Haber Detayı
Büyük adım! 5 dakikalık basit test, 190 milyon kadının hayatını değiştirebilir
Bilim insanları, dünya genelinde milyonlarca kadının teşhis almak için yıllarca beklemesine son verecek 5 dakikalık basit bir test geliştirdi. ‘Çikolata kisti’ olarak da bilinen endometriozisin teşhis süresini yıllar mertebesinde kısaltması beklenen bu yöntem, tedavi sürecinde yeni bir dönem başlatabilir.
Dünya genelinde yaklaşık her 10 kadından birini, yani toplamda 190 milyon kişiyi etkileyen endometriozis; rahim içini döşeyen dokuya benzer bir dokunun, vücudun başka yerlerinde büyümesiyle ortaya çıkıyor.
Kronik pelvik ağrı, ağır adet dönemleri ve kısırlık gibi ciddi sorunlara yol açan bu durum, günlük hayatı kabusa çevirebiliyor.
Buna rağmen, pek çok kadın semptomlarının ciddiye alınması için yıllarca mücadele ediyor.
Örneğin Birleşik Krallık'ta teşhis süresi, 2020'de 8 yıl iken günümüzde 9 yıl 4 aya kadar yükselmiş durumda.
Avustralya’daki Queensland Üniversitesi'nden araştırmacılar, geliştirdikleri yeni tarama aracıyla bu süreyi radikal şekilde kısaltmayı hedefliyor.
SAFE (Simplified Adolescent Factors for Endometriosis) adı verilen bu yeni araç, risk altındaki genç kadınları ve kız çocuklarını belirlemek için tasarlanmış kısa bir anketten oluşuyor.
Hastalara şu 6 temel başlıkta sorular soruluyor: 1- Pelvik ağrının şiddeti2- Bu ağrı için daha önce tıbbi yardım aranıp aranmadığı3- Düzenli ağrı kesici kullanımı 4- Aşırı kanama durumu5- Adet dönemlerinin sancılı geçip geçmediği6- Ailede endometriozis öyküsü Bu cevaplardan elde edilen puanlama sistemi, aile hekimlerinin hastayı bir uzmana yönlendirip yönlendirmemesi gerektiğine karar vermesine yardımcı oluyor.
Avustralya Kadın ve Kız Çocuk Sağlığı Araştırma Merkezi Direktörü Profesör Gita Mishra, aracın öncelikli hedefinin teşhis gecikmesini 6 ila 8 yıl azaltmak olduğunu belirtiyor.
Mishra, Hangi hastanın sevk edilmesi ve tedavi edilmesi gerektiğini belirlemek zor bir süreç.
Bu araçla, özellikle ergenlik döneminde belirtiler başlar başlamaz riski tespit ederek tedavinin mümkün olan en erken aşamada başlamasını umuyoruz dedi. 9.000’den fazla kadının verileriyle geliştirilen bu sistemin sonuçları, prestijli tıp dergisi eClinicalMedicine'da yayımlandı.
Bir sonraki aşamada aracın klinik ortamlarda ne kadar etkili olduğu test edilecek.
Endometriosis UK tarafından yapılan güncel bir anket, tablonun vahametini gözler önüne seriyor.Kadınların %39'u, hastalık şüphesi uyanmadan önce doktora en az 10 kez gitmek zorunda kaldığını söylüyor.Katılımcıların %55'i semptomlar nedeniyle acil servise başvurduğunu, ancak bunların %46'sının hiçbir tedavi uygulanmadan eve gönderildiğini belirtiyor.
Şu an için endometriozisin kesin bir tedavisi bulunmuyor.
Mevcut yöntemler genellikle ağrı kesiciler, hormon hapları veya hormonlu spirallerle semptomları baskılamaya yönelik.
Şiddetli vakalarda ise ilaçla veya cerrahi müdahale (histerektomi) ile erken menopoz seçeneği sunuluyor.
