ABD-İsrail-İran savaşı 10'uncu gününde | Suudi Arabistan uyarısı: Ülkeyi terk edin

ABD Dışişleri Bakanlığı, Suudi Arabistan'daki büyükelçiliğinde acil işlerde görevli olmayan personel ve ailelerine 'güvenlik riskleri' gerekçesiyle ülkeden ayrılmaları talimatı verdi.

ABD'nin Riyad Büyükelçiliğinden yapılan açıklamada, ABD Dışişleri Bakanlığının Suudi Arabistan'daki büyükelçiliğe yönelik güvenlik uyarısına yer verildi.

Açıklamada, Bakanlığın, Riyad Büyükelçiliği'nde acil işlerde görevli olanlar dışındaki personel ve ailelerine 'güvenlik riskleri' gerekçesiyle ülkeden ayrılmaları talimatı verdiği kaydedildi.

ABD Dışişleri Bakanlığı 3 Mart'ta Katar, Ürdün, Irak, Bahreyn ve Kuveyt'teki devlet personelinden acil görevi olanlar dışındakilere ayrılma talimatı vermişti.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'a karşı başlattıkları saldırıların ne zaman bitirileceğine ilişkin nihai kararı İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun da görüşünü alıp kendisinin vereceğini belirtti.

Mücteba Hamaney’in İran'ın yeni lideri olarak seçilmesinin hemen ardından The Times of Israel gazetesine konuşan ABD Başkanı Donald Trump, İran’a başlattıkları saldırıları ne zaman sona erdireceklerine ilişkin net bir takvim belirtmezken nihai kararı kendisinin alacağının altını çizdi.

İran'a saldırıların sona erdirilmesi kararını her şeyi dikkate alarak doğru zamanda vereceğini iddia eden Trump, 'Son kararı ben vereceğim, ancak Netanyahu'nun görüşlerini de dikkate alacağım.' dedi. 28 Şubat'ta saldırı başlattıkları İran'ın İsrail'i ve çevresindekileri yok etmeyi hedeflediğini ileri süren Trump, 'Birlikte çalıştık ve İsrail’i yok etmek isteyen bir ülkeyi yok ettik.' ifadesini kullandı.

ABD'nin savaşı sona erdirmesi halinde İsrail'in saldırılara devam edip etmemesine ilişkin de Trump 'Bunun gerekli olacağını düşünmüyorum.' dedi.

Trump İran’a saldırıların ne kadar süreceğine ilişkin tarih vermekten kaçınırken, Beyaz Saray Basın Sözcüsü Karoline Leavitt cuma yaptığı açıklamada Washington yönetiminin savaşın 4 ila 6 hafta sürmesini beklediğini söylemişti.

İran'da Uzmanlar Meclisi, ABD-İsrail'in 28 Şubat'taki hava saldırısında öldürülen Ali Hamaney'in ardından liderlik makamına oğlu Mücteba Hamaney'in 'ezici oy çoğunluğuyla' seçildiğini duyurdu.

İran'da yeni liderin seçiminden sorumlu Uzmanlar Meclisi, yaptığı yazılı açıklamada, 'Ayetullah Seyyid Mücteba Hüseyni Hamaney’i Uzmanlar Meclisi üyelerinin ezici oy çoğunluğuyla İran İslam Cumhuriyeti’nin üçüncü lideri olarak belirleyip ilan ettiğini duyurur.' ifadesini kullandı.

Rehber Meclisi, ABD-İsrail saldırılarına rağmen liderin seçilmesi çalışmalarının 'dikkatli ve yoğun bir değerlendirmeyle' bugün gerçekleşen olağanüstü oturumla tamamlandığını belirtti.

MÜCTEBA HAMANEY KİMDİR?

Mücteba Hüseyni Hamaney 17 Eylül 1969’da Meşhed kentinde doğdu.

ABD-İsrail'in 28 Şubat'ta hava saldırısıyla öldürülen eski İran lideri Ali Hamaney’in ikinci oğlu olan Mücteba Hamaney, 1979 yılında ailesinin Tahran’a taşınmasından sonra dini eğitimine Kum’daki İslam ilimler okulunda devam ederek, ileri düzeyde fıkıh ve usul eğitimi aldı.

Bazı dini otoriteler ve babası tarafından verilen “harici dersler” şeklinde nitelendirilen “içtihat dersleri müderrisliği” eğitimi de alan Hamaney, daha sonra bu dersleri okutan kişiler arasında yer aldı.

Şii mezhebine göre, İslami ilimlerin en üst seviyesi kabul edilen bu eğitimi alan kimselerin artık kimseyi taklit etmesine gerek görülmüyor ve müçtehit olarak kabul ediliyor.

Mücteba Hamaney, İran-Irak Savaşı (1980-1988) sırasında İran'ın silahlı gücü Besic'in gönüllü bir üyesi olarak cephede bulundu.

Resmi bir görevi olmamasına rağmen 2000’lerin ortalarından itibaren hem ulusal hem de uluslararası medyada Mücteba adı daha fazla duyulmaya başlandı.

Bazı analistler, dolaylı etkisine dikkati çekerek, İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun bazı komutanlarıyla ilişkileri olduğunu, 2005 ve 2009 cumhurbaşkanlığı seçimlerinde rol aldığını ve bazı atamalar ile siyasi koordinasyonlar üzerinde etkili olduğunu ileri sürdü.

Son yıllarda medyada, babasının halefi olarak sıkça gündeme getirilen Mücteba Hamaney’in kamuoyuna yansıyan, kişisel hayatı hakkında sınırlı bilgi var.

Mücteba Hamaney, genellikle medyadan uzak bir yaşam sürdü.

İRAN LİDERİNİN YETKİLERİ İran'da seçimle iş başına gelen Cumhurbaşkanı sınırlı yetkilere sahipken, “liderlik makamı”, tüm devlet organlarının üzerinde, sahip olduğu anayasal yetkilerle iç ve dış politika konularında son sözü söyleyen merci kabul ediliyor.

Cumhurbaşkanı dahil tüm devlet organlarının üzerinde bir otoriteye sahip ve “rehber” olarak adlandırılan devlet başkanı, İran Silahlı Kuvvetleri Başkomutanı olarak iç güvenlik ve dış politika konularında da belirleyici rol oynuyor.

İran lideri, 88 kişiden oluşan ve halk tarafından 8 yılda bir seçilen Uzmanlar Meclisi tarafından seçiliyor.

Bu meclise aday kişilerin çoğu lider tarafından belirlenirken Anayasayı Koruyucular Konseyi (AAK) tarafından da onaylanıyor.

AAK’nin uygun görmediği kişiler, Uzmanlar Meclisi seçimlerine katılamıyor.