Hürmüz Boğazı’ndan geçişler durdu

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik ortak saldırıları sonrası Hürmüz Boğazı’ndan geçişler durdu.

Bazı konteyner gemilerinin Umman Körfezi ve Hürmüz Boğazı’nda rota değiştirerek U dönüşü yaptığı gözlendi.

Bazı ticari gemilerin ise Körfez’de beklemeye geçtiği görüldü.

Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerin kesilmesi, piyasalarda endişelere yol açtı.

İran’ın önemli bir petrol ve doğal gaz üreticisi olmasının yanı sıra Hürmüz Boğazı gibi küresel enerji dengeleri açısından hayati bir noktayı kontrol etmesi, gerginliğin ekonomiye etkilerini de artırıyor.

KÜRESEL PETROL ARZININ YÜZDE 20’Sİ HÜRMÜZ’DEN Uluslararası Enerji Ajansı (IEA)’nın 2025 Petrol Görünümü Raporu’na göre, günlük 105 milyon varil olan küresel petrol tüketiminin yüzde 20’si, Hürmüz Boğazı’ndan taşınıyor.

İran, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Katar ve Irak gibi önde gelen üreticiler söz konusu rotayı kullanıyor.

Dünyanın önde gelen sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ihracatçıları arasında yer alan Katar ve BAE, sevkiyatlarını Hürmüz Boğazı üzerinden yapıyor.

ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA) verilerine göre Hürmüz Boğazı’ndan günlük 100-110 milyon metreküplük gaz geçişi bulunuyor.

Bu miktar, alternatifi olmayan bir güzergâh olmasıyla dikkat çekiyor.

Bu hatta yapılan sevkiyatın büyük bölümü Çin, Hindistan, Japonya ve Güney Kore gibi Asya ülkelerine yöneliyor.

Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasının, enerji maliyetlerini artırması nedeniyle enerji ithalatçısı ülkelerde daha ağır hissedileceği öngörülüyor.

ABD’li finans kuruluşu JP Morgan, petrol fiyatlarındaki 10 dolarlık bir artışın, enflasyonu 0,15 puan artırabileceğini tahmin ediyor.

TÜRKİYE’YE MALİYETİ 8 MİLYAR DOLAR Enerjide ithalat bağımlılığı bulunan Türkiye’nin de Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasından önemli ölçüde etkileneceği biliniyor. 2024 yılında yaklaşık 50 milyon ton petrol ithal eden Türkiye için petrol fiyatlarındaki oynaklık, döviz ihtiyacının ve cari açığın büyümesine neden oluyor.

Ayrıca petrol fiyatlarındaki artışın akaryakıt, ulaştırma ve nakliye maliyetlerine yansıyarak, doğrudan enflasyonist bir etki yaratacağı belirtiliyor.

Bu da öngörülen faiz indirimlerini sekteye uğratacağı endişesini doğuruyor.

Uzmanlara göre enerji fiyatlarında yüzde 10 oranında kalıcı yükselişin Türkiye’ye maliyeti 8 milyar dolar olacak.

Türkiye’nin İran’dan gaz tedarikinin kesilmesi de ciddi bir risk taşıyor.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) verileri incelendiğinde, Türkiye’nin son beş yıllık ithalatında İran’ın payı yaklaşık yüzde 13 düzeyinde. 31 Temmuz 2026’da süresi dolacak olan anlaşmaya göre İran’dan Türkiye’ye yıllık 10 milyar metreküp gaz akışı bulunuyor.

Ayrıca Türkmenistan gazı da “swap” (takas) yoluyla İran üzerinden Türkiye’ye aktarılıyor. ‘Brent petrol 80 dolara yükselebilir’ Dünyadaki petrol arzının yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gelişmelerin, petrol fiyatlarını yükseltebileceği öngörülüyor.

Brent petrolün varil fiyatı cuma günü yaklaşık 73 dolardan işlem görmüştü.

Brent petrol fiyatları önceki yıla göre yüzde 20 artış göstermişti.

Bazı büyük petrol şirketler Hürmüz Boğazı üzerinden ham petrol ve yakıt sevkiyatını askıya aldı.

Capital Economics’in gelişmekte olan piyasalar baş ekonomisti William Jackson, çatışma kontrol altına alınsa bile Brent petrol fiyatının geçen haziran ayındaki 12 günlük savaş sırasındaki zirve seviyesi olan yaklaşık 80 dolara yükselebileceğini söyledi.

Washington Arap Körfez Ülkeleri Enstitüsü Misafir Öğretim Üyesi Kate Dourian, piyasaların pazartesi günü sert tepki vermeye hazırlandığını belirterek, “Asya piyasaları açıldığında ham petrol fiyatlarında 10 dolar ve üstünde artış olabilir.

Nihai etki, gelişmelerin piyasa açılışına kadar nasıl ilerleyeceğine bağlı olacak.” dedi.

Gram altın 8 bin TL’ye dayandı ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından, yatırımcılar riskli varlıklardan kaçarak altına yöneldi.

Güvenli liman arayışının odak noktası olan ons altın, şubat ayı içerisinde yüzde 8,9 oranında değer kazanarak 5 bin 264 dolar seviyesine ulaştı.

Bu hareketle birlikte altın, tam 53 yıl aradan sonra ilk kez 7 ay boyunca üst üste kesintisiz kazanç sağlayarak tarihi bir rekora imza attı.

Uzmanlar, ons fiyatındaki bu ivmenin gram altın fiyatlarını da yurt içinde yeni zirvelere taşıyacağını öngörüyor.

Gram altın, iç piyasada 8 bin lira seviyelerine kadar çıkarak tarihi zirvelere yaklaştı.

Jeopolitik risklere en hızlı tepkiyi veren kripto varlıklar ise ilk satış dalgasından etkilenen taraf oldu.

Bitcoin (BTC), askeri operasyon haberlerinin ardından sadece birkaç saat içinde yüzde 3 değer kaybederek 63 bin dolar seviyesine kadar geriledi.

Bu düşüşle birlikte lider kripto para birimi şubat ayının en düşük seviyelerini görmüş oldu.