Haber Detayı
ABD gerçek borcunu gizliyor mu? 39 trilyon dolardan çok daha fazlası: Ekonomi dergisi Fortune yazdı
Ünlü ekonomist Smetters gibi bazı uzmanlara göre ABD’nin mali yükü açıklanandan çok daha büyük. Kesin kalemler olan sosyal güvenlik ve sağlık programlarının gelecekteki maliyeti hesaba katıldığında toplam yükümlülük 100 trilyon dolara yaklaşabiliyor.
ABD’nin resmî ulusal borcu yaklaşık 39 trilyon dolar.
Ancak ülkenin önde gelen maliye ekonomistlerinden Kent Smetters’e göre gerçek tablo çok daha ağır: Washington’un toplam yükümlülüğü 100 trilyon dolara yaklaşıyor.
Ekonomi dergisi Fortune'da Nick Lichtenberg imzasıyla yayımlanan makaleye göre Smetters, ABD’nin bütçe muhasebesinin bu farkı gizleyecek şekilde kurgulandığını söylüyor.
RESMÎ BORÇ GERÇEĞİ YANSITMIYORSmetters’e göre 39 trilyon dolar yalnızca devletin hukuken kesin olarak ödemek zorunda olduğu borçları kapsıyor.
Buna karşın sosyal güvenlik ve sağlık programları gibi gelecekte yapılması beklenen harcamalar resmî borç hesabına dahil edilmiyor.
Smetters'ın aralarında bulunduğu bazı ekonomistlere göre sosyal güvenlik ve sağlık programları da borç gibi görülmeli.
Uzmanlar konuya şu üç maddede açıklık getiriyor: - Bu ödemeler on milyonlarca seçmenin kazanılmış hakkı - Politik olarak iptal edilmesi imkânsız - Buna rağmen resmî borç hesaplarında yer almıyor ve muhasebede görünmediği için sorun erteleniyor Bu kalemler özellikle sosyal güvenlik ve sağlık gibi programlarda biriken büyük “karşılıksız yükümlülükleri” içeriyor.
Ekonomiste göre bu örtük borçlar, açık borçların yaklaşık iki katına ulaşıyor.
Bu nedenle ABD’nin gerçek mali yükü 100 trilyon dolar seviyesine yaklaşıyor.
BORÇ/GSMH ORANI YÜZDE 300’E ÇIKIYOR Smetters, ABD hükümetinin özel şirketlerle aynı muhasebe kurallarına tabi olması halinde tablonun çok daha ağır görüneceğini belirtiyor.
Mevcut hesaplamaya göre ABD’nin borç/GSMH oranı yaklaşık yüzde 100.
Ancak örtük yükümlülükler de hesaba katıldığında bu oran yüzde 300’e yaklaşabiliyor.
Ekonomiste göre bu fark teknik bir ayrıntı değil, federal muhasebe kurallarının sonucu. ‘PONZİ DEĞİL, MUHASEBE OYUNU’ Sosyal güvenlik sistemi zaman zaman Ponzi düzenine benzetiliyor.
Smetters ise bu tanımı reddediyor.
Ekonomiste göre ortada bir dolandırıcılık değil, daha çok bir “muhasebe oyunu” var.
Bütçe kuralları sayesinde bazı yükümlülükler resmî borç kalemlerinden çıkarılarak “örtük borç” kategorisine aktarılabiliyor.
Böylece mali yük kamu kayıtlarında olduğundan küçük görünüyor.
SOSYAL GÜVENLİK FONU 2032’DE TÜKENEBİLİR ABD’nin en büyük mali risklerinden biri ise sosyal güvenlik sistemi.
Mevcut projeksiyonlara göre emeklilik fonunun 2032’de tükenmesi bekleniyor.
Bu durumda yasa gereği ödenekler yalnızca o yıl toplanan vergiler kadar dağıtılabilecek.
Bu da emekli maaşlarında yaklaşık yüzde 16’lık otomatik kesinti anlamına geliyor. ‘ASLINDA SORUN DAHA BÜYÜK’ ABD Hazine Bakanlığının kendi raporları da uzun vadeli açığın büyüklüğüne işaret ediyor.
Resmî hesaplamalara göre 75 yıllık karşılıksız yükümlülük 73,2 trilyon dolar seviyesinde.
Smetters’e göre bu ve benzeri kalemler resmî borç hesabının dışında tutulduğu için Washington’daki politikacılar gerçek tabloyla yüzleşmek zorunda kalmıyor.
Ekonomist, mevcut sistemin borcu çözmek yerine yükümlülükleri bir sütundan diğerine kaydıran politikalar üretmeye yol açtığını vurguluyor.
ABD’nin yakın vadede mali çöküşle karşı karşıya olmadığını söyleyen Smetters, buna rağmen reform için zamanın hızla daraldığı uyarısında bulunuyor.
