Haber Detayı
Türkiye eserlerini geri alıyor: Yapay zekadan yardım
Türkiye, yurtdışına kaçırılan kültürel mirasını geri getirme çabalarını hızlandırıyor. Uluslararası iş birlikleri ve yapay zeka teknolojisiyle desteklenen bu süreç, tarihi eserlerin toprağına dönmesini sağlıyor ve kültürel mirasın korunmasına önemli katkı sunuyor.
Roma İmparatoru Marcus Aurelius’a ait antik bronz heykelin onlarca yıl sonra Türkiye’ye dönmesi, yalnızca sembolik bir dönüş değil, aynı zamanda Türkiye’nin yurtdışına kaçırılmış kültürel mirası geri kazanma çabalarındaki önemli bir zafer olarak değerlendirildi.HEYKELİN İADESİ VE SÜREÇİkinci veya üçüncü yüzyıla ait olan bronz heykel, 1960’larda Antalya yakınlarındaki antik Bubon kentinden çıkarılmıştı.
Yıllarca süren araştırma, bilimsel testler ve tanık ifadeleri sonrası başsız heykel geçen yıl Türkiye’ye geri getirildi.Heykelin iadesi, ABD İç Güvenlik Bakanlığı ve Manhattan Savcılığı ile yapılan iş birliği sayesinde mümkün oldu.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Temmuz ayında yaptığı açıklamada: "Uzun bir mücadeleydi.
Kararlıyız ve sabırlıydık, kazandık." dedi.HEYKELİN ÖNEMİTürkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı Kaçakçılıkla Mücadele Dairesi Başkanı Zeynep Boz, AFP’ye (Fransız Basın Ajansı) şunları söyledi:"Bilgisayar verileri nihayet işlediğinde ve eşleşmeyi gördüğümüzde heyecan verici bir andı.
Bu anı asla unutamam."Boz, bronzun antik çağda değerli bir hammadde olduğunu ve bu nedenle bronz heykellerin günümüze ulaşmasının nadir olduğunu belirtti.YAPAY ZEKA İLE KÜLTÜREL ESER TAKİBİMarcus Aurelius heykelinin iadesinde yeni yapay zeka sistemi “TraceART” doğrudan kullanılmamış olsa da, bu sistem Britanya’dan geri alınan iki 16. yüzyıl İznik çinisinin tespitinde görev aldı.TraceART, satış platformları, açık artırmalar ve sosyal medyayı tarayarak Türk kökenli kültürel varlıkları belirliyor ve şüpheli eserleri uzman incelemesine gönderiyor. 2025’te aktif hale gelen sistem, yüzlerce eseri inceleme için işaretledi.
Ocak ayında Türkiye, Colorado’daki Denver Art Museum’dan Anadolu tarzı mermer bir başı da geri aldı.
Müze, eserin 1940’larda İstanbul’da görev yapmış bir ABD konsolosunun eşinden bağışlandığını bildirdi.TÜRKİYE’NİN KÜLTÜREL MİRAS MÜCADELESİTürkiye’nin kampanyası, İran, Çin ve Mısır gibi ülkelere de eserlerin iadesini kapsıyor.
Boz AFP’ye yaptığı açıklamada:"Çin’de tapınaklardan çalınan iki eseri iade ettik.
Ayrıca Mekke’deki Kabe’nin anahtarını da Türkiye’ye yasadışı yollarla geldiğini fark ettikten sonra Mısır’a geri gönderdik" dedi.Türkiye, Osmanlı döneminde alınmış diğer kültürel eserlerin de geri kazanılması için çalışıyor.
Bunlar arasında Berlin’deki antik mermer "Eski Balıkçı" heykeli ve Fransa’daki Louvre Müzesi’nde bulunan onlarca İznik çinisi bulunuyor.Boz, "18. ve 19. yüzyıllarda alınan eserlerin yasal olarak elde edildiği varsayılıyor.
Biz bu görüşü paylaşmıyoruz" dedi.Çinilerden biri 2003’te Osmanlı dönemine ait bir kütüphane duvarından düştü ve arkasında Fransız üretici markası bulundu.
Orijinal ve diğer çiniler 1800’lerin sonunda bir Fransız tarafından restorasyon bahanesiyle alınıp yerine sahte eserler konmuştu.Bugün eserlerin önünde İngilizce, Fransızca ve Türkçe bir levha yer alıyor: "Önümüzdeki çiniler replikadır." Orijinaller şu anda Paris’in 200 km kuzeyindeki Louvre’un Lens şubesinde sergileniyor.Odatv.com
