Bu bir Kara Kutu haberidir: Türk ilaç devi Sanovel yabancılara satıldı

Türk ilaç sektörünün önemli oyuncularından Sanovel, yabancı bir yatırım fonunun kontrolüne geçti. 1983 yılında Eczacı Erol Toksöz tarafından kurulan şirket, yapılan hisse devriyle birlikte Londra merkezli Afendis Capital Management bünyesine dahil oldu.Kurucusunun 2012’deki vefatının ardından yönetim Ahmet ve Zafer Toksöz kardeşlere geçmişti.

Ancak geçen yıllarda artan maliyetler ve rekabet koşulları şirketi yeni finansman arayışlarına yöneltti.

Ortaklar arasındaki stratejik görüş ayrılıkları da süreci hızlandırdı ve satış kararıyla sonuçlandı.Ahmet ve Zafer ToksözZafer Toksöz hisselerini tamamen devrederek şirketten ayrılırken, Ahmet Toksöz’ün yaklaşık yüzde 35 oranındaki payını koruyarak azınlık ortak olarak kaldığı öğrenildi.

Şirketin yabancı sermayeyle ilk teması ise yeni değil.

Sanovel, 2020 yılında hisselerinin yüzde 30’unu 200 milyon dolar karşılığında uluslararası yatırımcıların bulunduğu bir konsorsiyuma devretmişti.Son devirle birlikte yönetim kadrosu da değişti.

Yönetim kurulu başkanlığına Mehmet İlkin getirilirken, başkan vekilliği görevine Cem Karakaş atandı.

İcra kurulu başkanlığı (CEO) görevini ise sektörde deneyimli isimlerden Hülya Yalın üstlendi.Afendis Capital Management, Avrupa ve Orta Doğu’da özellikle operasyonel dönüşüm gerektiren şirketlere yatırım yapmasıyla biliniyor.

Gıda ve sağlık sektöründe faaliyet gösteren firmaları portföyüne katan fon, Sanovel yatırımıyla Türkiye ilaç sektörüne doğrudan giriş yapmış oldu.İstanbul Silivri’de bulunan üretim tesisiyle faaliyet gösteren Sanovel, yıllık yaklaşık 300 milyon kutu ilaç üretim kapasitesine sahip.

FDA onaylı tesislerinde farklı ilaç formlarında üretim yapan şirket, 180’den fazla ürünle hem iç pazara hem de ihracata yönelik faaliyet yürütüyor.Satışın ardından sosyal medya hesabından açıklama yapan eski ortak Zafer Toksöz ise sürece sert tepki gösterdi.

Toksöz, şirketin yok pahasına yabancılara kaptırıldığını savunarak, aile içi anlaşmazlıkların bu sonuca zemin hazırladığını ifade etti.Zafer Toksöz’ün Sanovel’in satışı ile ilgili olarak yaptığı sosyal medya paylaşımı şöyle:“Bugün itibarıyla Sanovel İlaç daki yönetim kurulu üyeliğim sona ermiştirDaha önce hissemi de satmış olduğumdan dolayı artık herhangi bir bağım kalmamıştırBunca yıldır emeğimi alın terimi esirgemeden , durmadan çalışmama rağmen rağmen, üstüme düşeni fazlası ile sorumluluk almama rağmen ; bugün yarım yüzyıla yakın bir sürede oluşmuş mükemmel bir değeri maalesef yabancıların eline yok pahasına kaptırmış bulunmaktayızTürkiye de neden üçüncü nesile bu tip şirketlerin kalmadığına örnek olarak hep uzmanlar kurumsallaşamamaktan bahseder.

Oysa son beş senedir kurumsallaşamamış bir firma nasıl oldu da profesyonellerin elinde değerini korumayı başardı, bu da bir örnek olarak tarihe not düşülsünAile fertlerinin hırsa kapılarak, hakkından daha fazlasına elde etme rüyası ile yapılan yanlışlar ; bugün gösterdi ki sorun kurumsallaşmada değil miras hukuğunda; trust, foundation gibi yapıların uygulansa bile , ölüm sonrası kolaylıkla hukuki süreçler ile tıkanması veya bozulması, başka hırsları olan kişilerin bilgi becerileri yetmediğinde etraflarındaki pirhanaların eline düşmesine yol açmaktadırKumdan altın yaratan bir neslin kurduğu bu değerler çarçur olurken, maalesef kurucuların mezarda kemiklerinin sızlamasına yol açar, böyle de devam eder giderToksözlerin ilaç dan çıkma vakti gelmiş demek ki , ne yapalım !Takdiri ilahi böyleymiş , bakalım daha neler gösterecek hayat”40 yılı aşkın geçmişe sahip Sanovel’de yeni bir dönem başlarken, Türkiye’de yerli sanayi şirketlerinin yabancı fonlara devri tartışmaları da yeniden gündeme geldi.

