ABD-İsrail saldırıları zehirli yağmur riskini artırdı: Meteoroloji uzmanından Türkiye açıklaması

ABD ve İsrail güçleri, gece saatlerinde İran'ın başkenti Tahran başta olmak üzere ülkenin çeşitli noktalarına hava saldırıları düzenledi.

Saldırılarda özellikle petrol depolama ve dağıtım altyapısı hedef alınırken, Tahran ve çevresinde büyük patlamalar meydana geldi.

İran’da kimyasal zehir alarmı PETROL DEPOLARI HEDEF ALINDI İran devlet televizyonuna konuşan Ulusal İran Petrol Ürünleri Dağıtım Şirketi CEO'su Keramat Veyskarami, saldırıların petrol tesislerini hedef aldığını açıkladı.

Veyskarami, 'Dün gece Tahran'da ve Elburz'da dört petrol deposu ve bir petrol ürünleri taşıma merkezi düşman uçakları tarafından saldırıya uğradı' dedi.

Saldırılarda dört tesis çalışanının hayatını kaybettiğini belirten Veyskarami, patlamaların ardından çıkan yangınların kontrol altına alındığını ancak depolama alanlarında ciddi hasar oluştuğunu söyledi.

TAHRAN'DA YAKIT KISITLAMASI Saldırıların ardından başkentte yakıt dağıtımında kısıtlamaya gidildi.

İran devlet televizyonunun Tahran Valiliğine dayandırdığı habere göre, petrol depolarının vurulması nedeniyle Tahran'da kişisel kartlarla yapılan yakıt alım kotası düşürüldü.

Yetkililer, depolarda meydana gelen hasar nedeniyle yakıt tedarikinde geçici sorun yaşanabileceğini belirtti.

BENZİN İSTASYONLARINDA UZUN KUYRUKLAR Yakıt kısıtlaması haberlerinin ardından sabahın erken saatlerinden itibaren başkentteki birçok benzin istasyonunda yoğunluk oluştu.

Araçlarına yakıt almak isteyen İranlılar, istasyonlar önünde uzun kuyruklar oluştururken bazı noktalarda bekleme sürelerinin saatleri bulduğu bildirildi.

TAHRAN SEMALARINI SİYAH DUMAN KAPLADI Petrol depolarında çıkan yangınların ardından Tahran semalarında yoğun siyah duman yükseldi.

Sabah saatlerinde gökyüzünü kaplayan duman bulutlarının kentin birçok noktasından görüldüğü bildirildi.

Yangının ardından havaya yayılan kül parçacıklarının şehir merkezine kadar ulaştığı, bazı bölgelerde evlerin ve araçların yüzeyinin siyah bir tabakayla kaplandığı gözlendi. 'ZEHİRLİ YAĞMUR' UYARISI İran Kızılayı ise saldırılar sonrası çevresel risklere karşı uyarıda bulundu.

Kurumun Telegram üzerinden yaptığı açıklamada, petrol depolarındaki patlamaların ardından yağışların tehlikeli hale gelebileceği ifade edildi.

Açıklamada, kirlenmiş yağmurun ciltte kimyasal yanıklara ve akciğerlerde hasara yol açabileceği belirtilerek vatandaşların dikkatli olması istendi.

İRANLI YETKİLİLERDEN UYARI İran Kızılayı, yağış görülen durumlarda vatandaşların mümkün olduğunca dışarı çıkmaması gerektiğini vurguladı.

Dışarıda yağmura yakalanan kişilere ise beton veya metal çatılı alanlarda sığınak bulmaları tavsiye edildi.

Kurum ayrıca, yağmura maruz kalanların derilerini soğuk suyla yıkamaları ve ıslanan kıyafetlerini derhal değiştirmeleri gerektiğini bildirdi.

TÜRKİYE'Yİ TEHLİKE BEKLİYOR MU?

İran'daki rafineri ve petrol tesislerinde çıkan yangınların ardından bölgede asit yağışı ve kimyasal kirlilik riski gündeme geldi.

A Haber yayınına bağlananan Meteoroloji uzmanı Adil Tek, atmosferik akış nedeniyle kirli hava kütlesinin Türkiye'ye ulaşmasının beklenmediğini açıkladı.

YANGINLAR ASİT YAĞIŞI RİSKİNİ ARTIRIYOR Tek, İran'daki rafineri ve petrol tesislerinde çıkan yangınların atmosferde ciddi kimyasal kirliliğe yol açabileceğini belirtti. 'Özellikle şu anda İran'ın kuzeyinde ve batı kıyılarında yağmur şeklinde yağışlar var.

Tebriz'e doğru kuzeye çıkıldıkça yağışların karla karışık yağmura dönmeye başladığını görüyoruz.

Bu aslında doğumuzdan geçen bir yağışlı sistemdi.

Türkiye'nin doğusu ile birlikte İran'ın kuzeyi ve batı kesimlerini etkiliyor.

Rafinerilerdeki yangınlar başladığında ise bu durum kimyasal yağışlara, yani asit yağışı olarak adlandırdığımız yağışlara yol açabiliyor.

Bunlar çok tehlikeli ve riskli yağışlar.

Dumanla birlikte karıştığında yağış kirleticileri hızla çökeltiyor.

Özellikle nüfusun yoğun olduğu şehirlerde çok daha etkili çökelti oluşuyor.

Uzun mesafelere taşınmasını bir ölçüde önlese de yakın mesafede konsantrasyonların çok yüksek değerlere çıkmasına neden olabiliyor.

