonel iş dünyasında tam olarak yansıtılamaz.

Ayrıca bazı kesimler tarafından bu tecrübelerin değerli olarak kabul edilmemesi, belirli sektörlerin ve deneyim türlerinin arka planda kalmasına sebep olur.

Kültürel sermaye içerisinde sahip olunan hangi deneyimlerin önemli olarak nitelendirileceğini bilmek, iş arama sürecinde ve iş dünyasında çeşitli avantajların kazanılmasını sağlar.

CV Hazırlama Süreci Herkes İçin Aynı Derecede Zor Mudur?

Her CV adayın kişisel hikayesini anlatan bir iş başvuru dokümanıdır.

Nitekim bu dokümanı hazırlamak bazı bireyler için daha da zordur.

Kırsal alanlarda çalışan bireyler, mülteciler veya erken yaşta fiziksel iş gücü ile hizmet vermeye başlayan çalışanlar, CV hazırlama kültürüne uyum sağlamakta zorlanır.

Sonuç olarak kendi hikayelerini iş piyasalarının beklentileri doğrultusunda tam olarak nasıl anlatmaları gerektiğini bilmeyen kişiler, iş arama sürecinin perde arkasında kalır.

Büyük bir şehirde yetişmiş olan ve akademik eğitimini tamamlama fırsatı yakalayan bireyler için CV hazırlama süreci daha kolaydır.

Üniversite stajları aracılığıyla iş dünyasının dinamiklerini erken aşamada tanımaya başlamış bir yeni mezun adayın CV hazırlama süreciyle, günde 12–14 saat çalışan bir tarım işçisinin CV hazırlık süreci aynı olmayacaktır.

Günün büyük bir kısmını ağır şekilde çalışarak geçiren bir tarım işçisinin akşam eve döndüğünde CV tasarımı, öz geçmiş yapısı ve kendini pazarlama stratejileri üzerine düşünmesinin gerçekçi bir beklenti olmadığı açıktır.

Dışlayıcı Standartlar Halihazırda yürütülen işe alım süreçleri aslında adayları belirli bir formata uymaya zorlar.

Her ne kadar eleme mekanizmasını yürütmek için belirli bir formatın belirlenmesi zorunlu olsa da belirlenen standartlar her kesime eşit derecede hitap etmek için yetersizdir.

Örneğin “etkili” olarak tanımlanan CV yapısı içerisinde belirli kelimelerin kullanılması, şablonların oluşturulması ve özgün bir yapının hazırlanması beklenir.

Bu beklenti toplumun her kesimi için aynı derecede kapsayıcı değildir.

Herhangi bir işçinin, kayıt dışı olarak çalışan bir vatandaşın ya da mülteci olarak çalışan bir bireyin emeği, tam olarak CV içerisinde ifade edilemeyeceği için görünmezleşir.

Dışlayıcı standartlar anlatı becerisini ön plana çıkararak değerlendiren bir ayrıcalık alanını temsil eder.

Dolayısıyla bu durum, toplumsal bir kayıp yaşanmasına sebep olur.

Ayrıca kısıtlı sayıda açılan kontenjanlar, tanıdıklara sunulan imtiyazlar ve istihdam erişimi farklılıkları gibi çeşitli faktörler, iş başvurularının yapılamamasına ya da yapılan başvuruların olumsuz olarak sonuçlanmasına sebep olur.

Bu noktada iş başvurusu yapmak amacıyla harcanan emeklerin boşa gittiği ya da bu fırsatın doğrudan sadece belirli bir kitleye sunulduğu görülür.

Mevcut Şartlarda Başarılı Bir CV Nasıl Hazırlanır?

Ülkemizde yapılacak olan iş başvuruları için Türkiye iş piyasalarının dinamiklerinin göz önünde bulundurulması gerekir.

İş başvuru süreci içerisinde arka planda kalmamak ve bireysel hikayeyi işe alım görevlilerine aktarmayı başarmak için mevcut şartlarda izlenilmesi gereken bazı yöntemler vardır.

Bu yöntemler şu maddeleri içerir: Standartlaştırılmış yapıya uyum sağlamak: Türkiye iş piyasalarında yaygın olarak kabul gören CV’ler incelendiğinde, bu dokümanların kesintisiz ve istikrarlı bir şekilde kariyer gelişimini ifade eden dokümanlar oldukları görülür.Eğitim bilgilerini ve kurumsal referansları vurgulamak: Her ne kadar CV içerisinde bireysel yetenek ve yetkinliklere önem verilse de Türkiye iş piyasalarında adayın hangi eğitim kurumundan mezun olduğu, hangi kurumlarda performans gösterdiği ve hangi referanslara sahip olduğu göz önünde bulundurulur.Doğru hitap dili kullanmak: Profesyonel CV hitap dili başarıyı ölçülebilir, saygılı ve etkili bir şekilde pazarlama becerisini gerektirir.

Bu jargon genellikle mesleki deneyim ile birlikte gelişir ve kendilerini CV içerisinde daha iyi ifade eden adayların iş piyasalarında ön plana çıkmalarını sağlar.Dijital sistemlere uyumlu bir CV oluşturmak: ATS (Aday Takip Sistemi) ismi verilen yazılımlar yüksek sayıda iş başvurusu yapılan pozisyonlar için ön eleme aşamasını oluşturur.

İlgili iş pozisyonuyla uyumlu anahtar kelimeleri içermeyen CV’ler, içeriğinden bağımsız olarak değerlendirme aşamalarına geçemez.

Somut ve ölçülebilir bilgiler eklemek: Türkiye iş piyasalarında kabul gören CV’ler somut ve ölçülebilir nitelikleri içerisinde bulundurur.

İş verenler adayların deneyimlerini somutlaştırmalarını ve sahip olunan niteliklerin stratejik bir şekilde sunulmasını bekler.

Türkiye iş piyasalarına uyumlu bir CV hazırlamak için teknik becerilerin kullanılması, sahip olunan referans ağından faydalanılması, akademik geçmişin ve kazanılan tecrübelerin iş ilanındaki gereklilikleri kapsaması gerekir.

Aksi takdirde özellikle rekabetin yüksek olduğu iş piyasalarında yapılan başvurunun ön plana çıkması oldukça zordur.

Sonuç Her ülkede olduğu gibi Türkiye içerisindeki iş piyasalarını da belirleyen çeşitli dinamikler bulunur.

Bu dinamikler içerisinde iş başvuru sürecinin temelini CV ismi verilen dokümanlar oluşturur.

Nitekim iş başvurusu yapmak isteyen adayların CV hazırlama sürecinde harcadıkları emek ve zaman eşit değildir.

Ülkemizde bireylerin CV kültürüne uyum sağlama becerisi ve istihdam erişimi, bireysel olarak kendilerini geliştirdikleri alanlara göre değişiklik gösterir.

Mevcut şartlarda adayların doğru bir CV hazırlayabilmeleri için standartlaştırılmış yapıya uyum sağlamaları gerekir.

Bu yapı içerisinde ise bireysel hikayesini anlatma yeteneğine sahip olan adaylar ön plana çıkar.

Nitekim CV’lerin süregelen yapısı, profesyonel iş dünyasına uyumlu olmayan iş alanlarında kazanılan tecrübeleri aktarmak için kısıtlayıcıdır.