Paris’in dev futbol ekosistemi

Dünyanın en bereketli fut­bolcu yetiştirme üssü neresidir desem aklını­za hangi bölgeler ve şehirler ge­lir bir çırpıda?

Muhtemelen Bre­zilya’nın iki metropolü Sao Paulo ve Rio’yu bir çırpıda sayarsınız.

Belki, onlarca irili ufaklı kulü­büyle Arjantin’in başkenti Bu­enos Aires aklınıza gelir.

Avru­pa’dan Londra ve Barcelona gibi futbol başkentlerini düşünürsü­nüz.

Belki Afrika’dan birkaç şeh­rin adını da anarsınız.Bunların hepsi önemli futbolcu yetiştirme sahaları olmakla bera­ber hiçbiri Avrupa’nın göbeğin­deki bir metropol kadar ön plana çıkmıyor.

Evet, Fransa’nın baş­kenti Paris’ten ve onu çevreleyen bölgeden bahsediyorum.

Paris bölgesi son 15 yılda dünyanın bir numaralı futbolcu üretim üssü haline geldi.

Bu bölgeden yetiş­miş yüzlerce futbolcu Fransa’da ve Avrupa’nın diğer liglerinde top koştururken çok sayıda milli ta­kımı da beslemeye devam ediyor.Fransa’nın nasıl bir futbolcu fabrikası olduğunu zaten gözlem­liyorduk ama Paris bölgesinin et­kisi giderek arttı.

Paris ve banli­yöleri bugün sadece Fransızların değil tüm Avrupa kulüplerimi gö­zünü diktiği bir vaha.

Bunun lig­lere ve büyük turnuvalara yansı­masını görmemek imkânsız.

Me­sela iki araştırmacı Bastien Drut ve Richard Duhautois’dan öğ­reniyoruz ki, 1995-96 sezonun­da Fransa ligindeki oyuncuların yüzde 10’u Paris bölgesinden çı­karken bu oran 20 sezon sonra yüzde 27’ye ulaşmış.Katar 2022’de 29 Parisli Keza Fransa Milli Takımı’nda­ki Parisli ağırlığı hemen göze çar­pıyor. 1990’larda yalnızca birkaç Parisli takımda yer bulurken bu sayı son dönemde kadronun ya­rısına ulaşmış durumda.

Mese­la son büyük turnuva olan Euro 2024’te Fransa kadrosundaki 25 oyuncunun 13’ü ya Paris doğum­luydu ya da bu bölgede futbol eği­timi almıştı.

Bugün Fransa kad­rosunda başta Kylian Mbappé ol­mak üzere Kolo Muani, Rabiot, Coman, Koné, Akliouche, Saliba gibi isimler Paris ve onu çevrele­yen banliyölerde doğmuş, futbol­la bu bölgedeki yerel kulüplerde tanışmış ve sonradan büyük kari­yer yapmış oyuncular.

Bunlardan bazıları halen dünyanın en değer­li futbolcuları arasında yer alıyor.Ama bu etki sadece Fransa Mil­li Takımı’yla sınırlı değil.

Çünkü Paris futbol ekosistemi aynı za­manda diğer milli takımları da besliyor.

Mesela 2018 Dünya Ku­pası’nda Paris doğumlu toplam 15 oyuncu vardı ve bunlar beş ay­rı takıma dağılmıştı. 2022 Dün­ya Kupası’nda bu sayı 29’a çıktı!

Fransa kadrosundaki 11 oyun­cunun aynı sıra Kamerun’da al­tı, Tunus’ta dört, Senegal’da üç ve Almanya, Fas, Gana, Katar ve Portekiz’de der birer Parisli oyuncu vardı.

Bu yılki Dünya Ku­pası’nda takım sayısının artma­sıyla beraber Parisli oyuncu sa­yısının da çoğaldığını görebiliriz. 48 takımlı Kupa’da belki de 40 ila 50 Parisli oyuncu yer alabilir.Devasa bir futbol ağı Peki bu başarılı ve verimli eko­sistemin oluşmasının sebepleri neler?