Hatta içme suyu havzalarında bile risk oluşturabilecek seviyelere ulaşabiliyor.' SÜLFÜRİK ASİT OLUŞMA İHTİMALİ Atmosfere yayılan gazların yağışla birleşmesi halinde sülfürik asit oluşabileceğini ifade eden Tek, bunun ciddi sağlık riskleri doğurabileceğini söyledi. 'Yağışların içinde sülfat ve kükürt dioksit bulunması nedeniyle sülfürik asit oluşması oldukça muhtemel görünüyor.

Bununla birlikte partiküler maddeler de ortaya çıkıyor.

Yağış olmayan alanlarda da hava kirliliği açısından ciddi riskler oluşuyor.

Sağlık açısından önemli tehditler barındırıyor.

Bu nedenle mümkün olduğunca dışarı çıkılmaması gerekiyor.

Açık havada dolaşılmamalı, dışarı çıkılması gerekiyorsa maske kullanılmalı.

Yağış sırasında şapka kullanılması da faydalı olabilir.

Bu yağışlı sistem İran üzerinde bir iki gün daha kalacak, ardından doğuya doğru hareket edecek.

Türkiye'de olduğu gibi sistemler batıdan doğuya doğru ilerliyor.

Hazar Denizi'nin güneyinden ve İran'ın kuzeyinden geçerek Türkmenistan yönüne doğru ilerlemesi bekleniyor.' TÜRKİYE İÇİN RİSK GÖRÜNMÜYOR Tek, mevcut atmosferik koşullar nedeniyle kirli hava kütlesinin Türkiye'ye ulaşmasının beklenmediğini belirtti. 'Patlamalar devam ettikçe kirliliğin ve asit yağışının etkisi daha riskli bir hale gelebilir.

Türkiye açısından bakıldığında böyle bir sistemin ülkemize ulaşması mümkün görünmüyor.

Avrupa üzerinden gelen bir yüksek basınç sistemi var ve bu sistem İran'daki akışları doğuya doğru yönlendiriyor.

Güneydoğu Anadolu'nun doğusunda, özellikle Hakkari çevresinde etkilenme ihtimali olup olmadığına baktım ancak oralara da ulaşmıyor.

Türkiye üzerine gelmesi beklenmiyor.

Atmosferik akış tamamen İran'ın doğusu ve kuzeyine yönelmiş durumda.

Özellikle Hazar'ın güneyi ile Türkmenistan-İran sınırı çevresinde etkili olması bekleniyor.' ZARARLI GAZLAR VE PARTİKÜLLER ATMOSFERE KARIŞIYOR Yangınların ardından atmosfere yayılan gazların ciddi sağlık riskleri taşıdığını vurgulayan Tek, şu değerlendirmede bulundu: 'İran'ın kuzey ve batı kesimlerinde yağışlar görülüyor, Körfez'in iç kesimlerinde de yağış ihtimali var.

Bu yağışlar da asit yağışı oluşturabilecek nitelikte.

Yangınların ardından atmosfere çeşitli kirleticiler yayılıyor.

Yağış varsa bunlar çökeliyor ve asit yağışı şeklinde yere iniyor.

Öncelikle PM2,5 ve PM10 olarak adlandırılan ince partiküler maddeler ortaya çıkıyor.

Eğer yağış olmazsa bu partiküller solunduğunda akciğerlerin en derin noktalarına kadar inerek ciddi tahrişe neden olabiliyor ve oksijen akışını engelleyebiliyor.

Karbonmonoksit gazı da açığa çıkıyor ve uzun süre solunması durumunda zehirlenmelere yol açabiliyor.

Bunun yanında azot bileşenleri ozon oluşumunu artırabiliyor ve solunum yollarını tahriş edebiliyor.' KİMYASAL GAZLAR CİDDİ SAĞLIK RİSKİ OLUŞTURUYOR Yangınların ardından ortaya çıkan gazların tehlikeli seviyelere ulaşabileceğini belirten Tek, şu ifadeleri kullandı: 'Kükürt dioksit asit oluşumunu tetikleyen başlıca maddelerden biri.

Bunun dışında VOC olarak adlandırılan uçucu organik bileşikler de ortaya çıkıyor ve bunlar da önemli riskler oluşturuyor.

Ayrıca siyah karbon adı verilen partiküller de açığa çıkıyor.

Bunlar hem sıcaklığı artırıyor hem de solunum açısından ciddi sağlık riskleri barındırıyor.' VATANDAŞLARA UYARI Tek, bölgede yaşayan vatandaşların mümkün olduğunca açık havada bulunmaması gerektiğini vurguladı. 'Yağış görülen bölgelerde kimyasallar asit yağışı şeklinde yere düşüyor.

Yağış olmayan alanlarda ise çeşitli kirleticiler atmosfere yayılıyor.

Bu nedenle mümkün olduğunca dışarıda fazla bulunmamak gerekiyor.

Evlerde klima veya havalandırma sistemleri kullanılıyorsa HEPA filtre tercih edilmesi faydalı olabilir.

Kapı ve pencerelerin çok sık açılmaması gerekiyor.

Bu durum bölgede yaşayanlar için kritik günler anlamına geliyor.

Sağlık ve solunum yolları açısından ciddi riskler söz konusu.

Yağış bir yandan kirleticilerin çökelmesini sağlayarak fayda da sağlayabiliyor.

Ancak yağışa maruz kalınması durumunda kimyasallarla temas riski oluşuyor.

Ayrıca inversiyon olarak bilinen, sıcaklığın yükseklikle arttığı ve kirli havanın yere yakın tabakada hapsolduğu durumlarda kirlilik daha yoğun hissedilebiliyor ve risk daha da artabiliyor.'