İran'ın mozaik savunma doktrini: Parçalı yapı - Bütüncül direniş

Güvenlik, istihbarat ve göç uzmanı Oral Toğa sosyal medya hesabında yaptığı paylaşımda İran'ın savunma doktrinine dair detaylar verdi.

İran'ın mozaik savunma konsepti, 2001 Afganistan ve 2003 Irak işgallerinin yakından incelenmesiyle şekillenen, konvansiyonel bir ordunun ABD karşısında tutunamayacağı gerçeğinden hareketle geliştirilmiş bir asimetrik savaş doktrini.

Bu konsept, esasen kara işgaline karşı tasarlanmış ancak zamanla hava tehditlerine ve füze atışlarına karşı da revize edilmiş bulunuyor.

DOKTRİNİN MİMARLARI Dönemin Devrim Muhafızları Genel Komutanı Yahya Rahim Safevi (1997-2007), komutanlığı boyunca asimetrik savaş doktrinini Devrim Muhafızları'nın temel yönelimi haline getirdi.

Ancak mozaik savunmanın kavramsal mimarisi, Safevi'nin komutanlığı altında kurulan Devrim Muhafızları Strateji Merkezi'nde şekillendi. 2005 yılında Devrim Muhafızları, esnek ve katmanlı savunma planını "Mozaik Savunma" adıyla doktrine ettiğini ilan etti.

Bu planın baş mimarı, dönemin Devrim Muhafızları Strateji Merkezi Müdürü Muhammed Ali Caferi oldu.

Caferi ve ekibi, ABD'nin Afganistan ve Irak'taki güçlü ve zayıf yönlerini sistematik biçimde analiz etti. 2007'de Devrim Muhafızları Genel Komutanı olarak atandığında, Strateji Merkezi'nde tasarladığı planı uygulamaya geçirdi ve 2008'de her vilayet için ayrı bir komutanlık kurdu.

Caferi ayrıca Besic kuvvetlerini sahadaki vilayet komutanlıklarına bağlayarak yapıya bölgesel savunma karakteri kazandırdı. 2009'da Devrim Muhafızları Genel Komutan Yardımcısı olarak atanan Hüseyin Selami, düşman tehditlerine karşı asimetrik ve düzensiz savaş doktrini geliştirmeye odaklandı. 2012'de doktrine saldırı boyutu ekleyerek "büyük strateji düzeyinde savunmacıyız ama strateji ve taktik düzeyinde saldırganız" formülünü ortaya koydu. 2019'da Caferi'nin yerine Genel Komutan olarak atanan Selami, mozaik yapıyı devraldı ve bu çerçeveyi sürdürdü.

Mozaiğin bir diğer kritik ayağı pasif savunmadır.

Tuğgeneral Gulam Rıza Celali, 2005'ten bu yana Ulusal Pasif Savunma Teşkilatı'nın başında görev yapıyor.

Doğrudan Rehber'e ve Genelkurmay Başkanı'na bağlı olan bu teşkilatın kararları tüm kurumlar için bağlayıcı.

Aldatma, kamuflaj, kritik altyapı sertleştirme, dağınık konuşlanma ve siber savunma gibi unsurlar bu teşkilatın sorumluluğunda.

Mozaik savunmanın "vur ve hayatta kal" mantığının "hayatta kal" kısmı büyük ölçüde Celali'nin teşkilatı üzerine inşa edildi.

DOKTRİNİN İŞLEYİŞİ: KOORDİNELİ PARÇALAR BÜTÜNÜ Mozaik savunmanın "mozaik" olarak adlandırılmasının sebebi sahada kaos yaratmak değil, tam tersine parçalı ve dağınık yapıların koordineli biçimde bir bütün resim inşa etmesidir.

Her parça kendi başına anlam taşır ama asıl anlam, parçaların birbirleriyle iletişim halinde oluşturduğu bütündedir.

Dönemin Devrim Muhafızları Kara Kuvvetleri Komutanı Muhammed Cafer Esedi, ülkenin "savunma mozaiklerine" bölündüğünü ve her bölgedeki tehdide o bölgenin kendi mozaiğinden karşılık verileceğini kamuoyuna duyurdu.

Her bölge komutanlığı kendi sorumluluk sahasında taktik karar alma yetkisine sahiptir.

Stratejik kararlar merkezin sorumluluğundadır.

Merkezi komuta zinciri kesilse bile bölgesel birimler bağımsız hareket edebilir.

Otonomi dayanıklılığı artırır ancak aynı zamanda ciddi bir risk taşır.

Koordinasyonsuz bağımsızlık, mozaiği değil birbirinden kopuk parçaları üretir.

DOKTRİNİN EN ÖNEMLİ BOYUTU: TOPLUMSAL SEFERBERLİK Mozaik savunma sadece askeri bir doktrin değil, aynı zamanda toplumsal seferberlik modelidir.

Besic, Devrim Muhafızları Kara Kuvvetleri, Erteş ve yerel direniş hücreleri aynı coğrafyada farklı komuta zincirleriyle iç içe konuşlanır.

Bu yapı kağıt üzerinde karmaşık görünür ama sahada her birimin rolü ve alanı belirlenmiştir.

Irak'la sekiz yıllık savaşın deneyimleri ve 2006'daki İsrail-Hizbullah savaşındaki asimetrik taktiklerin başarısı da bu doktrine önemli katkılar sağlamıştır.

ABD VE İSRAİL BU MOZAİĞİ HEDEF ALIYOR Mevcut çatışmada mozaik savunmanın sınandığı asıl alan ise muhaberedir.

ABD-İsrail hava operasyonları merkezi komuta düğümlerini, haberleşme altyapısını ve radar sistemlerini öncelikli hedef olarak vurmaktadır.

Burada hedefin Mozaiğin tutkalı olan haberleşme hatlarını koparmak, parçaları birbirinden izole etmek ve konsepti işlevsiz kılmak olduğu ifade ediliyor.

Çünkü mozaik savunmanın gerçek sınavı vuruş kapasitesi değil, vuruş sonrası toparlanma ve yeniden bağlantı kurma kapasitesi.