Petrolde baş döndüren trafik

İsrail ve ABD’nin İran’a saldırmasıyla başlayan sıcak savaş bütün Orta Doğu’yu etkisi altına aldı.

Bölgedeki tüm ABD üslerini bombalamaya başlayan İran, Dubai, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve birçok ülkeye saldırı başlattı.

Önceki gün de Hürmüz Boğazı’nı tanker geçişine kapatan İran, petrol fiyatlarının da patlamasına neden oldu.

Brent petrol fiyatı önceki gün 85 dolar seviyesini hafif geçse de önceki gece ABD Başkanı Donald Trump’ın Körfez’den geçen tüm deniz ticaretine ilişkin açıklamaları petrolün ateşini geçici de olsa düşürdü.Trump, Körfez'den geçen tüm deniz ticaretinin özellikle de enerjinin finansal güvenliği için çok makul bir bedelle siyasi risk sigortası ve teminat sağlanması talimatı verdiğini, gerekirse ABD donanmasının Hürmüz Boğazı'ndan geçen tankerlere refakat etmeye başlayacağını açıklamasının ardından, Brent petrolün varil fiyatı 77 dolar seviyesine kadar indi.

Ardından dün yaşanan gelişmelerle yeniden 84 doların üstü görüldü.

İran’ın ABD ile anlaşma iddiaları petrol fiyatlarındaki artışı sınırladı.

İran’ın anlaşma iddiası fiyat artışını sınırladıABD Uluslararası Kalkınma Finansmanı Kurumuna (DFC) derhal yürürlüğe girecek şekilde Körfez'den geçen tüm deniz ticaretinin, özellikle de enerjinin finansal güvenliği için çok makul bir fiyata siyasi risk sigortası ve teminat sağlaması talimatı verdiğini belirten Trump, bunun tüm nakliye şirketleri için geçerli olacağını kaydetti.Bunun üzerine İran, tekrar Hürmüz’den geçmeye çalışacak gemileri vururuz açıklamasını yaptı.

Bunun üzerine New York Times, İran yönetiminin Washington ile gizli bir temas trafiği başlattığını yazdı.

İddialara göre, üst düzey yetkililere aktardığı bilgilerde, saldırıların başlamasından sadece bir gün sonra İran İstihbarat Bakanlığı, üçüncü bir ülkenin casus teşkilatı aracılığıyla CIA’e ulaştı.Haberde, Tahran’ın çatışmayı sona erdirecek şartları müzakere etmeye hazır olduğu mesajını ilettiği belirtildi.

Bu haberlerin gündeme gelmesiyle birlikte petrol fiyatlarında sakinlik oluştu.

Dün gün içinde seyir 84 dolar seviyesinde gerçekleşti.

Trump ise sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, “Müzakereler için çok geç” dedi.

Hürmüz’e yeni alternatif KızıldenizAnalistler, İran ile ABD-İsrail arasındaki çatışmanın Hürmüz Boğazı’ndaki tedarik risklerini artırmasıyla ham petrolün kısa vadede yüksek seyredeceğini belirtiyor.

Brent petrol fiyatlarında son günlerde belirgin bir artış gözleniyor, bu yükseliş küresel arz endişeleri ve deniz taşımacılığı risk primiyle bağlantılı.

Petrol ihracatını yeniden yönlendirmek için Suudi Arabistan, Hürmüz Boğazı yerine Kızıldeniz üzerinden sevkiyat seçeneklerini değerlendirmeye başladı.

Ancak bu alternatifin henüz kapasite ve lojistik açısından sınırları bulunuyor.Ayrıca deniz sigorta maliyetleri yükselirken, gemi şirketleri risklerden dolayı alternatif rotalar arıyor, bu da nakliye maliyetlerini artırıyor.

OPEC’in en büyük ikinci üreticisi olan Irak’ın, ülkenin en büyük sahası Rumaila ile West Qurna 2 projesinde üretimi durdurmaya başladığı bildirildi.

Konuya yakın kaynaklara göre durdurma işlemleri tamamlandığında, ülkenin üretiminin büyük bölümü kesintiye uğrayacak.

Suudi Arabistan’da ise analiz şirketi Kayrros’a göre büyük petrol depolama tesisleri hızla doluyor.

