TÜSİAD maliyet bazlı rekabet gücü endeksi son çeyrekte geriledi

TÜSİAD Maliyet Bazlı Rekabet Gücü Endeksi (TÜSİAD-RGE), 2025 yılının üçüncü çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre yüzde 1,5 artarak 90,1 seviyesine yükselmişti.

Ancak yılın son çeyreğinde bu eğilim tersine döndü ve endeks bir önceki çeyreğe kıyasla yüzde 1,5 gerileyerek 88,8 değerine düştü.

Rapora göre, son iki çeyrekte gözlenen toparlanmaya rağmen rekabet gücünde yeniden kayıp yaşandı.

Bu gelişmede, yurt içi enerji maliyetlerinin olumlu seyrine rağmen ara malı ve işgücü maliyetlerinin rakip ülkelerin üzerinde gerçekleşmesi belirleyici oldu.

İşgücü verimliliği rakip ülkelerin üzerinde artmaya devam etse de bu durum firmaların maliyet bazlı rekabet gücü üzerinde belirgin bir etki yaratmadı.

Bir önceki yılın aynı çeyreği ile kıyaslandığında ise, TÜSİAD-RGE yıllık yüzde 2,9 yükseliş kaydetti.

Maliyet bazlı rekabet gücündeki yükselişe ara malı kalemi 2,6 puan ile en büyük katkıyı yaparken, işgücü maliyetleri de geçtiğimiz yıla göre olumlu seyrederek endeksi 0,4 puan artırdı.

Bu dönemde enerji maliyetlerindeki sınırlı artış endeksi 0,1 puan düşürürken, finansman maliyetlerinde önemli bir değişim gözlemlenmedi.

İhracatçı firmaların maliyet bazlı rekabet gücünde son bir yılda gözlenen bu iyileşmeye rağmen TÜSİAD-RGE, 2015’ten başlayan endeks tarihinin en düşük seviyelerine yakın seyretti.

İşgücü ve ara malı maliyetleri rakiplere göre arttı Son çeyrekteki gerilemede maliyet bileşenleri arasındaki ayrışma etkili oldu.

Yurt içi enerji maliyetlerinde düşüş gözlenirken, işgücü ve ara malı maliyetlerinin rakip ülkelere kıyasla daha yüksek artış göstermesi rekabet gücünü olumsuz etkiledi.

ABD doları bazında yurt içi işgücü maliyetleri son çeyrekte yüzde 4,4 artarken, rakip ülkelerde bu artış yüzde 0,1 ile sınırlı kaldı. Özellikle emek yoğun sektörlerde yaşanan istihdam kaybı, ortalama ücret seviyesinin yükselmesine katkı sağladı.

Ara malı maliyetleri de benzer bir eğilim gösterdi.

Yurt içinde bu kalemde maliyetler yüzde 1,2 artarken, rakip ülkelerde artış yüzde 0,3 seviyesinde gerçekleşti.

Enerji maliyetleri ise rekabet gücünü destekleyen tek ana unsur oldu.

Küresel fiyatlardaki zayıf seyirle birlikte yurt içi enerji maliyetleri son çeyrekte yüzde 3,2 oranında geriledi. Öte yandan, işgücü verimliliğinde rakip ülkelere kıyasla daha yüksek artış gözlenmesine rağmen, bu gelişme henüz rekabet gücüne belirgin bir katkı sağlamadı.

Verimlilik düzeltilmiş endeksin (TÜSİAD-RGEV), ana endekse kademeli olarak yakınsamaya devam ettiği belirtildi.

Raporda ayrıca, 2026 yılı başından itibaren küresel enerji fiyatlarında beklenen artışın üretim maliyetlerini yukarı çekebileceği ve bu gelişmenin endeksin seyri açısından belirleyici olacağı ifade edildi.