Bu konuya dair araştırma­ları okurken, belgeselleri izler­ken birkaç ana faktörle karşılaş­tım.

Birincisi, Paris bölgesi de­nen metropol nüfüs açısından büyümeye devam ediyor.Yazar Simon Kuper’den öğ­reniyorum ki bölgenin nüfusu 2.

Dünya Savaşı’nın hemen ar­dından 6,6 milyonmuş.

Nüfus 1975’te 9,9 milyona, 2024’teyse 12,2 milyon çıkmış.

Kısacası bu bölge özellikle göç almaya devam ediyor.

Dinamik genç bir nüfus söz konusu.

Ve bu genç nüfusun hâlâ bir numaralı ilgi alanı futbol.

Okul öncesi, okul sonrası topu ka­pan semt sahasına koşuyor.

Yani sürekli pratik söz konusu.

Ayrı­ca, bu küçük sahalar temel tekni­ği ve yaratıcılığı geliştirmek için bire bir.Ancak, bu gençler kendi baş­larına da bırakılmış değil.

Tüm Fransa’daki gibi Paris bölgesi de bir kulüpler ağıyla örülmüş du­rumda.

Sky Sports’un verdiği bil­giye göre Paris Futbol Ligi’nde kayıtlı 1100 kulüp ve bu kulüpler­de lisanslı farklı yaş grupların­dan tam 325 bin futbolcu var.

Bu yüz binlerce futbolcu, hepsi bi­rer sahaya sahip kulüplerde eği­timli antrenörler nezaretinde çalışıyor.

Bu bu semt kulübü-sa­ha-antrenör üçlüsünün arkasın­da her zaman bir devlet desteği var.

Fransa Futbol Fede­rasyonu’nun amatör futbola dair yıllık büt­çesi 100 milyon euro­yu aşıyor.

Bunun 20 milyon euroluk kısmı tesis, ulaşım gibi konu­larda doğrudan desteği kapsıyor.AFCON’a Paris damgasıFutbolcu fabrikası Paris’in etkisinin en fazla görüldüğü turnuvalardan biri de Afrika Futbol Şampiyonası (AFCON).

Mesela AFCON 2023’te final oynayan Fildişi Sahili’nin ilk 11’inde Paris bölgesinde doğmuş, oranın sokaklarında top peşinde koşmuş tam altı oyuncu vardı.

Kaleci Fofana, sağ bek Aurier, stoper Ndicka, orta saha Fofana ile forvetler Gradel ve Haller.

AFCON 2023’te Paris’te doğmuş tam 54 futbolcu vardı.

Halen devam eden ve Fas’ın ev sahibi olduğu AFCON 2025’te bu Paris etkisini bariz şekilde hissetmek mümkün.

RC Scouting adlı X kullanıcısının araştırmasına göre 24 ülkenin katıldığı şampiyonada 43 Parisli oyuncu var.

Bu çarpıcı sayının arkasında aslında bir fırsat farkı yatıyor.

Paris’te yetişmesine rağmen Fransa milli takımlar sistemine giremeyen ya da belli bir yaştan sonra fırsat bulamayan gençler ebeveynlerinin ülkelerinin milli takımlarına yöneliyor belli bir yaştan sonra.

Böylece Angola, Burkina Faso, Cezayir, Demokratik Kongo, Fas, Fildişi Sahilleri, Kamerun, Komorlar, Mali, Senegal ve Tunus’ta çok sayıda Parisli futbolcu izliyoruz.

Bu rakama Paris’te doğmamakla beraber küçük yaşta bölgeye taşınıp orada yetişmiş oyuncuların dahil olmadığını hatırlatalım.

Mesela Galatasaray forması de giyen Gabonlu Mario Lemina ve kardeşi Noha Paris bölgesinde yetiştiler.

Hatta Mario, Fransa U19 milli takımıyla dünya şampiyonu bile oldu.

Sonradan A takım seviyesinde Gabon’u tercih etti.