Dubai merkezli enerji danışmanlık şirketi Qamar Energy'nin Üst Yöneticisi Robin Mills: “Kızıldeniz'in güneyindeki Husi tehdidi nedeniyle lojistik kısıtlamalar bulunmakta.Buna rağmen Suudi Arabistan, ihracatını Yenbu'ya kaydırmaya hazırlanıyor.” Katar merkezli düşünce kuruluşu Orta Doğu Küresel İlişkiler Konseyi Kıdemli Araştırmacısı Justin Dargin: “Suudi ve Emirlik baypas sistemleri tam kapasite çalışsa bile günlük yalnızca 6-6,5 milyon varili telafi edilebilir.

Bu da 10 milyon varilin üzerinde bir hacmin açıkta kalması anlamına gelir.

Pratikte bu alternatifler şoku yumuşatabilir ancak tamamen ortadan kaldıramaz.”Altın kayıplarını geri aldıDonald Trump’ın açıklamaları piyasalara kısa soluklu etki etse de Brent petrolün varil fiyatı 2 günde yüzde 12’nin üzerinde arttı.

Ham petrol ise 72 dolar seviyelerinden yeniden 75 doları gördü.

Ons altın önceki günkü kayıplarını geri alarak yeniden 5 bin 200 doların üzerini gördü.

Dolar ve euro da TL karşısında paralel seyrini sürdürdü.

Asya borsaları bir yılın en büyük düşüşünü yaşadı.

Japon hisse senetleri yüzde 4, Hong Kong yüzde 2,8 ve Hindistan yüzde 2 değer kaybetti.

Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen: “(Küresel ticarette) Güzergahlar değişiyor.

Gemiler beklemek zorunda kalıyor.

Bütün bunlar küresel ticarette sadece petrol ve doğal gaz kaynaklı değil, genel anlamda ticaretin maliyetinin artma riskiyle karşı karşıyayız.”Trump’ın çıkışı Avrupa’da gaz fiyatlarını da düşürdüOrta Doğu'da yeni saldırıların alevlenmesiyle, küresel petrol ve doğalgaz arzında ciddi aksamalara ilişkin endişeler artıyor.

Doğal gaz fiyatları önceki iki günde 70 değer kazandı.

Katar'daki dünyanın en büyük sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) tesisi hâlâ kapalı durumda ve yeniden faaliyete geçmesiyle ilgili belirsizlik, arz sıkıntısı endişelerini artırıyor.

Petrol ve LNG için önemli su yolu olan Hürmüz Boğazı büyük ölçüde kapalı kalmaya devam ediyor, ancak ABD Başkanı Donald Trump salı günü yaptığı açıklamada ABD'nin boğazdan geçen gemileri sigortalayacağını ve gerekirse onlara eşlik edeceğini söyledi.

Avrupa'nın doğalgaz gösterge fiyatı olan Hollanda vadeli kontratları, TSİ 13:44 itibarıyla megawatt saat başına 49,85 euro seviyesinde işlem görerek yüzde 8,2 oranında düşüş gösterdi.

Kontratlar, daha önceki yüzde 13'e varan kazanımları tersine çevirdi.İran: Uyarımıza uymayan 10 tankeri vurdukİran'da yarı resmi Fars Haber Ajansının Devrim Muhafızları Ordusunun açıklamasına dayandırdığı haberde, Hürmüz Boğazı'nın güvenli olmadığı yönündeki tekrarlanan uyarılara rağmen, bu uyarıları dikkate almayan 10'dan fazla petrol tankerinin çeşitli mühimmatlarla vurularak kullanılamaz hale getirildiği belirtildi.

Haberde, Hürmüz Boğazı'nın savaş koşulları altında olduğu ve füze veya başıboş insansız hava araçlarından gemilere zarar gelme olasılığının bulunduğu ve bu nedenle gemilerin bu bölgeden geçmemesi gerektiği ifade edildi.

İran donanması, ABD-İsrail'in saldırıları nedeniyle Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerin kapatıldığını duyurmuştu.“Piyasaların savaşa tepki oldukça küçük”Goldman Sachs CEO’su David Solomon, dün yaptığı açıklamada, Orta Doğu’daki çatışmaya finansal piyasaların “ılımlı” bir tepki vermesine şaşırdığını belirtti ve yatırımcıların etkileri tam olarak sindirmesinin birkaç hafta sürebileceğini söyledi.

Sydney’de bir iş zirvesinde konuşan Solomon, “Piyasa tepkisine bakıyorum ve büyüklüğüne göre piyasanın daha sakin tepki vermiş olmasına aslında şaşırdım” dedi.Solomon, piyasaların jeopolitik olaylara, bunlar ekonomik büyümeyi doğrudan etkilemedikçe genellikle ılımlı tepki verdiğini belirterek “Yaşanan her şeyin birikimli bir etkisi ve çok daha sert bir reaksiyonu var.