Gazeteci Soner Yalçın’ın 2019 yılında yayımlanan kitabı Kara Kutu’da, yabancılara devredilen Türk şirketlerine ayırdığı bir bölüm var.

İlaç firmaları arasındaki en büyük aktörlerden biri olan Pfizer’ın, jenerik ilaç ürettikleri iddiasıyla Türk ilaç firmaları Abdi İbrahim ve Sanovel'i dava ettiği de kitapta yer alan bilgiler arasında.TÜRK ŞİRKETLER BOĞULDUTürkiye’deki en büyük 20 ilaç firmasının 15’i yabancı sermayeye geçti.Türkiye' de faaliyet gösteren çokuluslu ilaç firmaları yıllardır çeşitli iddialarla şikayette bulundu; bunları AB merkezi Brüksel'e taşıdı, Türkiye hakkında soruşturma yapıldı hatta Türkiye mahkemeye verildi.

Ardından Batılı uzmanlar gelip Türk şirketlerinin "kozmik odalarını" Eczacılar Birliği'ni, depoları gözden geçirdi ama hiçbir delil bulamadılar.Bu şirketler pahalı referans ilaçlarının alınması oluşturdukları baskı ile nam saldı.Ruhsatlandırma süreçlerinde yaşanan zorluklar, yerli ilaç firmalarının önüne çıkan bir diğer büyük engel olarak görülüyor.Tüm bu nedenlerle yerli firmaların çoğu, küresel firmalarla rekabet edemeyip ya fasoncu oldu ya da fabrikasını yabancıya satarak sektörden çıktı.

Türkiye ilaçta (ve tıbbi gereçlerde) uluslararası tekellere bağımlı hale geldi.Soner Yalçın’ın kitabında belirttiği gibi “Türk ilaç Sanayi'nin kökü olan ulusal şirketler, küresel firmalar tarafından yutuldu”Yabancılara satılan diğer şirketler şöyle:-Türk şirketi İlsan-Hexal, Sandoz' a 1999'da satıldı.-Türk şirketi İbrahim Etem Ulagay İlaç, Menarini Group'a 2001'de satıldı.-Türk şirketi Fako İlaç, Actavis'e 2003'te satıldı.-Türk şirketi Deva Grup, Eastpharma' a 2006' da satıldı.-Türk şirketi Münir Şahin İlaç Sanayi, Partners in Life Science' a 2006' da satıldı.-Türk şirketi Biofarma, Partners in Life Science-Citigroup Venture Cap.' a 2006' da satıldı. (2021’de İsviçre merkezli yatırımcılara tekrar satıldı)-Türk şirketi Eczacıbaşı Sağlık Ürünleri ile Eczacıbaşı Öz-gün Kimya, Zentiva'ya 2007'de satıldı.-Türk şirketi Med İlaçlar, TEVA'ya 2007'de satıldı.-Türk şirketi Yeni İlaç, Recordati'ye 2008'de satıldı.-Türk şirketi DDS, ERBA Diagnostics Mannheim' e 2010'da satıldı.-Türk şirketi Avimedica, Lohmann Animal Health' e 2010'da satıldı.-Türk şirketi Taymed, Celesio Grup'a 2010 yılında satıldı.-Türk şirketi Cenovapharma, Polpharma SA' ya 2011' e satıldı.-Türk şirketi Dr.

Feridun Frik İlaç, Recordati'ye 2011' de satıldı.-Türk şirketi Cinay Kimya, Santa Farma'ya 2011'de satıldı.-Türk şirketi Mustafa Nevzat İlaç, Amgen' e 2012'de satıldı.-Türk şirketi ABC Kimya, Sika'ya 2017'de satıldı.-Türk şirketi Dental, Straumann' a 2017'de satıldı.Hala yerli kalmayı başaran büyük firmalar arasında Nobel, Abdi İbrahim ve Bilim bulunuyor…Odatv.com