Market alışverişini yapan kadınlarda enflasyon beklentisi yüzde 50'nin altına inmiyor

Koç Üniversitesi tarafından yürütülen ve bu ay 13-19 Şubat 2026 arasında uygulanan Hanehalkı Enflasyon Beklenti Anketi açıklandı.

Anket bulguları, üç aylık görece yatay seyrin ardından geçtiğimiz ay yeniden düşüş eğilimine giren enflasyon beklentilerindeki aşağı yönlü hareketin sürdüğüne işaret ediyor.

Öte yandan anketin demografik kırılımında ilginç bir detay dikkat çekti.

Anket sonuçlarına göre özellikle evin market alışverişini üstlenen kadınların karşı karşıya kaldığı gıda fiyatları kadınların enflasyon beklentisinin erkeklere göre daha yavaş gerilemesine neden oluyor.Şubat 2027’ye kadar olan 12 aylık dönemde enflasyon beklentisi: %50 (Önceki ay: %52)Geçmiş 12 ay için enflasyon hissiyatı: %58 (Önceki ay %62) Katılımcıların 12 ay sonrasına ilişkin enflasyon beklentisi, bir önceki aya kıyasla 2 puan azalarak yüzde 50 düzeyinde ölçüldü.

Bu oran, son 12 aya ait ortalama hissiyat olan yüzde 58 ile karşılaştırıldığında, gelecek döneme ilişkin 8 puanlık bir gerileme beklentisine işaret ediyor.

Bununla birlikte, geçen ay bir yıllık döneme ilişkin ölçülen 10 puanlık düşüş beklentisiyle karşılaştırıldığında, öngörülen dezenflasyon hızında sınırlı bir yavaşlama olduğu görülüyor.Bu ay ankete katılan 2901 kişinin yaklaşık üçte birinin Ocak ayı anketine de katılan isimler olduğu belirtildi.

Hem Ocak hem de Şubat anketlerini yanıtlayan katılımcıların 12 ay sonrasına ilişkinortalama enflasyon beklentilerinin Şubat ayında değişmediği tespit edildi.

Bu bulgu, toplam örneklemde gözlenen düşüşün, panel katılımcılardan ziyade ankete yeni katılanbireylerden kaynaklanabileceğine işaret ediyor.2025 sonrası döneme ilişkin genel değerlendirmelerde Koç Üniversitesi Hanehalkı Enflasyon Beklenti Anketi sonuçlarının TCMB’nin sektörel enflasyon beklenti anketi bulgularıyla büyük ölçüde uyumlu olduğu dikkat çekti.Ankette tasarruf tercihleri açısından "Şubat ayında önümüzdeki 12 ay içinde tasarruflarınızı hangi araçlara yönlendirmeyi planlıyorsunuz" sorusuna verilen yanıtlarda bir önceki aya kıyasla TL mevduat tercihinde artış, diğer tasarruf tercihleri genelinde ise azalış dikkat çekti.Uzun vadeli enflasyon beklentilerine ilişkin soruya verilen yanıtlar, hem bu ay hem de bir önceki ay en yüksek yoğunlaşmanın enflasyonun yüzde 20–30 aralığında gerçekleşeceği görüşünde toplandığını gösterdi.

Bu aralığı tercih eden katılımcıların oranı bir önceki aya kıyasla 1 puan arttı.

Bulgular, uzun vadeli beklentilerin belirli bir bant etrafında yoğunlaşmaya devam ettiğine işaret etti.Koç Üniversitesi Hanehalkı Enflasyon Beklentilerinin Demografik Kırılımlara Göre Analizi bölümünde ise 12 ay ileriye yönelik enflasyon beklentileri katılımcıların çeşitli sosyoekonomik özelliklerine göre değerlendirildi.

Yapılan değerlendirmeler şöyle oldu;1) Ekonomi politikalarına duyulan güven ile enflasyon beklentileri arasındaki ilişki incelendiğinde, iki değişken arasında belirgin bir ters yönlü ilişki olduğu görülmektedir.

Önceki aylara kıyasla bu dönemde, “güveniyorum” diyen katılımcılar ile “kesinlikle güvenmiyorum” ifadesini kullananlar arasındaki enflasyon beklentisi farkının, 3 puan azalarak 10 puana gerilediği gözlenmektedir.Kadınların enflasyon beklentisi yüzde 50'nin altına düşmüyor2) Cinsiyete göre yapılan ayrıştırma, kadın katılımcıların 12 ay ileriye dönük enflasyon beklentilerinin erkeklere kıyasla daha yüksek olduğunu göstermektedir.

Bu bulgu literatürle uyumludur.

Reiche (2024), kadınların finansal konularda kendilerine duydukları güvenin görece daha düşük olmasının, beklentioluştururken daha ihtiyatlı ve yukarı yönlü tahminlere yol açabileceğini ileri sürmektedir.

Buna ek olarak, D’Acunto ve Malmendier (2021), hane içi görev paylaşımının ve özellikle market alışverişindeki rolün enflasyon algısını şekillendirdiğini göstermektedir.Eylül 2024 anket bulgularımız da bu çerçeveyle tutarlıdır.

Kadınların enflasyon beklentilerini daha çok çarşı ve pazarda gözlemledikleri fiyat artışlarına dayandırdıkları, erkeklerin ise beklenti oluştururken akaryakıt ve otomobil fiyatları gibi kalemlere ve uzman görüşlerine daha fazla ağırlık verdikleri görülmüştür.

Market alışverişini daha yoğun yapan bireylerin özellikle gıda fiyatlarındaki artışlara daha fazla maruz kalmaları, enflasyon algısını ve buna bağlı olarak ileriye dönük beklentileri yukarı yönlü etkileyebilir.

Bu farklı bilgi kaynakları ve deneyim alanları, enflasyon beklentilerindeki cinsiyet farkının oluşumunda rol oynamaktadır.Şubat 2026 anketinde katılımcılara hane içi market alışverişini kimin yaptığı da soruldu.

Market alışverişine katılım ile enflasyon beklentileri arasındaki ilişkinin cinsiyet farklılıkları açısından anlamlı olduğunu gösterdi.

Erkeklerin market alışverişine katılmadığı hanelerde kadın ve erkek katılımcılar arasındaki enflasyon beklentisi farkı daha belirgin hale geldi.

Buna karşılık erkeklerin de düzenli olarak market alışverişi yaptığı hanelerde bu farkın azaldığı dikkat çekti.