Şu ana kadar bu birikimli etkiyi görmedik.

Ancak şu anda çok fazla bilinmeyen olduğu için spekülasyon yapmak çok zor” diye konuştu.

Solomon, “Piyasaların kısa ve orta vadede yaşananların etkilerini gerçekten sindirmesi birkaç hafta sürecektir ve bunun nasıl sonuçlanacağını tahmin edemem” ifadelerini kullandı.İsrail: Saldırılar 2 hafta daha sürecekThe Times of Israel gazetesine göre, İsrail ordusunun en az bir veya iki hafta daha sürdüreceği saldırılarda İran yönetimine ait binlerce hedefi vuracağı aktarıldı.

İsrail’in İran yönetimini ve askeri tesislerini sistematik olarak zayıflatmayı hedeflediği vurgulandı.

Öte yandan İsrail ordusundan yetkililerin ABD ile birlikte başlattıkları saldırının ardından İran'ın misillemesine hedef olan Körfez ülkelerinin saldırılara katılacağı değerlendirmesinde bulunduğu iddia edildi.İsrail ve ABD, Tahran ile Washington yönetimleri arasında müzakereler sürerken 28 Şubat'ta İran'a askeri saldırı başlattı.

İran da İsrail'in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Bahreyn başta olmak üzere bazı bölge ülkelerinde belirlediği hedeflere saldırılarla karşılık verdi.

ABD-İsrail saldırılarında, İran lideri Ali Hamaney'in yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkili öldü.

İran Sağlık Bakanlığı Sözcüsü Hüseyin Kermanpur, ABD-İsrail saldırılarında 867 kişinin hayatını kaybettiğini duyurdu.İran, İsrail’e füze saldırılarını sürdürdüDün İran devlet televizyonu, İsrail'e yapılan yeni füze saldırısını duyurdu.

Yerel medya da Lübnan'daki Hizbullah örgütünün, söz konusu saldırılarla eş zamanlı olarak İsrail'e insansız hava aracı (İHA) saldırısı başlattığını paylaştı.

Öte yandan, İsrail'in başkenti Tel Aviv başta olmak üzere geniş bir bölgede cep telefonlarında İran’dan gelen balistik füze saldırısına ilişkin uyarı alarmları çaldı.

Söz konusu bölgelerdeki İsraillilere sığınaklara gitme çağrısı yapıldı.Türkiye’ye ateşlenen balistik mühimmat havada vurulduTürk Milli Savunma Bakanlığı, İran'dan ateşlenip Türk hava sahasına yöneldiği tespit edilen bir balistik mühimmatın, Doğu Akdeniz'de konuşlu NATO hava ve füze savunma unsurları tarafından etkisiz hale getirildiğini bildirdi.Bakanlığın NSosyal hesabından yapılan açıklamada, şunlar kaydedildi: “İran'dan ateşlenip Irak ve Suriye hava sahasını geçtikten sonra Türk hava sahasına yöneldiği tespit edilen bir balistik mühimmat, Doğu Akdeniz'de konuşlu NATO hava ve füze savunma unsurları tarafından zamanında angaje edilerek etkisiz hale getirilmiştir.

Hatay ili Dörtyol ilçesinde düşen mühimmat parçasının, söz konusu tehdidin havada imha edilmesi sonrasında önleme yapan hava savunma mühimmatına ait olduğu tespit edilmiştir.

Olayda herhangi bir can kaybı veya yaralanma söz konusu değildir.Ülkemizin ve vatandaşlarımızın güvenliğini sağlamak konusundaki irademiz ve kapasitemiz en üst seviyededir.

Türkiye bölgesel istikrar ve huzurdan yana taraf olurken kimden ve nereden gelirse gelsin topraklarının ve vatandaşlarının güvenliğini sağlamaya muktedirdir.

Topraklarımızın ve hava sahamızın savunulmasına yönelik her türlü adım kararlılıkla ve tereddütsüz atılacaktır.

Ülkemize yönelik her türlü hasmane tutuma karşı cevap verme hakkımızın mahfuz olduğunu hatırlatıyoruz.

Tüm taraflara, çatışmaların bölgede daha da yayılmasına neden olacak adımlardan uzak durma uyarısında bulunuyoruz.

Bu kapsamda NATO ve diğer müttefiklerimizle istişare içinde olmayı sürdüreceğiz.”