İran’ı kim yönetecek: Hamaney'in yerine yeni dini lider nasıl seçilecek

İran İslam Cumhuriyeti, 1989’dan bu yana en büyük sarsıntısını yaşıyor.

Dini lider Ali Hamaney’in İsrail-ABD saldırısında öldürülmesi, Tahran’da sadece bir yas havası değil, aynı zamanda sistemin temellerini sarsan bir gelişmeyi tetikledi.

Sokaklarda ABD ve İsrail'e tepki hakimken, gözler tek bir noktaya çevrildi: Rehberlik makamına kim oturacak?İran anayasasına göre yeni lideri, doğrudan halk tarafından seçilen ancak adaylıkları Koruyucular Konseyi tarafından onaylanan 88 kıdemli din adamından (müctehid) oluşan Uzmanlar Meclisi seçer.Meclis "mümkün olan en kısa sürede" toplanır.

Seçim gizli oylamayla yapılır ve adayın oyların üçte ikisini alması gerekir.

Yeni lider seçilene kadar ülkeyi; Cumhurbaşkanı (Mesud Pezeşkiyan), Yargı Erki Başkanı (Gulamhüseyin Muhsini Ejei) ve Düzenin Maslahatını Teşhis Konseyi’nden bir üyeden oluşan Geçici Liderlik Konseyi yönetir.Masadaki en güçlü iki isim, devrimin kurucu ve koruyucu ailelerinden geliyor.

Ancak her ikisinin de önünde devasa engeller var.Hamaney ve HumeyniMÜCTEBA HAMANEYAli Hamaney’in ikinci oğlu olan 56 yaşındaki Mücteba, yıllardır babasının ofisinde (Beyt-i Rahberi) stratejik bir rol oynuyor.

Devrim Muhafızları (Sipah) ve Besiç üzerinde büyük bir nüfuzu var. "Sistem sürekliliği" isteyen şahin kanadın favorisi.

İran Devrimi, Pehlevi hanedanlığına karşı "babadan oğula geçen sisteme son vermek" amacıyla yapıldı.

Mücteba'nın seçilmesi, halk nezdinde "Dini Monarşi" suçlamalarına yol açabilir.Hasan HumeyniHASAN HUMEYNİDevrimin kurucusu Ayetullah Humeyni’nin torunu. 53 yaşındaki Hasan, hem soyadı hem de karizmasıyla geniş bir kitleye hitap ediyor.

Sembolik meşruiyeti tartışılmaz.

Ilımlı ve reformist kanada yakınlığıyla biliniyor; halktaki öfkeyi dindirebilecek bir "yumuşak geçiş" figürü olarak görülüyor.

Rejimin katı muhafazakar kanadı tarafından siyasi olarak "güvenilmez" bulunuyor.

Daha önce Uzmanlar Meclisi seçimlerinden diskalifiye edilmiş olması, müesses nizamın ona olan mesafesini kanıtlıyor.Mücteba HamaneyLARICANI'NİN ROLÜHamaney’in ölümünden hemen önce, tecrübeli siyasetçi Ali Laricani’yi Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi’nin (SNSC) başına getirmesi ve Laricani’nin "Devletin bekası, kişisel ihtirasların üzerindedir; sistem kriz anında kendi dengesini bulacaktır" yönündeki son açıklaması dikkat çekti.Hamaney'in yerine seçilecek yeni lidere ilişkin açıklama yapan İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Laricani, "Liderlik Konseyi’nin kurulması için dün bir toplantı yaparak hazırlıklarımızı yaptık.

Bu konsey bugün kurulacak" ifadelerini kullandı."ABD ve İsrail, Hamaney'i öldürerek İran halkının kalbini yaktı, biz de onların kalbini yakacağız." diyen Laricani, İsrail'in İran'ı parçalamayı planladığını belirtti.Laricani, "İran’ı parçalamayı düşünen gruplar bilmelidir ki, hiçbir hoşgörümüz yoktur ve silahlı kuvvetler ile millet, İran’ın birliği için dimdik ayaktadır.

Hafif bir rüzgâr esmiş gibi düşünmesinler ve İran’ın bir bölümünü ayırabileceklerini sanmasınlar.

Silahlı kuvvetler bu konuda tam yetkilidir.

Bu gruplara cevabımız, dünkü gibi olacaktır" dedi.Ali LaricaniİRAN’I KİM YÖNETECEKİran basınında, Hamaney'in yardımcısı ve Düzenin Maslahatını Teşhis Konseyi üyesi Muhammed Muhbir'e atıfta bulunularak, İslam Cumhuriyeti liderinin ölümünden sonra geçiş döneminin cumhurbaşkanı, yargı başkanı ve Anayasa Koruma Konseyi'ndeki hukukçulardan biri tarafından yönetileceği yazıldı.

Laricani de "Cumhurbaşkanı, yargı başkanı ve Muhafız Konseyi'nden bir hukukçu, bir sonraki liderin seçilmesine kadar sorumluluğu üstlenecek" diyerek geçiş sürecinden bahsetti.Ancak tüm bu isimlerin dışında sürpriz bir ismin de başa geçmesi de ihtimaller arasında yer alıyor.Muhammed MuhbirTRUMP: "BİZİM DE FİKRİMİZ VAR"ABD Başkanı Donald Trump, Hamaney'in ölüm haberini doğruladıktan birkaç saat sonra CBS News ile yaptığı telefon görüşmesinde, İran'ın liderliğini kimin devralması gerektiği konusunda fikirleri olduğunu söylediğini aktardı.Odatv.com